'Willen ze de Veluwe als stiltegebied promoten en dan doen ze dít!'

Aaansluitroutes vliegveld Lelystad betekenen mogelijk het einde van de rust op de Veluwe

Boosheid overheerst bij de bijna zevenhonderd mensen die naar de informatieavond in Apeldoorn zijn gekomen. Want het dringt steeds meer tot hen door wat de plannen van vliegveld Lelystad gaan betekenen.

Leden van een actiegroep uit Hoenderloo maken in Apeldoorn ondubbelzinnig duidelijk wat ze van de plannen voor vliegveld Lelystad vinden Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

'Willen ze de Veluwe als stiltegebied promoten en dan doen ze dít!', zegt Jan Veldhuis, oud-belastingambtenaar uit Apeldoorn. Veldhuis is bepaald niet het prototype demonstrant, maar hij is wel verontwaardigd over het bericht dat de rust in de lucht boven Apeldoorn en de Veluwe wordt bedreigd door overvliegende vliegtuigen.

Hij is niet de enige. Al voor de zaal opengaat drommen mensen samen voor de schouwburg Orpheus in Apeldoorn waar dinsdagavond een informatieavond werd gehouden over de aanvliegroutes voor het nieuwe vliegveld Lelystad. Een groepje trommelaars port de mensen op: 'Volksverlakkerij, wij willen inspraak. Red de Veluwe.'

De opstand zal niet uitbreken in het keurige Apeldoorn. Maar boos zijn ze wel, de burgers die te horen hebben gekregen dat hun rust wordt opgeofferd voor vakantievluchten.

In juni werden de aansluitroutes bekendgemaakt voor vliegveld Lelystad dat vanaf april 2019 een deel van de vakantievluchten van Schiphol moet overnemen. De eerste die in het geweer kwam, was vliegveld Teuge dat zijn parachutistencentrum in gevaar zag komen door overkomende vliegtuigen richting Lelystad.

Maar langzamerhand dringt tot bewoners van gebieden waar overheen wordt gevlogen door dat ook zij last zullen krijgen van het luchtverkeer. De vliegtuigen gaan over delen van Gelderland, Overijssel en Friesland. Daar is overal onrust ontstaan onder inwoners en gemeentebesturen.

Op informatieavonden in Dalfsen, Zwolle en Steenwijk vorige week hebben burgers lucht gegeven aan hun bezorgdheid. Op de vierde avond in Apeldoorn was de belangstelling zo groot, dat het ministerie een extra grote zaal moest boeken. Bijna zevenhonderd mensen hebben zich aangemeld.

De stemming in de schouwburg is geladen. Als Hans Alders, voorzitter van het naar hem genoemde overlegorgaan, het podium op komt om zijn plan toe te lichten, worden papieren vliegtuigjes naar hem gegooid.

Een van de mensen die zich zorgen maken is Mark Vroegindeweij, die de petitie 'Red de Veluwe' begon. Een van de routes loopt dwars over het natuurgebied. 'Daar gaan we serieus last van krijgen', aldus Vroegindeweij. Zijn petitie is inmiddels door 27 duizend mensen getekend.

Tekst gaat verder onder de foto

Bezorgde burgers tijdens een infoavond in theater Orpheus Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het plan voor de aansluitroutes kwam voor iedereen uit de lucht vallen, zegt Vroegindeweij. De routes zijn aangewezen door de Alderstafel, een overlegorgaan over de luchtvaart. Maar de besluitvorming deugt van geen kanten, aldus Vroegindeweij. Veel gemeenten waren niet bij het overleg betrokken, de provincie Overijssel zat niet eens aan tafel.

Erg transparant is dat niet, vindt ook Suzanne Kröger, Tweede Kamerlid voor GroenLinks, ook aanwezig in Apeldoorn. 'Het plan heeft impact op veel meer mensen. Die zijn niet gehoord.'

En het is nog steeds een rommeltje, aldus Vroegindeweij. Voortdurend worden er nieuwe alternatieven aangereikt. Dat leidt tot nieuwe onrust. Zo heeft Ede geschrokken gereageerd op het schrappen van de route over de noordelijke Veluwe, vorige week. Als gevolg daarvan krijgt Ede twee keer zoveel vliegtuigen over zich heen. De provincie Gelderland, die wel aan de Alderstafel zat, reageerde not amused.

De route is geschrapt omdat het vliegverkeer een defensieterrein kruiste. 'Dat hebben ze blijkbaar helemaal over het hoofd gezien', schampert Vroegindeweij. 'Waar ben je dan twee jaar mee bezig geweest?'

Wat de onrust aanwakkert, is dat de vliegtuigen van en naar Lelystad laag vliegen, op 6.000 voet (1.800 meter), om niet in het gedrang te komen met het vliegverkeer naar Schiphol. Dat zorgt voor extra lawaai.

Het zou veel uitmaken als de vliegtuigen vanaf Lelystad meteen door zouden stijgen naar een hoogte van 10 kilometer, zeggen tegenstanders. Maar volgens staatssecretaris Dijksma van het ministerie van Infrastructuur en Milieu is dat pas mogelijk na een herindeling van het hogere luchtruim. De procedure daarvoor duurt tot minstens 2023. Tot die tijd mag Lelystad, dat op termijn naar 45 duizend vluchten moet groeien, niet meer dan 10 duizend vluchten verwerken.

Tekst gaat verder onder het kaartje

Beeld de Volkskrant/Rijksoverheid.nl

Het plan voor de aanvliegroutes is nog een concept. Donderdag praat de Tweede Kamer erover in tweede termijn, in november valt de beslissing. Wat GroenLinks-Kamerlid Kröger betreft maakt de regering pas op de plaats. 'Laten we eerst de indeling van het hogere luchtruim goed regelen en pas daarna verder gaan met Lelystad.' Dat is ook de wens van de provincie Gelderland.

In de schouwburg in Apeldoorn overheersen boosheid en ongeloof. In de wandelgangen hekelt Lucas Harbers uit Teuge de gang van zaken. 'Dit proces is al jaren bezig. En ineens moet de inspraak in een paar maanden worden afgeraffeld.'

In Apeldoorn wordt ook de vraag gesteld of het na het Klimaatakkoord van Parijs nog te verdedigen is om een vliegveld te bouwen waarvandaan toeristen voor een paar tientjes naar Londen vliegen. Een legitieme vraag, vindt Alders. 'Maar daar ga ik niet over.'

Lees verder over de plannen voor de vliegroute

Waarom vinden we vliegen zo belangrijk?
Toine Heijmans ging naar Ketelhaven en bezocht Mirjam Jager, een lawaaivluchteling. 'Te veel geluid maakt haar - 'het is lastig uit te leggen'. Ik vind iebel een mooi woord, maar waarschijnlijk is het niet krachtig genoeg' (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.