'Inspectie bekijkt ons niet objectief'

Interview Ricardo Winter, collegevoorzitter ROC Leiden

De Onderwijsinspectie maakt gehakt van het verbeterplan van ROC Leiden. Onterecht, meent collegevoorzitter Ricardo Winter. 'Ik ben ernstig teleurgesteld en ongelooflijk verbaasd.'

De vestiging Lammenschans van het ROC Leiden. Beeld Julius Schrank

Vijf, zes zeven inspecteurs liepen vijf weken bij ROC Leiden rond. Ze spraken met de managers van de geplaagde onderwijsinstelling, bezochten de lessen en spraken met docenten en studenten.

Ondertussen peilde collegevoorzitter Ricardo Winter regelmatig zijn medewerkers. Hoe was het gegaan? Wat hij hoorde, deed hem goed. De inspecteurs zouden niet ontevreden zijn. Temper je optimisme, zei hij nog. Een acht krijgen we vast niet, een zesje zou al prachtig zijn na alles wat er gebeurd is. Maar de inspectie oordeelt genadeloos over ROC Leiden (zie inzet).

Minister Jet Bussemaker (Onderwijs) neemt het oordeel ter harte, blijkt uit de brief die ze maandag aan de Tweede Kamer heeft gestuurd. Zij verlangt dat ROC Leiden nog sneller onderwijsactiviteiten afbouwt en een deel van de opleidingen overdraagt aan andere roc's in de regio.

Reactie onderwijsinspectie

'Het herstelplan biedt onvoldoende basis om tijdig de gewenste verbeteringen ten aanzien van de onderwijskwaliteit van ROC Leiden te realiseren. Het herstelprogramma is te reactief en de fasering en prioritering is onlogisch. De plannen voor de grootste onderwijskundige problemen (de kwaliteitsborging, het onderwijskundig leiderschap en de kwaliteit van de examencommissie) zijn onvoldoende uitgewerkt. Daarnaast ziet de inspectie in lopende kwaliteitsonderzoeken bij ROC Leiden nog te weinig verbetering rond onderwijs en examinering. Deze onderzoeken ronden we voorjaar 2016 af. Zoals gebruikelijk worden deze rapporten vastgesteld na een hoor- en wederhoorprocedure.'

Die brief was een klap in uw gezicht?

Ricardo Winter: 'We zijn bezig met de maatregelen die de minister verlangt. Maar ik ben ernstig teleurgesteld en ongelooflijk verbaasd over het oordeel van de inspectie. Ik snap hun rol heel goed, ze moeten streng zijn, maar hun oordeel ligt mijlenver af van de verwachtingen die ik had na het bezoek van de inspectie.'

Waar ging het mis?

'Ik betwijfel of de inspectie in staat is een goed oordeel over ons te vellen. In het rapport van de commissie-Meurs (die onderzocht hoe ROC Leiden bijna ten onder ging aan de bouw van twee te grote en te dure panden, red.) staat een zelfevaluatie waarin de inspectie kritisch oordeelt over haar eigen rol. Ze hebben flink wat steken laten vallen, schrijven ze zelf - en dat is nog niet zo lang geleden.'

Heeft u redenen te twijfelen aan het oordeel van de inspectie?

'MBO15, een club die vaker kwaliteitsplannen van mbo's beoordeelt, heeft op ons verzoek audits gedaan volgens een systematiek die mijns inziens strenger is dan die van de inspectie. Die gaf opleidingen die volgens de inspectie onvoldoende waren het oordeel goed.'

Wil de inspectie na het harde oordeel van de commissie-Meurs de tanden laten zien?

'Dat speelt mogelijk mee. Nu willen ze tonen ze dat ze wel degelijk streng kunnen zijn. Dat er sprake is van tunnelvisie, wil ik niet zeggen. Maar de inspecteurs hebben wel een bepaald beeld van ROC Leiden. Om daarvan af te komen, moeten ze over hun eigen schaduw heen springen. Ik vraag me af of ze dat kunnen. Neem nou dit. De inspectie vond het opvallend dat de leerlingen redelijk positief zijn. Alsof ik elke ochtend bij de ingang veterdrop sta uit te delen om ze tevreden te houden! Die leerlingen zijn mijn meest kritische klanten.'

Het gaat te traag, zegt de inspectie.

'Iedereen, van conciërge tot manager, mocht de afgelopen maanden meepraten over de missie en de visie. Ik had ook directief kunnen zijn: zo en zo doen we het en wie niet wil, moet wegwezen. Mensen die hier werkzaam zijn, vertonen een sublieme veerkracht, maar ze zijn in het verleden op een bepaalde wijze aangepakt: als je niet meedeed, ging je kop eraf.

'We hebben geluisterd naar leerlingen, middelbare scholen, werkgevers met stageplekken, ouders. Bizar genoeg heeft de inspectie op die aanpak kritiek. Het duurt ze te lang, we waren te lief bezig. Terwijl de inspectie in 2013 nota bena oordeelde dat de bestuurders van ROC Leiden te veel topdown waren en de mensen niet meekregen.'

Ricardo Winter, collegevoorzitter ROC Leiden Beeld Cigdem Yuksel

Ook de minister wil dat het sneller gaat.

'Dat willen we zelf ook. We gaan wat tandjes harder lopen. Maar we willen wel de regie over het proces.'

Wat wilt u veranderen?

'We gaan alleen nog die opleidingen aanbieden waar we goed in zijn. We stemmen ons aanbod af op de vraag van werkgevers in de regio. Nu we nauwer gaan samenwerken met de roc's in de regio, hoef ik er geen ruzie meer over te maken of wij nou de bes-te zorgopleiding hebben of het ID College. We gaan met de vier roc's in de regio om tafel zitten en afkaarten wie welke opleiding het beste kan verzorgen. Dan doet het ID College bijvoorbeeld verpleegkunde en wij alleen nog thuiszorg.'

ROC Leiden en het ID College gaan op termijn samen. Hoe gaat de organisatie eruit zien?

'We zien nog altijd twee roc's voor ons, maar vanaf 2018 met één gezamenlijk college van bestuur en één raad van toezicht. Die twee roc's zijn georganiseerd in zelfstandige mbo-colleges, zoals de minister wil. Die kleinschalige vakcolleges hebben een eigen plek in het gebouw, een eigen balie en een eigen kleur.'

Hoeveel leerlingen heeft u nog?

'Vorig jaar waren dat er 9.100, nu exact 7.174. Over een jaar zullen dat er 6.700 zijn. De daling komt doordat we nu relatief veel leerlingen in het vierde jaar hebben. Maar we hebben ook minder instroom door alle commotie.'

En nu, moedig voorwaarts?

'Natuurlijk. Niet in de laatste plaats omdat mijn mensen die moed ook tonen. Ik zie dat mensen zo'n oordeel van de inspectie heel erg vinden, maar we zitten hier niet met een lamgeslagen zooitje.'

De commissie-Meurs en minister Bussemaker roepen ROC Leiden op te onderzoeken of oud-bestuurders kunnen worden vervolgd voor wanbeleid. Gaat dat gebeuren?

'Onze raad van toezicht is zich nog aan het beraden. Er zitten nogal wat juridische haken en ogen aan. Op zich zou ik zeggen: prima, doen. Tenzij de procedure ons 5 miljoen euro aan advocaten zou kosten. Dan moeten we het er misschien nog eens met de minister over hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.