Aanzetten geldpers heeft meteen effect

Vanaf een uur of tien begon de geldpers van de Europese Centrale Bank gisteren echt te draaien. Obligatiehandelaren van verschillende banken meldden dat zij vanuit centrale banken werden gebeld met orders.

Tjerk Gualthérie Van Weezel
ECB-president Mario Draghi. Beeld epa
ECB-president Mario Draghi.Beeld epa

'Het eerste beeld was dat zij relatief kleine pakketjes van zo'n 15 tot 20 miljoen euro proberen te verkopen en de markt aftasten', zegt Kim Liu van ABN Amro. Volgens de analist zijn de centrale banken de dag voorzichtig begonnen om te kijken hoe de prijzen liggen welk type obligaties banken wel willen verkopen. 'Ze onderzoeken een beetje welk type deals de banken goed uitkomen.'

ECB maakte vorige week bekend dat vanaf gisteren zal beginnen met de kwantitatieve versoepeling, oftewel het inschakelen van de geldpers. De komende anderhalf jaar zal de bank uit het niets maar liefst 1.140 miljard nieuwe euro's creëren en daarmee bestaande leningen opkopen die nu in handen zijn van banken en grote beleggers.

Het betekent dat de ECB elke maand, en ten minste tot en met september volgend jaar, zo'n 60 miljard euro bijdrukt. Eerder deed de Amerikaanse centrale bank al iets vergelijkbaars, maar voor Europese begrippen is het een ongekende operatie.

Verdeelsleutel

Het komt er in de praktijk op neer dat de afzonderlijke centrale banken binnen de euro volgens een bepaalde verdeelsleutel pakketjes met obligaties opkopen bij banken. De centrale bankiers bellen steevast een aantal banken om prijzen op te vragen voor obligaties met bepaalde looptijden. Ook worden er via chat-programma's orders op de markt gegooid waarop de bankiers dan hun bod uitbrengen.

Het effect van het opkopen was gisteren het best te zien in de yield, het rendement op tienjarig Duits schuldpapier. Dat zakte van 0,39 procent naar 0,31 procent. De yield beweegt zich altijd gespiegeld aan de prijs van obligaties. Een daling is dus een sterk signaal dat de vraag naar het schuldpapier oploopt. In Nederlandse 10-jaars daalde de yield met een vergelijkbaar precentage.

Tekst loopt door onder grafiek.

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant

Portugal

Opvallend genoeg was het effect amper terug te zien in de 10-jaars grafieken van zuidelijke eurolanden. De rente op Portugees staatspapier bleef zelfs totaal vlak. Analisten gaven een aantal mogelijke oorzaken. Zo zou de onrust over Griekenland het rendekunnen drukken. Andere handelaren vermoedden dat de centrale banken in die jaren gewoon nog geen obligaties met zo'n looptijd hadden.

'Voor zover wij konden zien is de gehele Europese staatsobligatiemarkt actief geweest', zegt managing director Mike Amey van beleggingsfonds Pimco, de grootste obligatiebelegger ter wereld. Volgens hem zullen de invloeden op rente van Zuid-Europese landen nog iets langer op zich laten wachten. 'Omdat de yield van obligaties van noordelijke landen nieuwe laagten bereiken, houden wij er rekening mee dat beleggers zich gaan richten op langer lopende obligaties van landen in het zuiden van Europa.'

De bankiers zijn vooral benieuwd hoe groot het aanbod is waar de centrale banken de hand op kunnen leggen. 'Veel banken en beleggingsfondsen kunnen helemaal niet zoveel obligaties kwijt', zegt Liu van ABN Amro. 'Er zijn nu nog wel posities waarop banken winst kunnen nemen en dus wel vanaf willen. Maar de vraag is wanneer de schoen begint te wringen. Zij hebben allemaal verplichtingen om bepaalde hoeveelheden obligaties aan te houden.'

Vooral buiten Europa

De verwachting is dat de prijzen op obligaties verder zullen oplopen. En dat vooral veel buitenlandse investeringsfondsen hun obligaties van de hand zullen doen. Op die manier zou de geldpers dus vooral buiten Europa zijn werk gaan doen.

'Je zult inderdaad zien dat er wat geld gaat weglekken', zegt analist Elwin de Groot van de Rabobank. 'Maar uiteindelijk heeft het ook dan effect op de Europese economie.'

Euro onder druk

De waarde van de euro ten opzichte van de dollar staat vandaag opnieuw onder druk. De Europese munt is nu voor het eerst sinds de zomer van 2003 minder dan 1,08 dollar waard.

De waarde van de euro staat al maanden onder druk door het uiteenlopende monetaire beleid in de eurozone en de VS. De Europese Centrale Bank zette deze week nieuwe stappen om de zwakke economische groei en inflatie in de eurozone te stimuleren. In de VS perkt de Federal Reserve zijn stimuleringsbeleid juist steeds verder in, waardoor de dollar aantrekkelijker wordt voor beleggers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden