Een hulpbehoevende oudere.
Een hulpbehoevende oudere. © Erwin Wodicka

Proef met basisinkomen voor 65-plussers mislukt

De Speld

Het experiment met het basisinkomen voor 65-plussers is op een mislukking uitgelopen. Dat concludeert de Sociaal-Economische Raad in het rapport 'Slecht idee'. Volgens de SER heeft het plan geleid tot een generatie van passieve en hulpbehoevende ouderen.

Het is jammer om te zien dat al dat gratis geld verspild wordt aan medicijnen, kunstheupen en luxe hartoperaties

Mariëtte Hamer, SER-voorzitter

In 1956 startte het ministerie van Sociale Zaken een revolutionair pilot-project: een basisinkomen voor ouderen, de Aangeboden Onvoorwaardelijke Winst (AOW). Elke burger van 65 jaar en ouder kreeg gratis geld, zonder er iets voor te hoeven doen. De gedachte was dat mensen meer tijd overhouden voor vrijwilligerswerk en het oprichten van bedrijfjes als ze verzekerd zijn van een inkomen. Zestig jaar later blijkt dat behoorlijk tegen te vallen: de meeste deelnemers aan het experiment zijn ziek, dood of werkloos.

SER-voorzitter Mariëtte Hamer noemt de uitkomsten rampzalig: 'We zien dat vrijwel alle deelnemers direct stoppen met werken als ze een basisinkomen krijgen. De invoering van het basisinkomen heeft de meest onproductieve generatie voortgebracht sinds de invoering van de kinderbijslag. Overigens is dat dezelfde generatie. In dat opzicht zijn de resultaten desastreus. Het is jammer om te zien dat al dat gratis geld verspild wordt aan medicijnen, kunstheupen en luxe hartoperaties, terwijl het bedoeld was voor innovatieve start-ups.'

Positieve effecten

Minister Asscher van Sociale Zaken noemt de kritiek te makkelijk. Hij vindt dat de Aangeboden Onvoorwaardelijke Winst ook positieve effecten heeft gehad: 'Je ziet dat meer dan de helft van de 65-plussers veel tijd besteedt aan hun kleinkinderen. Bij twintigers en dertigers ligt dat aantal veel lager omdat zij geen basisinkomen ontvangen.'

Vorig jaar schreef de SER al het vernietigende rapport 'Weggegooid geld', over het basisinkomen voor hoogzwangere vrouwen. De vrouwen in kwestie bleven wekenlang thuis op de bank liggen, zonder te investeren in de lokale economie.