Interview

'Vader' Zorgverzekeringswet kijkt tevreden terug

Interview Hans Hoogervorst, hervormer zorgstelsel

Hans Hoogervorst is zeer tevreden over het nieuwe zorgstelsel dat hij in 2005 als minister van Volksgezondheid door het parlement loodste. 'Verzekeraars concurreren op prijs en kwaliteit.'

Foto ANP

Hans Hoogervorst wist als minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in het tweede kabinet-Balkenende de al vaak mislukte hervorming van het zorgstelsel door het parlement te loodsen. De ziekenfondsen werden verzekeraars die allemaal exact dezelfde basisverzekering verkochten en verplicht waren iedereen als klant te accepteren.

Vanuit Londen, waar hij voorzitter is van de International Accounting Standards Board, getuigt hij nog steeds van zijn tevredenheid over die wet uit 2006. 'Als ik het vergelijk met het stelsel hier, de National Health Service, hebben wij het veel beter voor elkaar. Die NHS is, na het Rode Leger, in omvang de tweede werkgever van de wereld. Hoe moet je zoiets nou besturen? Dat is vreselijk.'

Het mortuarium van het Ruwaard van Puttenziekenhuis in Spijkenisse, dat in 2013 failliet ging. Wat Hans Hoogervorst betreft zouden er 'wel wat meer' ziekenhuizen failliet mogen gaan. Foto HollandseHoogte

Welk probleem moest er met deze wet worden opgelost?

'Het doel was de eigen verantwoordelijkheid van iedereen in de zorg te vergroten, waardoor we de kosten in de hand zouden kunnen houden. Vooral voor de verzekeraars was dat belangrijk; zij moesten gaan concurreren op prijs en op kwaliteit. Ik denk dat dat glanzend geslaagd is.

'Het was een enorme vooruitgang dat alle polissen vergelijkbaar werden gemaakt. Daar werd de markt heel transparant door. Zodra de wet van kracht werd, stapten tientallen procenten van de verzekerden over naar een andere verzekeraar. En nu nog steeds ruim 5 procent per jaar, dat is heel veel.'

Maar de kostenstijging is per saldo niet afgeremd.

'Kostendaling was natuurlijk niet te verwachten, gezien de vergrijzing en de technologische vernieuwing. Maar ik denk dat er wel degelijk een kostenmatiging is opgetreden.

'De verzekeraars zijn een stuk efficiënter gaan werken, dat scheelt al een slok op een borrel. En aan de kosten van de medicijnen is echt wat gedaan; zonder de prijsprikkel was dat niet gelukt. De kosten van de ziekenhuiszorg zijn wel blijven stijgen. Daar zouden verzekeraars veel selectiever moeten inkopen.

'Ik ben al lang blij dat het marktsysteem niet om zeep is geholpen. In het regeerakkoord van dit kabinet stond nog dat de premie vooral inkomensafhankelijk zou worden. Dan was de prijsprikkel verdwenen en was het systeem in elkaar gedonderd. Dat is gelukkig niet gebeurd.'

Hoe kan het beter?

'Je ziet dat het al beter gaat. Die ontwikkeling van de budgetpolissen, dat is een heel goede zaak. Ja, dan wordt de vrije artsenkeuze wat minder, maar dat heb ik altijd een schijndiscussie gevonden. Wie heeft er nou vrije artsenkeuze? Destijds namen de meeste huisartsen niet eens nieuwe patiënten aan. En de meeste mensen hebben geen idee welke artsen er in welk ziekenhuis werken en wat hun kwaliteiten zijn.

'Er zijn al een paar ziekenhuizen failliet gegaan, dat zouden er wel wat meer mogen zijn. Er zijn er nog steeds te veel.

'Het zou ook goed zijn als patiënten meer zelf moeten betalen. Daardoor zou het kostenbewustzijn enorm toenemen. Er zou ook een eigen bijdrage moeten komen bij huisartsen. Dat is in heel veel landen heel normaal.'

Meer over