Het marxisme was niet tegen rendementsdenken

Dit zijn de ingezonden brieven uit de Volkskrant van woensdag 18 maart.

Weg met de waterschappen

Op de korte termijn: stem op een natuurvriendelijke partij. Op de lange termijn: hef waterschappen op.

Florian Kleinknecht merkt zeer terecht op dat boeren zich veel bewuster dan burgers zijn van het belang van de waterschappen (O&D, 17 maart). Logisch, want boeren hebben er belang bij dat het waterpeil laag is. Een hoog waterpeil is goed voor de natuur, maar gebieden worden daardoor wel minder geschikt voor landbouw. Kleinknecht schrijft bijna euforisch over de grote doelmatigheid van de waterschappen.

Het klopt dat waterschappen 'doelmatig' werken. De oorzaak daarvan is simpel: de doelen van een waterschap zijn, anders dan die van provincies en gemeenten, beperkt. Waterschappen hoeven veel minder aandacht te geven aan andere doelen dan die van de veel bewustere boeren. Gevolg: natuurgebieden worden aangetast door verlaging van het grondwaterpeil. Bezien vanuit het belang van de boeren werken waterschappen inderdaad heel doelmatig, maar bezien vanuit het belang van de natuur juist heel ondoelmatig.

Voor de korte termijn is mijn advies: stem op een natuurvriendelijke partij. En voor de langere termijn: hef waterschappen op en draag hun taken over op de provincies.

Herman van Bemmel, oud-secretaris Commissie Landelijke Gebieden van de Raad van Advies voor de Ruimtelijke Ordening, Voorschoten.

Deal niet met criminelen

Hoog tijd om ten aanzien van het dealen met criminelen eindelijk eens goed wakker te worden en wakker te blijven

Bij alle politieke heisa anno heden rond de 'Teevendeal' lijkt diezelfde politiek aan de kern van het hele probleem - dealen met criminelen - gewoon voorbij te gaan. Dit, terwijl toch diezelfde politiek nog maar een paar jaar geleden hiervoor (gaarne) het groene licht heeft gegeven.

'Met één infiltrant kun je soms het werk van meer dan honderd rechercheurs doen', aldus een zeldzaam naïef verkooppraatje van een Tweede Kamerlid destijds. Dat laatste geldt ook voor een ander Kamerlid die constateerde dat er nu 'strenge voorwaarden' golden 'om fouten niet te herhalen'.

De geschiedenis omtrent het dealen met criminelen (criminele infiltranten) kent thans dus twee gigantische mislukkingen: het IRT-drama en dan nu de Teevendeal. Die eerste onderneming kostte destijds aan twee ministers de kop. De tweede dus aan één minister en een staatssecretaris. Wat je met het uitsparen van 'meer dan honderd rechercheurs' en 'strenge voorwaarden' heden ten dage al niet kunt bereiken!

De reeds meer dan dertig jaar geleden door mij luid en duidelijk gelanceerde waarschuwingen om niet met crimineel gajes in zee te gaan door middel van een deal, zijn tot nu toe onder de vloer geveegd. Geen belangstelling? Moraal van dit verhaal?

Politiek, justitie en politie, het is hoog tijd om ten aanzien van het dealen met criminelen eindelijk eens goed wakker te worden en wakker te blijven. Dat zal ons dan ongetwijfeld de kop sparen van minstens één minister, plus een boel doffe ellende.

J. A. Blaauw, oud-hoofdcommissaris van politie te Rotterdam, Berkel en Roderijs.

Maagdenhuis

Ik ben geen Maagdenhuisbezetter geweest kan dus ook nooit van Maagdenhuisbezetter in rendementsdenker veranderd zijn

Olaf Tempelman biedt mij in de rubriek 'Een boek voor' De gedaanteverwisseling van Frans Kafka aan (Sir Edmund, 14 maart) 'Meindert Fennema veranderde van Maagdenhuisbezetter in rendementsdenker. In De gedaanteverwisseling van Kafka verandert Gregor Samsa in een kever.'

Hartelijk dank, maar dat boek had ik al.

Ik ben geen Maagdenhuisbezetter geweest omdat ik een tentamen moest voorbereiden en kan dus ook nooit van Maagdenhuisbezetter in rendementsdenker veranderd zijn. Maar stel dat ik wel Maagdenhuisbezetter geweest was, dan nog is het een kromme redenering. Ik ben altijd een rendementsdenker geweest en ik kan Olaf Tempelman verzekeren dat het marxisme - althans het marxisme dat ik aanhing - niet tegen het rendementsdenken was. Het neomarxisme van de Frankfurter Schule is dat wel.

Het klassieke marxisme ging ervan uit dat het rendement van de arbeid vrijwel volledig bij een klasse terecht kwam die niet arbeidde, de kapitalistenklasse. Ik dacht destijds dat de arbeidersklasse beter af was zonder kapitalisten. Dat denk ik nu niet meer.

Wel denk ik nog steeds dat er van studenten verlangd kan worden dat zij studeren. In mijn nieuwe boek Goed fout. Herinneringen van een meeloper laat ik zien dat dit, toen ik in 1965 lid werd van het Utrechtsch Studenten Corps, in ieder geval onder corpsleden een ongebruikelijke gedachte was.

Ik zal Olaf Tempelman mijn nieuwe boek aanbieden. Voor 20 euro, want ik blijf een rendementsdenker.

Meindert Fennema, Aerdenhout.