Aantal medicijnen voorlopig toch vergoed

De ziektekostenverzekeraars overwegen een aantal eenvoudige geneesmiddelen toch te blijven vergoeden, tot opluchting van apothekers en patïenten. Maar de kou is nog niet uit de lucht.

Beeld Peter Hilz/Hollandse Hoogte

Apothekers, verzekeraars en artsen- en patiëntenorganisaties hebben hun conflict over de vergoeding van een lijst met 400 medicijnen bijgelegd. Ongeveer 150 van de omstreden medicijnen zullen nog tot en met 31 mei worden vergoed. Over een definitief besluit praten de organisaties verder. Maar meer dan 250 medicijnen worden niet meer vergoed.

Met ingang van 1 maart besloten verzekeraars 400 medicijnen die door apothekers zelf worden bereid niet meer te vergoeden. Dat leidde tot veel rumoer. Niet eerder werd in één klap zo'n grote reeks geneesmiddelen buiten de verzekering gezet, en dat op zo korte termijn. Patiënten werden onaangenaam verrast en apothekers zaten met bijna onverkoopbare voorraden medicijnen. Consumentenprogramma Radar maakte er een item over en SP-leider Emiel Roemer haalde de kwestie tijdens een van de verkiezingsdebatten aan als het zoveelste bewijs dat het verzekeringsstelsel alleen maar geld kost.

Schippers

Minister Schippers schreef aan de Tweede Kamer dat de verzekeraars onvoldoende hadden overlegd en dat de voorlichting aan de consument nergens op leek. Het besluit zelf kon op haar steun rekenen: veel middelen waar het om ging waren niets anders dan huismiddeltjes, schreef Schippers, die toch niet onder de vergoeding vallen en die ook niet 'via de achterdeur van doorgeleverde bereidingen' mogen worden vergoed.

Die achterdeur wordt zeker gebruikt. Eenvoudige smeersels die zonder recept te koop zijn, worden door artsen wel voorgeschreven als 'magistrale bereiding'. Dat betekent dat de apotheker ze moet maken en dan werden ze vaak vergoed: vaseline, ureumcrème of lanettezalf. Maar lang niet alle medicijnen op de lijst van 400 waren zo onschuldig. Er zijn ook middelen bij die worden gebruikt als pijnstiller voor patiënten die gaan sterven. In die situatie moeten de middelen vaak een specifieke vorm hebben, bijvoorbeeld druppels in plaats van zetpillen.

Compromis

Onder druk van de commotie schoven eind vorige week alle betrokken partijen om de tafel en sloten dit compromis. Maar de verstrekking van medicijnen wordt beschouwd als een markt waar de partijen geacht worden met elkaar te concurreren in plaats van afspraken te maken. De Autoriteit Consument en Markt, die toezicht moet houden op de concurrentieverhoudingen, kon gisteren geen antwoord geven op de vraag of een dergelijk overleg wel toelaatbaar is.

Grootbereiders gaven het inzicht

De rel over de vergoedingen was er waarschijnlijk nooit gekomen als apothekers gewoon zelf hun middeltjes waren blijven bereiden. 'Maar er is bijna geen apotheker meer die dat nog zelf doet', zegt de Haagse apotheker Paul Lebbink. 'Zelf bereiden was al nooit kostendekkend. Dus als het even kon, gooiden apothekers die middelen eruit en kochten ze in bij een grootbereider.' Zolang iedere apotheker zelf nog met vijzel en weegschaal in de weer was, was het voor de verzekeraars vrijwel ondoenlijk er greep op te krijgen. Maar sinds een paar jaar worden bijna al die 'bereidingen' gemaakt door enkele semi-industriële apothekers. Deze 'grootbereiders' maakten keurige beschrijvingen van hun producten in het centrale register van geneesmiddelen. 'En juist aan de hand van die beschrijvingen konden de verzekeraars besluiten een einde te maken aan de vergoeding van een aantal middelen', zegt Jan Pieter Hallema van Ceba, een van de grootbereiders.

Nu konden de verzekeraars beoordelen of die middeltjes van de apotheek wel nuttig waren. Hun oordeel in 400 gevallen: niet nuttig genoeg. Of: valt niet onder de verzekerde zorg omdat het een zelfhulpmiddel is ('huismiddeltje'). Fagron is van de grootbereiders veruit de grootste. Het valt onder de Belgisch-Nederlandse Arseusgroep, een beursgenoteerd bedrijf met 337 miljoen euro omzet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden