'Nederlandse ondernemers zijn niet zo ondernemend'

Nederland telt relatief veel ondernemers, maar zij tonen weinig groeiambitie en innovatiedrang. Dat concludeert een rapport van het World Economic Forum (WEF) en de Erasmus Universiteit Rotterdam, op basis van een panelonderzoek onder tweeduizend Nederlanders.

Premier Mark Rutte ontvangt een speldje bij de Week van de Ondernemer april vorig jaar. Beeld anp

Zo'n 8 procent van de Nederlandse beroepsbevolking is beginnend ondernemer. Dat is minder dan het internationaal gemiddelde, maar juist veel vergeleken met andere geavanceerde economieën. 'In landen als Duitsland, België en Denemarken ligt het percentage op zo'n 4 à 6 procent', vertelt onderzoeker Henk Volberda van de Erasmus Universiteit. 'Het verschil komt onder meer door de grote groep zelfstandigen zonder personeel in Nederland.'

Veel van die zzp'ers hebben niet de ambitie om een grote onderneming te worden. Ook voor de meeste andere zelfstandigen is een kleine zaak genoeg: slechts 9 procent van de ondernemers heeft binnen vijf jaar twintig of meer mensen in dienst. Daarmee blijft Nederland achter bij omliggende landen.

Ook de innoveringsdrang van ondernemers valt tegen. Hoewel Nederland volgens het WEF tot de sterkst concurrerende economieën ter wereld hoort, behoren Nederlandse ondernemers qua innovativiteit tot de internationale middenmoot. Ongeveer 28 procent van de Nederlandse ondernemers zet een nieuw product of dienst in de markt, of introduceert bestaande producten en diensten op nieuwe markten. In landen als Chili, Denemarken en Zuid-Afrika doet meer dan 40 procent van de ondernemers dit.

Volgens Volberda is het niet zo dat de grote groep Nederlandse zzp'ers, die in sommige gevallen hetzelfde werk doen als Nederlanders in loondienst, de geldigheid van de vergelijkingen ondermijnt. 'In een land als Denemarken ligt het innovatiepercentage echt veel hoger, dat komt niet alleen doordat er in Nederland veel eenmanszaken zijn.'

Oud-eurocommissaris Neelie Kroes (M) wordt ontvangen door burgemeester Eberhard van der Laan (R) in Amsterdam, waar Kroes meer innovatieve ondernemers moet gaan aantrekken. Beeld anp

Beter klimaat

Het is belangrijk dat Nederland werkt aan een beter klimaat voor ondernemers, zegt Volberda. 'Deze indicatoren hebben een belangrijke invloed op de concurrentiekracht van de economie.' Het Nederlandse beleid is er teveel op gericht om iedereen de kans te geven een onderneming te starten, bijvoorbeeld via belastingvoordelen. Terwijl het maar een selecte groep ondernemers is die echte groei in de werkgelegenheid creëert, aldus de hoogleraar.

Het kabinet kan dus beter die ondernemingen stimuleren die veel groeipotentieel hebben en innovatieve producten in de markt zetten, stelt het rapport. Ook mogen leerlingen bij technische studies wel wat meer les krijgen in ondernemerschap, zodat ze de stap naar een eigen zaak sneller zetten wanneer ze een winstgevend idee hebben.

Ook werkgeversorganisatie VNO/NCW vindt dat er nog veel te winnen valt voor het Nederlandse ondernemersklimaat, laat woordvoerder Roelf van der Kooij weten. Hij denkt dat vooral de hoge kosten van personeel ondernemers ervan weerhouden om door te groeien. 'Maar zo dramatisch is het in Nederland heus niet gesteld met het ondernemerschap', zegt van der Kooij. 'Veel zelfstandigen creëren netwerken en besteden werk aan elkaar uit, zodat ze geen mensen hoeven aan te nemen. Op die manier is het probleem ook opgelost.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.