Opinie

'Het CDA wilde de kampioen van de hypotheekrenteaftrek worden'

Niet alleen PVV en VVD zijn verantwoordelijk voor de ontstane politieke impasse op het dossier van de hypotheekrenteaftrek. 'Het CDA mag met recht de moeder van de ontstane situatie worden genoemd.' Dat stelt consultant Wouter van Haaften.

Oud-premier Balkenende (R) en zijn voormalig communicatieadviseur Jack de Vries op het Binnenhof in 2003. © ANP

De crisis op de huizenmarkt is inmiddels een nieuwe en cruciale fase ingegaan. Maar liefst 22 Nederlandse top-economen zetten zelfs hun niet geringe ego's opzij om over de volle breedte van het veld, van links tot rechts, een plan te presenteren om de hypotheekrenteaftrek op termijn te beperken. Een historische gebeurtenis, ingegeven door een politieke situatie waarbij twee van de drie partijen van de gedoogcoalitie het gas erop houden, zoals Bertus (Rutte) op de Norton en Tinus (Wilders) op de BSA. Onverstandig stellen de economen, want met die twee liep het immers niet goed af.

Toch zijn niet alleen PVV en VVD verantwoordelijk voor de ontstane politieke impasse op dit dossier. Het CDA mag met recht de moeder van de ontstane situatie worden genoemd. Dat zit zo. In de verkiezingscampagne van 2010 stond het CDA er niet goed voor. De magie van JPB als premier was uitgewerkt en het was allerminst zeker dat wie brak (PvdA) ook zou betalen. De peilingen gingen niet goed en er moest iets gebeuren. JdV, spindokter van het CDA, werd gebeld voor een consult en hij had nog wel een advies Het zijn moeilijke financiële tijden, dus mensen stemmen voor hun eigen portemonnee. Zorg dus dat je ze financieel paait bijvoorbeeld door te beloven dat de hypotheek aftrek alleen bij het CDA veilig is.

Kampioen van de aftrek
Zo gezegd zo gedaan. Een heldere eendimensionale boodschap, daar kon je JPB wel mee de arena insturen. In zijn ijver de kampioen van de aftrek te worden, dwong hij Rutte in een rechtstreeks duel om hetzelfde te doen. Wie geeft de grootste zekerheid op instandhouding van de hypotheekrenteaftrek was de inzet. Het werd een gelijk spel, want Rutte zwichtte voor het oog van de camera. De komende kabinetsperiode zou ook de VVD de aftrek ongemoeid laten. De basis voor zowel het huidige kabinet als voor een flinke verdieping van de malaise op de huizenmarkt was daarmee gelegd, met het CDA als onbetwiste initiator.

Het succes voor JdV en JPB was slechts van korte duur. JPB verliet de arena en in de peilingen begon het CDA aan een duikvlucht die samen met de verdieping van de financiële crisis leidde tot een herijking van het standpunt over de hypotheekrenteaftrek. En zo kan het verkeren dat nu, ruim een jaar later, het CDA binnen de coalitie voorop loopt als het gaat om de discussie over het beperken van de hypotheekrente aftrek.

Vanwaar deze ommezwaai? Is het voortschrijdend inzicht? Politiek opportunisme is wellicht ook een drijfveer, zeker met het oog op de peilingen. Of is het rentmeesterschap, met als credo, wie de rotzooi veroorzaakt moet hem ook opruimen, dat het CDA ertoe brengt net op tijd van de motor van 'Bertus' Rutte af te springen en achterop te stappen bij de vrienden van CDA prominent Lans Bovenberg, op weg naar de volgende campagne.

Wouter van Haaften is consultant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.