'Geen pensioen voor ons op het schip'

Klachtenlijst Greenpeace

Om het vertrouwen van het publiek in Greenpeace terug te winnen, voert het personeel een haast wanhopige strijd. Op de klachtenlijst staat niet alleen het vlieggedrag van de top.

Beeld Foto Jiri Rezac / Greenpeace

De top verdient te veel; geeft in zijn privéleven het verkeerde voorbeeld en kan niet eens fatsoenlijk managen. Het klinkt als een klachtenlijst van een vakbond bij een zich misdragende multinational, maar het zijn bijna letterlijk de grieven van personeel bij Greenpeace International.

Dat personeel voert deze maand een bijna wanhopige strijd om zijn goede naam bij donateurs en publiek terug te winnen. Van de directie moeten ze het niet hebben, vindt men. Dus deed een groep stafleden, met excuus aan de ondernemingsraad die zich niet gepasseerd moest voelen, eind juni een oproep onder de eigen collega's.

Welke suggesties en ideeën hebben zij om de vertrouwenscrisis bij de organisatie te doorbreken? Het leverde een waslijst aan maatregelen op. Een van de suggesties: stafleden, inclusief het hoge management, zouden jaarlijks één week vrijwilligerswerk moeten doen als ledenwerver, bij de klantenservice of als nachtloper op een schip. Zo krijgt de top weer voeling met waar de organisatie mee bezig is.

Ook moeten managers worden bijgespijkerd in de 'kernwaarden' van Greenpeace, inclusief de consequenties daarvan voor hun privéleven. Het relletje rond het woon-werkpendelen per vliegtuig van programmadirecteur Pascal Husting staat namelijk niet op zichzelf. Bijna iedereen in de organisatie kent voorbeelden van (privé-)vlieggedrag dat niet te rijmen zou zijn met de milieuboodschap die Greenpeace uitdraagt. (zie kader)

Ook op financieel vlak zijn er klachten. Dat de topmanagers goede salarissen tot ver boven een ton krijgen, is tot daaraan toe. Maar medewerkers die declaraties moeten goedkeuren, staan soms ook onder druk om dubieuze onkostenrekeningen te betalen, wordt opgemerkt. Die klachten zijn terecht, blijkt uit het antwoord van directeur Kumi Naidoo. Hij spreekt van 'oneerlijke druk van mensen die betaling eisen van niet toegestane onkosten'. Daar wordt volgens hem sinds kort hard tegen opgetreden.

De betaling van de Board van Greenpeace International is een ander pijnpunt. Op het niveau van de landenorganisaties worden raden van toezicht van Greenpeace niet gehonoreerd, maar bij het internationale hoofdkantoor ligt dat anders. Onnodig, vindt het personeel. Een onkostenvergoeding zou ook daar voldoende moeten zijn.

Naidoo verdedigt het honorarium omdat de taken voor de internationale toezichthouders volgens hem zwaarder zijn dan elders. En de raad van toezicht zelf laat weten dat er meer uren worden gemaakt dan waarvoor men wordt betaald. Die betaling is mede gerechtvaardigd 'omdat anders alleen maar financieel onafhankelijke mensen deel zouden kunnen uitmaken van de raad'.

'De waarheid is dat Greenpeace, net als sommige andere grote charitatieve organisaties, een paar problemen heeft', schrijft Greenpeace-activist Iain Rogers afgelopen vrijdag op een reactiepagina van de website van The Guardian. Rogers zat onlangs twee maanden in een Russische cel na de actie van Greenpeace tegen de winning van Noordpoololie. Net als de Nederlandse Faiza Oulahsen is hij een van de 'artic 30', zoals het groepje binnen de organisatie liefkozend wordt genoemd.

Oulahsen ondertekende vorige week een brief van Nederlandse stafleden waarin directeur Husting gevraagd wordt op te stappen. Rogers is het daarmee eens. Hij vindt 'de mensen aan de top zwaar overbetaald voor een organisatie die opkomt voor sociale rechtvaardigheid'. Te veel luxe vergeleken met de werkvloer van de activisten, oordeelt hij. 'De directie krijgt bijna evenveel pensioenpremie als veel van het scheepspersoneel aan salaris. Voor ons is er geen pensioen. Wij op de schepen hebben geen baanzekerheid, we hebben tijdelijke contracten en een cultuur die klokkenluiden ontmoedigt.'

Zijn echte baas is het publiek dat via donaties zijn salaris betaalt, schrijft hij. 'Daarom roep ik iedereen op om de telefoon te pakken, brieven te schrijven, je boosheid te uiten en ontslagen te eisen.'

Kumi Naidoo. Beeld reuters

OOK DIRECTEUR BORREN ONDER VUUR

Niet alleen programmadirecteur Pascal Husting stapte makkelijk in het vliegtuig, ook andere medewerkers van Greenpeace maken volgens sommige boze collega's soms onverantwoord veel vliegkilometers.

Bij Greenpeace Nederland wordt geklaagd over de reizen van directeur Sylvia Borren. Die zou in één jaar naar Zuid- Afrika, Italië, Rio de Janeiro, Bangladesh, Peru en Nieuw-Zeeland zijn gevlogen. Waarbij de laatste drie bestemmingen niet eens voor Greenpeace waren, maar voor privébezoek of vrijwillige nevenfuncties.

Voor elke vlucht bestaat een goede reden, zegt Borren in een reactie. 'Het is onontkoombaar, ook als directeur van een milieuorganisatie, om te vliegen. Wél let ik maximaal op dat ik alleen vluchten maak die van essentieel belang zijn voor mijn werk en deels voor mijn privéleven.'

Borren vliegt inderdaad jaarlijks naar Nieuw-Zeeland, waar haar directe familie en petekind wonen. In Peru bezoekt ze met haar partner eens per drie à vier jaar haar schoonfamilie. 'En naar Dhaka in Bangladesh vlieg ik één keer per jaar voor het bestuur van BRAC International, de grootste ontwikkelingsorganisatie ter wereld.'

Bij Greenpeace International wordt met scheve ogen gekeken naar de eerste woordvoerder van de organisatie, Mike Townsley. Wie hem wil spreken, moet niet naar het hoofdkantoor in Amsterdam, maar naar Mexico bellen. Dat komt doordat daar zijn familie woont en doordat Townsley om die reden naar Mexico is overgeplaatst, zegt de afdeling voorlichting. Hoogstens twee keer per jaar vliegt hij terug naar Amsterdam voor overleg. 'Dat is verantwoord voor een internationale organisatie als de onze.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.