De Kwestie Peter de Waard

‘Vrouwen bloot, handel dood’: is de hittegolf echt slecht voor de economie?

‘Vrouwen bloot, handel dood’, werd vroeger door marktkooplieden gezegd. En bij heet weer stond in het beursoverzicht dat de koers van Heineken was gestegen en die van Koninklijke Olie gedaald.

Toen was de wereld nog simpel. Maar tegenwoordig pijnigen economen de hersenen over de vraag of de huidige hittegolf de economie meer schade berokkent dan goed doet.

Het CBS durft er niets over te zeggen. Naast positieve effecten (meer vakantie in eigen land, meer consumptie van ijsjes en bier, hogere productie van zonne-energie) zijn er negatieve effecten (minder omzet modewinkels, interieurzaken enz., meer ziekenhuisopnames en lagere productiviteit), zodat de uitkomst ongewis is. Omdat iedere zomer zoveel anders is, voldoet de ceteris-paribusconditie voor zinnig onderzoek niet. Of bij vergelijkingen tussen hitteperiodes spelen te veel andere factoren een rol om te concluderen dat hierdoor de groei met 0,1 of 0,2 procentpunt stijgtof afneemt. Dat betekent niet dat er helemaal geen onderzoek naar is uitgevoerd. Nu door klimaatveranderingen meer hittegolven dreigen, zijn er vele studies naar gedaan.

Bijna de helft van de werknemers zegt daarin bij temperaturen boven de 25 graden Celsius eerder afgeleid te zijn (ook door het geklaag van collega’s over de hitte), 20 procent merkt op dat meer mensen afwezig zijn en 15 procent zegt dat het langer duurt om projecten af te ronden.

Landen in tropische en sub-tropische klimaatzones zijn armer dan landen met gematigde temperaturen. ‘Het gemiddelde inkomen per persoon daalt met 8,5 procent bij een stijging van elke graad Celsius’, rekende The National Bureau of Economic Research (NBER), het grootste economische onderzoekbureau in de VS, in 2013 voor. Een hogere gemiddelde temperatuur leidt tot een lager gemiddeld inkomen.

De meest ideale werktemperatuur ligt tussen tussen de 20,5 en 21,5 graden. Wie de airco te hoog zet, schiet zichzelf in de voet. Lagere temperaturen vergen energie om warm te worden, hogere om koel te blijven.

De NBER concludeerde dat werknemers bij een temperatuur van 25 graden 2 procent minder productief zijn. Bij 35 graden is de productiviteit al met 20 procent teruggelopen. Het concentratievermogen neemt af. Mensen die in de buitenlucht moeten werken, zoals bouwvakkers en boeren, hebben daar meer last van dan mensen die binnen werken. Maar uit experimenten waarbij mensen een stuk tekst over moesten typen, bleek dat het aantal fouten toeneemt als de temperatuur stijgt. Hoge temperaturen leiden tot snellere vermoeidheid en meer irritatie. Oplossingen zijn er ook, zoals flexibele werktijden. Werknemers zouden Spaanse werktijden moeten draaien: van 8 tot 12 uur ’s morgen en 5 tot 9 uur ’s avonds met een siësta tussendoor.

Het huishouden noch het sociale leven in Nederland is daarop ingericht. De enige verandering is dat mannen net zo bloot naar hun werk mogen als vrouwen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.