'FNV moet weer duidelijk herkenbaar worden'

Ideoloog Cor Inja wil werknemers laten delen in de vermogensgroei van hun bedrijf. 'We zijn er niet voor werkgevers; voor wat hoort wat'..

De vakbeweging profiteert niet van de blakende Nederlandse economie. Het ledental loopt terug terwijl de werkgelegenheid groeit en het aantal uitkeringen, afgezien van de WAO, flink vermindert. Tijd voor een offensief, vindt Cor Inja, ideoloog van de vakcentrale FNV.

Het lukt de vakbeweging blijkbaar niet aansprekende thema's aan te snijden. De vierdaagse werkweek moest de norm worden, maar de achterban pikte de eis niet op.

Inja: 'We zijn een belangenclub. We vertegenwoordigen werknemers en uitkeringsgerechtigden. We zijn er niet om de problemen van werkgevers op te lossen. We willen bijvoorbeeld best helpen iets te doen aan het grote aantal vacatures, maar dan geldt: voor wat hoort wat.

'De FNV moet weer duidelijk herkenbaar worden. Met duidelijke looneisen bijvoorbeeld. Ik kan me voorstellen dat we volgend jaar uitgaan van zeker 4 procent.

'Dat betekent overigens geen afscheid van verantwoorde looneisen. Wel is het misschien meer dan volgens de handboeken economie verantwoord is. Maar onze indruk is dat de stijging van de arbeidsproductiviteit al jaren wordt onderschat.

'Daarnaast wil de FNV werknemers meer keuzevrijheid geven in CAO's. De vierdaagse werkweek was als algemene norm blijkbaar te hoog gegrepen.'

- De twee grootste bonden, Abvakabo FNV en FNV Bondgenoten, liggen met elkaar in de clinch over de keuze-CAO.

'Het is een verschil in maatvoering; Bondgenoten wilde de individuele werknemers meer keuzemogelijkheden bieden dan Abvakabo. Het collectieve is belangrijk, samen sta je sterk. Maar binnen de collectieve regeling kunnen keuzes worden gemaakt. Het is de vraag hoe ver je daarin wilt gaan. Dat hangt ook van de leden af voor wie de CAO geldt.'

- Wat zijn de mogelijkheden om de FNV weer smoel te geven?

'Vermogensaanwasdeling bijvoorbeeld. Dat is wat anders dan een winstdelingsregeling, waarbij geld wordt uitgekeerd en de onderneming verlaat. Bij de vermogensaanwasdeling blijft het geld in de onderneming. Daarbij geeft het bedrijf werknemers vermogens titels zoals aandelen of een schuldbewijs. Het moet gaan om minimaal duizend gulden per werknemer per jaar. Naarmate het vermogen van de onderneming groeit, stijgt ook het vermogen van de werknemer. Die profiteert zo mee van de vermogensgroei die nu alleen ten goede komt aan de kapitaalverschaffers. Die schuldbewijzen of aandelen kunnen voor een paar jaar worden vastgezet, waarna ze verhandelbaar zijn. Je kunt het ook zo regelen, dat ze rond de vut- of pensioenleeftijd worden geïnd .

'Bij kleinere bedrijven die geen aandelen hebben uitstaan, kun je denken aan een commanditaire vennootschap. De werknemers worden dan een 'stille vennoot' en delen zo mee in de vermogensgroei van het bedrijf.'

- Het klinkt als een echo uit het verleden. Het kabinet-Den Uyl wilde de vermogensaanwasdeling bij wet regelen. Het eerste kabinet-Lubbers heeft dat voorstel uiteindelijk ingetrokken.

'Toen ging het om een nationale regeling. Dat was onwerkbaar: er moest een gigantisch fonds komen dat vervolgens zou uitkeren. Niets méér dan het rondpompen van geld.'

- Vroeger had de FNV als bezwaar dat de werknemer zowel voor zijn loon als voor zijn vermogen afhankelijk was van de werkgever.

'Voor het loon blijft dat gelden. Dat moet dan ook op een behoorlijk peil blijven. De vermogensaanwasdeling komt er bovenop. Het is iets extra's voor als het goed gaat. Als het misgaat, ben je iets kwijt wat je anders niet had.'

- Leuk voor de werknemer in het bedrijfsleven, maar ambtenaren en uitkeringsgerechtigden hebben het nakijken.

'Voor hen zijn vergelijkbare regelingen denkbaar. Bij de overheid kan iets worden gedaan met staatsleningen. Mensen met een uitkering kunnen meeprofiteren met hogere uitkeringen of eenmalige uitkeringen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.