'Aantal treinstoringen is stabiel'

Topman Bert Klerk van ProRail, verantwoordelijk voor onderhoud van het spoor, verweert zich tegen beschuldigingen dat het spoor onveiliger is geworden....

Van onze verslaggevers Harry van Gelder Jeroen Trommelen

Treinreizigers zijn gewaarschuwd: de stroomuitval die ruim eenweek geleden het spoor in midden-Nederland lamlegde, is wellichtniet de laatste. Topman Bert Klerk van ProRail, hetoverheidsbedrijf dat verantwoordelijk is voor onderhoud enveiligheid op het spoor, erkent het vlot. Hetzelfde verouderdtype apparaat dat in Utrecht stukging, regelt nu nog steeds destroomvoorziening van twaalf andere verkeersleidingsposten.

Dat die apparaten vernieuwd moeten worden, is al lang bekend.'Maar daarvoor moet je het treinverkeer stopzetten, en dat moetje twaalf weken van tevoren aanvragen. In de tussentijd kijkenwe er kritisch naar. Als ze gaan wiebelen, vervangen we zedirect.'

Verouderde techniek is echter maar één zorg van deProRail-directeur, die onder zware druk staat van de TweedeKamer. Een meerderheid in het parlement ergert zich aan devertragingen op het spoor en vraagt zich af of de veiligheid welgegarandeerd is. Minister Peijs van Verkeer suggereerde dat ereen landelijke verkeersleiding moet komen, die bij grotestoringen de regie op het spoor kan overnemen.

Klerk wil daar één ding op gezegd hebben: 'ProRailmarchandeert niet met veiligheid.' Maar een landelijkeverkeersleiding om de treinen bij grote storingen toch te latenrijden, zit er vermoedelijk niet in. 'We zullen het onderzoeken,maar zoals bekend werkt ons systeem juist decentraal. Technischzou het ingewikkeld en duur zijn. Als de minister dit wil, hangtdaar een prijskaartje aan.'

Een door de Volkskrant geopenbaarde studie vanveiligheidsdeskundigen voorspelde vijf jaar geleden dat hetaantal treinen dat door rood zou rijden, zou verdubbelen totdriehonderd per jaar. Dat zou gemiddeld twee à drie botsingenper jaar veroorzaken en zou een direct gevolg zijn van deinvoering van automatisering op het spoor.

Die voorspelling is uitgekomen, erkent Klerk. Maar de relatietussen de automatisering en het missen van een stopsein isdaarmee niet vastgesteld. 'Het gaat om dezelfde correlatie alstussen verdrinkingsdood en ijsjes eten: beide gebeuren in dezomer.'

Waar het systeem werd ingevoerd, steeg het aantal treinen datdoor rood licht reed met 90 procent. Het gebeurt nu inderdaadbijna driehonderd keer per jaar.

'De correlatie is nooit vastgesteld. Het ligt waarschijnlijkaan een combinatie van factoren, waaronder een kortere opleidingvan machinisten, meer treinkilometers, grotere emplacementen,mobiel bellen van de machinisten in de trein en moeilijkzichtbare dwergseinen. Die problemen worden stuk voor stukopgelost. We werken daar al jaren aan.'

Zonder resultaat, zoals blijkt uit de cijfers.

'De trend is sterk opgelopen en bevindt zich nog steeds op eente hoog niveau. Maar de stijging is tot staan gebracht tot ietsonder de driehonderd gevallen per jaar. Dat moet vanaf nu verderomlaag.'

De afgelopen dertien maanden waren er aanrijdingen inRoosendaal en Rotterdam; drie ontsporingen in Amsterdam enenkele grote computer- en stroomstoringen.

'Toch blijft het aantal ernstige storingen stabiel enverminderen we het aantal minder ernstige verstoringen jaarlijksmet 12 procent', zegt Klerk, die afklopt dat er onder detreinreizigers geen dodelijke slachtoffers zijn gevallen.

Maar: op het lijstje van ProRail staat dit jaar slechts één'ernstige' storing, omdat het bedrijf rekent in de mate waarinhet treinverkeer wordt verstoord. Een ongeluk op een rustig stukspoor in de nachtelijke uren waarbij honderd doden vallen, zou in de boekhouding terecht komen als een 'gemiddelde' storing.

De veiligheid op het spoor zal toenemen na invoering van eenverbeterde Automatische Trein Beïnvloeding (ATB) die in 2008klaar is, zegt Klerk. Maar aan het nut van die investering heefthij sterk getwijfeld. In een vertrouwelijke brief van maart 2003schreef hij de minister dat verbetering van het bestaandeATB-systeem een 'inefficiënte investering' zou zijn 'waarmee despoorsector zich over tien jaar in de nesten zal hebben gewerkt'.

Klerk pleitte ervoor meteen over te stappen op het modernstesysteem, dat ook op de HSL en de Betuwelijn wordt gebruikt entwee miljard euro kost. Vindt hij dat nog steeds?

'Nee', zegt de directeur na een lange denkpauze. 'Destijdshadden we onvoldoende zicht op de verbeteringen die op hethuidige ATB-systeem mogelijk waren. Het dilemma bestaat nogsteeds, maar op dit moment hoeven we dit besluit niet te nemen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden