50-plus en in de bijstand? De meesterbeurs biedt uitkomst

Als 50-plusser in de bijstand zitten, dat ziet er hopeloos uit. Gemeenten met een meesterbeurs bieden echter hoop. Hans van den Dobbelsteen is weer aan het werk.

Hans van den Dobbelsteen begeleidt stagiairs bij de Tilburgse glossy Tillywood. Hij kon daar als 50-plusser aan de slag met een meesterbeurs en verdient maandelijks 150 euro boven zijn uitkering. Beeld Marcel van den Bergh
Hans van den Dobbelsteen begeleidt stagiairs bij de Tilburgse glossy Tillywood. Hij kon daar als 50-plusser aan de slag met een meesterbeurs en verdient maandelijks 150 euro boven zijn uitkering.Beeld Marcel van den Bergh

Een vaste baan leek de Tilburgse journalist Hans van den Dobbelsteen (50) niet gegund. Hij schreef human-interestverhalen voor het tijdschrift Mijn Geheim, verhuisde voor een jaar naar Vlissingen om voor het Zeeuwse dagblad PZC te schrijven en werkte een tijd als docent Nederlands op een middelbare school. Uiteindelijk belandde hij toch in de bijstand. Van den Dobbelsteen volgde een sollicitatiecursus en werd daarna naar een vervolgcursus gestuurd. Maar ter plekke bleek het te gaan om productiewerk in een fabriek.

'Ze vroegen zich bij dat bedrijf zelf ook af waarom de gemeente me had gestuurd. Ik heb toen aangeboden Nederlandse les te geven aan hun buitenlandse werknemers. Dat mocht. En dat heb ik dan ook met veel plezier gedaan.' Ook dit werk hield uiteindelijk op en dus kwam Van den Dobbelsteen weer zonder werk te zitten.

Van den Dobbelsteen besloot zich twee maanden geleden aan te bieden bij de Tilburgse glossy Tillywood, een initiatief van de Tilburgse ondernemers John Smid en Marc van Rijen. Het blad is een 'uit de hand gelopen hobby' en heeft weinig geld. Met een meesterbeurs kon Van den Dobbelsteen toch aan de slag.

Jongeren aan de slag met startersbeurs

De meesterbeurs is een broertje van de startersbeurs, een project dat bedoeld is om jongeren aan werk te helpen. Jongeren die deze beurs ontvangen, volgen gedurende zes maanden een leerwerktraject en krijgen daarvoor 500 euro per maand betaald. Aan de startersbeurs doen meer dan 100 gemeenten mee. Sinds de invoering van de beurs in april 2013 hebben bijna 2000 jongeren een beurs ontvangen. Ongeveer de helft van de deelnemers heeft binnen een maand na afloop van de beurs een baan. Toch heeft de startersbeurs ook kritiek gekregen; het zou uitholling van het minimumloon betekenen en reguliere startersbanen verdringen.

Zwaan-kleef-aan-effect

De meesterbeurs is bedoeld voor 50-plussers die in de bijstand zitten. Zij moet het voor werkgevers aantrekkelijker maken oudere werknemers in dienst te nemen. Ouderen gaan zes maanden aan de slag bij een werkgever en krijgen daarvoor van de gemeente 150 euro per maand boven op hun uitkering. Tilburg en Eindhoven hebben de beurs opgericht. Den Bosch stelt honderd meesterbeurzen beschikbaar.

Meer steden hebben interesse getoond, bijvoorbeeld Dordrecht, Zutphen en Súdwest-Fryslân. Ook werkgevers melden zich. 'Het is een zwaan-kleef-aan-effect', zegt Ton Wilthagen, hoogleraar arbeidsmarkt aan de universiteit van Tilburg. We zagen het ook bij de startersbeurs voor jongeren. Steeds meer bedrijven, gemeenten doen mee. En inmiddels al een kleine tweeduizend jongeren.'

Na de startersbeurs voor werkloze jongeren kwam Wilthagen met het idee van de meesterbeurs. 'Het probleem bij jongeren is het gebrek aan werkervaring, bij ouderen speelt dat natuurlijk niet.' Oudere werknemers kunnen snel hun netwerk en hun aansluiting op de arbeidsmarkt kwijtraken als ze hun baan verliezen. Bovendien hebben ze vaak lang geleden voor het laatst gesolliciteerd. De beurs kan volgens Wilthagen uitkomst bieden. 'Mensen doen weer mee.'

Weinig formele scholing

Een ander probleem is volgens Wilthagen dat 50-plussers weinig formele scholing hebben gevolgd in hun vakgebied, terwijl tegenwoordig juist vaak naar diploma's wordt gevraagd. Anderen zijn afkomstig uit vakgebieden die aan het verdwijnen zijn. Wilthagen: 'De meesterbeurs is dan ook meer dan de startersbeurs gericht op competenties.

Iemand die in de bouw heeft gewerkt maar bijvoorbeeld ook penningmeester is geweest van de visvereniging kan misschien goed in een financiële omgeving aan de slag.' Toch zijn er ook kritische geluiden. Tweede Kamerlid Paul Ulenbelt (SP) stelde vorige maand Kamervragen over de meesterbeurs. '

Een werkgever kan voor 150 euro per maand iemand aan het werk zetten. Dat is dus gewoon een vorm van verdringing. Ik begrijp dat werkgevers iemand niet meteen een vaste aanstelling bieden, maar geef dan gewoon een contract met een proefperiode.' De Ulenbelt is bang voor draaideurconstructies waarbij werknemers van de ene onderbetaalde baan in de andere rollen.

Iemand die in de bouw heeft gewerkt maar bijvoorbeeld ook penningmeester is geweest van de visvereniging kan misschien goed in een financiële omgeving aan de slag Beeld anp
Iemand die in de bouw heeft gewerkt maar bijvoorbeeld ook penningmeester is geweest van de visvereniging kan misschien goed in een financiële omgeving aan de slagBeeld anp

Startersbeurs

Hij verwijst naar de startersbeurs. 'Ik heb de vacatures daarvan bijgehouden, voor het overgrote deel gaat het om gewone banen.' Van den Dobbelsteen kreeg op 17 december de eerste meesterbeurs uitgereikt van de Tilburgse wethouder Erik de Ridder.

Hij is nu eindredacteur bij Tillywood en begeleidt twee stagiairs van de Hogeschool voor de Journalistiek; dat aantal zal waarschijnlijk stijgen. Smid: 'We hopen dat we hem over een half jaar 'echt' kunnen aannemen. Dat is ook afhankelijk van hoe het de komende periode met ons blad gaat. Zonder deze beurs hadden we hem zeker niet binnen kunnen halen.'

Wilthagen is echter niet bang dat de meesterbeurs tot verdringing gaat leiden. 'Werkgevers moeten vooraf een voorstel indienen en na afloop volgt een evaluatie. We hebben al werkgevers afgewezen die de beurs vooral wilden gebruiken om goedkope arbeidskrachten binnen te halen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden