nieuws

Aantal vrouwen in top van grote Nederlandse bedrijven stagneert weer na twee jaar forse groei

De groei van het aantal vrouwen in de top van beursgenoteerde Nederlandse bedrijven stagneert – en dat terwijl het aantal vrouwelijke bestuurders nog geen 15 procent bedraagt. Ook binnen de raden van commissarissen is de groei van het aantal vrouwen gering, maar daar komt hun aandeel inmiddels wel boven de 30 procent uit.

Shell-topvrouw Marjan van Loon tussen Mark Rutte en voormalig werkgeversvoorman Hans de Boer.  Beeld Hollandse Hoogte / Peter Hilz
Shell-topvrouw Marjan van Loon tussen Mark Rutte en voormalig werkgeversvoorman Hans de Boer.Beeld Hollandse Hoogte / Peter Hilz

Nadat in 2019 en 2020 het percentage vrouwelijke bestuurders fors steeg – van bijna 6 procent in 2018 naar ruim 12 procent in 2020 – zette deze trend niet door: het percentage komt in 2021 uit op 13,6 procent. Dat blijkt uit de jaarlijks verschijnende Dutch Female Board Index. Bij de 89 beursgenoteerde ondernemingen zijn er 16 bedrijven waarbij zowel de de raad van bestuur (de dagelijkse leiding van een bedrijf) als de raad van commissarissen (de toezichthouders) voor minstens een derde uit vrouwen bestaat. Aan het quotum van minimaal een derde vrouwelijke commissarissen voldoen nu 61 bedrijven.

Mijntje Lückerath, hoogleraar corporate governance (goed bestuur) aan de Universiteit van Tilburg en samensteller van de index, oppert dat het stagneren van de groei van het aantal vrouwelijke bestuurders te maken heeft met het vervallen van het wettelijk streefcijfer begin vorig jaar. Volgens dat streefcijfer moesten zowel de raden van commissarissen als de raden van bestuur minimaal uit een derde vrouwen bestaan . In plaats van het streefcijfer ligt er nu een wetsvoorstel bij de Eerste Kamer dat voorschrijft dat de raad van commissarissen voor minstens een derde uit vrouwen moet bestaan. Als een bedrijf niet voldoet, mag het bij een vertrekkende commissaris geen man aannemen. De stoel blijft leeg tot er een vrouw is aangesteld. Voor vrouwen in de raden van bestuur geldt het wetsvoorstel niet.

Het is vaak makkelijker om een vrouwelijke commissaris te vinden dan een vrouwelijke bestuurder, zegt Lückerath. Door alleen commissarissen te noemen in het wetsvoorstel moet de weerstand tegen het ‘vrouwenquotum’ beperkt blijven, denkt ze. ‘Maar de commissarissen zijn ook de mensen die nieuwe bestuurders benoemen, dus het is wel heel waardevol als daar meer vrouwen zitting hebben. Mannen kiezen vaker voor mannen.’

Zelf is Lückerath geen voorstander van een wettelijk quotum. ‘Ik vind eigenlijk dat de overheid niet over benoemingen in het private domein moet gaan. Maar als onderzoeker zie ik wel dat veel bedrijven zeggen ‘het lukt even niet’. Dat kan voor ieder bedrijf afzonderlijk een legitieme keuze zijn, maar over het geheel genomen klopt dat niet. Dus daar sta ik soms wel dubbel in.’

Maar erzijn al behoorlijk wat bedrijven waar het goed gaat, ziet Lückerath. ‘Dat zijn bedrijven die op de lange termijn denken. Ze kiezen niet voor vrouwen vanwege maatschappelijke druk, maar omdat ze vanuit een professioneel oogpunt de meerwaarde zien.’ De koplopers in de Dutch Female Board Index zijn chemiebedrijf DSM en kantorenbelegger NSI, met de 50 procent vrouwen in zowel de raad van bestuur als de raad van commissarissen. Verzekeraar ASR, Wolters Kluwer en Beter Bed completeren de top vijf. Nancy McKinstry van Wolters Kluwer was jarenlang de enige vrouwelijke ceo van een beursgenoteerd bedrijf in Nederland.

Value8 bungelt onderaan met nul vrouwen

Nog vijftien bedrijven hebben nul vrouwen in de raad van bestuur en de raad van commissarissen. Investeerder Value8 van Peter Paul de Vries is daar een van. Zijn bedrijf heeft maar vier bestuurders, waardoor bij het vertrek van een vrouw de verdeling al snel de verkeerde kant uitvalt, zegt De Vries, in het verleden voorman van beleggersvereniging VEB.

Bij Value8 wordt er volgens De Vries op dit moment met vrouwelijke kandidaten gesproken. De Vries benadrukt niet te willen generaliseren, maar zeker het belang te zien van een goede man-vrouwbalans. ‘Vrouwen hebben een goed oog voor de cohesie in een team. Erg belangrijk voor het succes van investeringen.’ Hij zegt als aandeelhouder op veel plaatsen vrouwelijke kandidaten te hebben voorgesteld en benoemd. ‘Ik heb zelf twee dochters, en wil bijdragen aan een wereld waar zij gelijke kansen hebben.’

De best presterende bedrijven

1. DSM, NSI en ASR

2. Wolters Kluwer

3. Beter Bed, Nedap en Ordina

4. Brill, Hydratec

5. Randstad

Bedrijven zonder vrouwelijke bestuurders

Alumexx, MKB Nedsense, Novisource, Oranjewoud, Vastned, Esperite, GeoJunxion, IEX Group, New Sources Energy, RoodMicrotec, VALUE8, Porceleyne fles, Sligro en Envipco.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden