'Justitie en KLM richten Exel ten gronde' (Gerectificeerd)

Blinde paniek bij vliegmaatschappij Exel Aviaton Group van Erik de Vlieger. Het bedrijf staat op het punt om te vallen....

Radeloos is het personeel van Exel Aviaton Group (EAG) maandagmorgen, nadat aandeelhouder en statutair-directeur Erik de Vlieger heeft aangekondigd dat surséance van betaling aanstaande was.

'Kom maar langs', zegt Harm Prins, voormalig directeur van de vliegtuigmaatschappij, door de telefoon. Wat volgt is een chaotische middag die begint op het hoofdkantoor van Exel en eindigt op de burelen van de Imca Media Groep.

De draaideur bij EAG zit op slot en moet door een medewerkster worden geopend. Binnen is de sfeer beklemmend. 'We weten niet wat er staat te gebeuren', zegt een werkneemster. Vele personeelsleden lopen doelloos rond, maar zo niet Harm J. Prins. Na zijn arrestatie is hij officieel op non-actief gezet, maar op het hoofdkantoor van EAG drentelt hij door de gangen alsof hij nog de leiding heeft.

Tegen directeur ad-interim Bart Drechsel zegt hij dat hij de pers gaat inlichten. 'Jij werkt hier niet meer. Ik ga daar voor liggen', zegt Drechsel. Prins vertrekt en rijdt in zijn Audi 7-serie richting de Imca Media Groep.

Zijn toegangspasje werkt nog. Bij Imca Media blijkt dat Bart Drechsel zijn functie, waarvoor hij veertigduizend euro per maand declareerde, heeft neergelegd. 'Die man is niet goed bij hoofd', zegt Prins via de telefoon tegen Erik de Vlieger. 'Hij heeft tegen het personeel gezegd dat het jouw schuld is.'

Harm Prins en Erik de Vlieger werden beiden opgepakt op verdenking van afpersing. Prins zat twaalf dagen vast; De Vlieger vijf. Beiden vinden dat Justitie buitenproportioneel heeft gehandeld. 'Justitie heeft een zaak van niks', zegt Prins in een voortdurend onderbroken gesprek. De Vlieger beaamt dat in een later interview.

Door de arrestatie van Prins, maar vooral van De Vlieger, kwam de Exel Aviation Group - met ruim duizend man personeel na KLM de tweede vliegtuigmaatschappij van het land - in de problemen. Het vertrouwen in het bedrijf is tot een dieptepunt gedaald. Leveranciers willen niet meer leveren voor er wordt betaald of weigeren sowieso nog te bezorgen. Het geld stroomt weg.

Daarbij komt dat de Exel-poot op de Antillen, de Dutch Eagle Express, een miljoenenbijdrage van KLM verwachtte, vertelt Prins. In het diepste geheim sloten KLM en EAG in september 2003 een contract. Exel zou de vooruitgeschoven post van KLM op de Antillen worden en de regionale vluchten tussen Sint Maarten, Aruba en Curçao verzorgen. Daarna zouden lucratieve vluchten van Curaçao naar de VS en Europa worden opgezet. Als dat was gelukt, zou KLM gaan deelnemen in de Exel-poot.

EAG eist dat KLM meebetaalt aan de aanloopverliezen van twaalf miljoen euro. KLM weigert dat echter. 'KLM was niet welkom op de Antillen', vertelt Prins. 'Daarom spraken we in het diepste geheim. Maar nu de concurrentie door ons toedoen op de Antillen is verdwenen, weigert KLM zich aan de overeenkomst te houden. KLM is nu bezig achter onze rug een eigen regionale maatschappij op te zetten. Ze hebben te kwader trouw gehandeld. Ze hebben ons genaaid.'

KLM zegt zich aan het contract te houden. De luchtvaartmaatschappij betaalde al 1,8 miljoen dollar, maar weigert op te draaien voor de aanloopverliezen. 'Een schande', vindt Prins. De Vlieger: 'Justitie en KLM richtten EAG ten gronde.'

In het contract, in het bezit van de Volkskrant, verplicht KLM zich echter alleen tot onderhandelen in good faith over de EAG-aandelen. Prins geeft toe dat het contract juridisch niet waterdicht is. 'Je weet hoe dat gaat. KLM nodigt je vrijdagmiddag laat uit en dan blijkt ineens van alles te zijn veranderd.' Maar de intentie is duidelijk, volgens Prins. 'KLM is moreel verplicht bij te dragen. Dat blijkt ook uit andere stukken en uit de driehonderd e-mails die met KLM zijn gewisseld.'

KLM was drie jaar lang van alles op de hoogte bij EAG, zegt Prins. 'Strategieën werden altijd doorgesproken. Ook sprak KLM geregeld met eigenaar Niek Sandmann van Dutch Eagle Express.' Sandmann heeft ook de helft van de aandelen EAG.

KLM ontkent met Sandmann te hebben gesproken. 'Leo van Wijk en Sandmann hebben elkaar onlangs de hand geschud toen ze elkaar tegen kwamen op Bonaire. Dat is alles', zegt een woordvoerder. 'Onzin', zegt De Vlieger. 'Ik was er bij toen KLM's tweede man Peter Hartman afgelopen zaterdag Sandmann belde vanuit Nairobi.'

'KLM steekt ons een mes in de rug', zegt Prins. 'Wij hebben de kastanjes voor ze uit het vuur gehaald en nu laten ze ons stikken.'

De gevolgen lijken desastreus voor EAG. De aanloopverliezen van Dutch Eagle Express zijn gefinancierd door het Maastrichtse Air Exel, het vroegere KLM Exel. Betaalt KLM niet dan valt volgens Prins Dutch Eagle Express om en vervolgens ook Air Exel.

Van EAG blijft dan nog charterpoot Holland Exel over. De meeste vluchten van deze dochter zijn gekocht door touroperators TUI en Thomas Cook. Reizigers hebben niets te vrezen. Beide reisorganisaties zijn bezig maatrelegelen te treffen voor het geval dat Holland Exel het niet haalt. Die kans bestaat, omdat KLM onlangs besloot honderd euro onder de EAG-prijs naar Curaçao te duiken. Dat zette Holland Exel onder grote financiële druk.

Door deze KLM-maatregel bekoelde de relatie met EAG ernstig. Toen KLM ook nog weigerde te voldoen aan het Antillen-contract gingen bij Prins en De Vlieger alle remmen los. Buiten medeweten van het management van EAG, gooien ze alles op straat. Om te redden wat er te redden valt, zeggen ze. De Vlieger beschuldigt KLM nu ook van verboden prijsafspraken. 'KLM heeft ons gevraagd van Amsterdam naar Curaçao te vliegen. ''Ga maar veertig euro onder onze prijs zitten'', zei KLM.' KLM ontkent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.