'Volkswagenbaas is vertrouwen grote aandeelhouders kwijt'

Volkswagen-topman Martin Winterkorn is het vertrouwen van grote aandeelhouders van het concern verloren na het grote dieselschandaal. Dat schrijft de Duitse krant Hannoversche Allgemeine Zeitung. De positie van Winterkorn is daarmee verder onder druk komen te staan.

Martin Winterkorn Beeld getty

Winterkorn vroeg eerder op dinsdag in een videoboodschap nog om vertrouwen. Hij bood ook zijn excuses aan voor het schandaal. Hij zei dat hij met alle toezichthouders nauw samenwerkt, en dat zijn bedrijf hard werkt aan een technische oplossing.

De automaker zet alvast 6,5 miljard opzij voor de gevolgen van het schandaal met dieselauto's waarin het bedrijf is verwikkeld. Volgens Volkswagen zijn wereldwijd 11 miljoen auto's uitgerust met software die de uitstootcijfers tijdens keuringen kunstmatig verlaagt. Om welke types het gaat is niet bekend.

Lees ook: Stikt Volkswagen in zijn eigen diesel-leugen?

Machtsstrijd in de top, marges onder druk en een dreigende miljardenboete wegens fraude met de uitstoot. Straks stikt Volkswagen nog in zijn eigen diesel-leugens. (+)

Software

De software voor motormanagement is bij meer auto's geïnstalleerd, maar leidt volgens VW maar bij wagens met één bepaald type dieselmotor tot afwijkingen in de uitstootwaarden die bij tests worden gemeten. Alle nieuwe auto's die in de Europese Unie op de markt zijn, voldoen aan de normen, volgens Volkswagen.

Het geld dat wordt gereserveerd is bedoeld om de kosten te dekken van 'de noodzakelijke servicemaatregelen en andere inspanningen om het vertrouwen van de klanten terug te winnen.' Verwacht wordt dat de kosten op zullen lopen, omdat Volkswagen boetes riskeert vanwege de fraude.

Enkele Duitse media meldden eerder op de dag dat Winterkorn vrijdag zijn vertrek zal gaan aankondigen vanwege het schandaal, maar dat werd door een woordvoerder van het concern met klem ontkend. Bondskanselier Merkel reageerde vanmiddag, ze zei te hopen dat Volkswagen volledig transparant zal zijn over de zaak, om hem zo op te lossen. 'Ik hoop dat de feiten snel op tafel komen', zei Merkel.

Stephan Well, lid van de raad van bestuur van Volkswagen en raadslid in de deelstaat Nedersaksen, noemde het schandaal 'alarmerend' en de bijbehorende winstwaarschuwing van Volkswagen zeer onplezierig. Well zei tegen journalisten wel vertrouwen te houden in het bedrijf en optimistisch te zijn over de toekomst.

De Nederlandse goedkeuringsautoriteit en toezichthouder RDW gaat in ieder geval geen onderzoek doen naar het dieselschandaal, zei een woordvoerder tegen persbureau ANP. De afgifte van typegoedkeuringen is Europees geregeld. Een autofabrikant hoeft maar in één land de benodigde papieren te bemachtigen, die gelden dan automatisch in de hele EU. Volgens de zegsman is de toelatingsautoriteit die de betreffende Volkswagens heeft goedgekeurd, de verantwoordelijke partij om eventueel onderzoek te doen. 'En dat is in dit specifieke geval niet RDW.' Wie dat wel is, kon hij niet zeggen.

Een uitstootcontrole van een Volkswagen-auto in een garage in Frankfurt. Beeld afp
Bondskanselier Merkel in een auto van Volkswagen bij een bezoek aan autobeurs IAA in Frankfurt am Main. Beeld epa

'Totaal verprutst'

Het bedrijf heeft het 'totaal verprutst', zei de Amerikaanse topman Michael Horn van het bedrijf vannacht bij de presentatie van het nieuwe model Passat in New York. Daar viel, volgens persbureau Reuters, op dat de nadruk niet werd gelegd op de 'clean diesel'-technology van het nieuwe model, maar op zaken als parkeerassistentie en sensoren die ongelukken moeten voorkomen.

's Werelds grootste automaker hangt een boete van mogelijk 18 miljard euro boven het hoofd vanwege het geknoei met de uitstootcijfers. De Amerikaanse justitie is een strafrechtelijk onderzoek begonnen.

De paniek moet afgelopen weekend groot zijn geweest in de bestuurskamer in Wolfsburg, waar werd overlegd over de te nemen stappen. Maandag bereikte de consternatie haar hoogtepunt toen het concern op de beurs van Frankfurt ruim 20 procent van zijn waarde verloor. Daarop maakte de leiding bekend dat ze alle viercilinderdiesels uit de Amerikaanse showrooms haalt, net als de tweedehandsjes van de betrokken modellen. Het concern is nauwelijks een speler van betekenis in de Verenigde Staten, met een marktaandeel van minder dan 4 procent, dat bovendien afkabbelt.

VW-topman Michael Horn. Beeld reuters

Kans op groei verkeken

Dat de gevolgen op de beurs niettemin groot waren komt door de enorme boete die dreigt, maar ook doordat kansen op groei in de belangrijke Amerikaanse markt voorlopig zijn verkeken. Misschien nog wel belangrijker zijn de mogelijke gevolgen in andere delen van de wereld, vooral in Europa, waar Volkswagen heer en meester is op dieselgebied.

Hier is een op de vier auto's afkomstig van het Volkswagenconcern, waartoe ook onder meer Audi en Seat behoren. Daarvan loopt een flink deel op diesel, dat populair is in Europa. Ruim de helft van alle personenauto's heeft hier zo'n motor. Dat is te danken aan Europese overheden, die de brandstof hebben gestimuleerd omdat de uitstoot van het klimaatgas kooldioxide lager is dan bij vergelijkbare benzineauto's.

Hoeveel auto's Volkswagen precies in Nederland heeft verkocht met de EA189 motor is niet bekend. Uit cijfers van VWE blijkt dat er per 1 september in Nederland bijna 650.000 dieselauto's op de weg rijden van de Duitse automaker en zijn dochterbedrijven als Audi en Skoda. Dit betreft zowel bedrijfs- als personenauto's. Daarvan zijn er iets meer dan 328.000 gebouwd in de jaren 2009 tot 2015.

Volgens de Britse krant The Independent dreigt het schandaal zich uit te breiden naar andere automerken. De bewuste EA189-motoren zouden ook zijn verwerkt in verschillende modellen van Skoda en Seat die in Groot-Brittannië zijn verkocht. Ook verschillende Amerikaanse auto's zouden met deze motor rondrijden.

Het nieuwe model Passat, zoals gisteren gepresenteerd door Volkswagen in New York. Beeld reuters

Lees ook: Volkswagen haalt sjoemeldiesels uit de handel

Autofabrikant Volkswagen stopt in de Verenigde Staten met de verkoop van alle viercilinder dieselauto's van de merken Audi en Volkswagen, nu bekend is dat het bedrijf heeft gesjoemeld bij de keuringen.

Ook onderzoek in Zuid-Korea

Ook in Azië heeft Volkswagen iets uit te leggen. Het Zuid-Koreaanse milieuministerie gaat enkele duizenden Jetta's, Golfjes en Audi A3's op de rollerband zetten om te kijken of ook daar geknoeid is met de motoren zodat ze in dergelijke testsituaties schoner lijken dan ze daadwerkelijk zijn, maakte het ministerie dinsdag bekend.

Ook in Brussel wordt met argusogen gekeken naar het dieselschandaal bij Volkswagen (VW). De Europese Commissie houdt alles nauwgezet in de gaten. Een woordvoerster van het dagelijks bestuur van de Europese Unie zei dinsdag met de lidstaten te gaan overleggen over eventuele stappen.

ACE, de op een na grootste autoclub van Duitsland, acht het op grond van eigen onderzoek zeer waarschijnlijk dat VW ook in eigen land gesjoemeld heeft. Een woordvoerder sprak tegenover persbureau DPA van 'systematische misleiding van de consument'. Topman Winterkorn heeft verkeersminister Alexander Dobrindt verzekerd dat VW in Duitsland geen diesels heeft verkocht waarmee geknoeid is. Dat zei de bewindsman maandagavond laat na een 'zeer constructief' gesprek met de VW-baas.

De zeven plagen van Volkswagen

Volkswagen heeft het zwaar. Megalomaan leiderschap, een nuffig imago en een hopeloze achterstand op de markt voor duurzame auto's spelen het bedrijf parten. Bard van de Weijer zette enkele maanden geleden de zeven plagen van Volkswagen voor u op een rij.

Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.