Aangifte tegen ABN Amro wegens omkoping bij rechtsvoorganger Fortis

Woningcorporatie Vestia en het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV) hebben aangifte gedaan tegen ABN Amro. Een van de rechtsvoorgangers van ABN Amro, Fortis, zou zich bij de verkoop van derivaten aan Vestia schuldig hebben gemaakt aan 'ambtelijke omkoping'.

Beeld Bart Maat

De aangifte dateert al van november vorig jaar, maar Vestia trad er woensdag pas mee naar buiten. De directe aanleiding voor de bekendmaking was de boete van 3 miljoen euro die de Autoriteit Financiële Markten gisteren uitdeelde aan ABN Amro. Ook die boete heeft te maken met de verkoop van derivaten aan Vestia door Fortis, de bank die in 2010 met ABN Amro fuseerde.

ABN Amro krijgt de boete omdat Fortis zijn klantdossier over Vestia niet op orde had. Daardoor kan toezichthouder AFM nu niet nagaan of Fortis (nu ABN Amro) destijds de wet heeft overtreden. De AFM beschikt over aanwijzingen dat Fortis de zorgplicht jegens Vestia heeft verzaakt door ondeugdelijk beleggingsadvies te geven, maar kan dit door het ontbreken van cruciale gegevens in het klantdossier niet hardmaken. Omdat banken wettelijk verplicht zijn de toezichthouder voldoende informatie te verstrekken, kan de AFM ABN Amro voor dit verzuim beboeten.

Vestia kocht tussen 2004 en 2011 voor miljarden aan rentederivaten van Fortis (en vele andere banken, waaronder ABN Amro). De verliezen op deze riskante en speculatieve financiële instrumenten werden de woningcorporatie eind 2011 bijna fataal. Vestia bezat op dat moment voor bijna 23 miljard euro aan derivaten. Bijna 2 miljard euro daarvan betrof contracten met Fortis.

De Fortis-bankier die verantwoordelijk was voor de derivatentransacties met Vestia, Jako Groeneveld, werkte veel vanuit huis. Zijn (mobiele)telefoongesprekken met tussenpersoon Arjan Greeven en de financiële man van Vestia, Marcel de Vries, zijn daarom niet geregistreerd. Banken moeten zulke gesprekken met klanten opnemen, opdat de toezichthouder achteraf kan controleren of de bank zich aan de regels heeft gehouden. Ook het e-mailverkeer tussen Groeneveld, Greeven en De Vries is gewist. ABN Amro heeft de AFM medegedeeld dat de e-mailbox van Groeneveld 'vermoedelijk in 2011', een jaar nadat de oud-Fortis-medewerker de bank had verlaten, is 'vernietigd'. Volgens ABN Amro was dat de normale bedrijfsprocedure na het vertrek van een medewerker.

Groeneveld betaalde Greeven namens Fortis en andere banken tussen 2004 en 2010 circa 20 miljoen euro aan 'bemiddelingsprovisie' voor de derivatentransacties met Vestia. Fortis verdiende goed aan die derivatendeals, maar deze provisies waren zo extreem, dat ze meer leken op smeergeldbetalingen. Buiten medeweten van Fortis schoof Greeven de helft, 10 miljoen euro, door naar Vestia-treasurer De Vries.

Nadat Groeneveld in 2010 bij Fortis was vertrokken, ging hij zelf als tussenpersoon voor Vestia in derivaten handelen. Greeven was daar, naar eigen zeggen uit gewetenswroeging, namelijk net mee gestopt. Groeneveld zou persoonlijk 1,5- tot 3,5 miljoen euro aan de derivatentransacties van Vestia hebben verdiend.

De Vries en Greeven zijn de hoofdverdachten in de strafzaak die het Openbaar Ministerie rond de Vestia-affaire is begonnen. Het CFV en Vestia hebben tegen hen en Groeneveld aangifte gedaan wegens omkoping. Een Vestia-woordvoerder zegt dat het Openbaar Ministerie nog niet besloten heeft of ook ABN Amro voor omkoping wordt vervolgd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden