Houellebecq heeft zich weer een formidabele ziener getoond
© .

Houellebecq heeft zich weer een formidabele ziener getoond

Het jongste boek van Michel Houellebecq beheerst de verkoopstatistieken in Frankrijk. En de kolommen op de opiniepagina's.

Het is niet moeilijk te raden welk boek in Frankrijk het meest verkocht wordt: Soumission van Michel Houellebecq. Over de literaire kwaliteiten zijn de meningen verdeeld, maar over een ding lijkt iedereen het eens: de tandeloze auteur heeft zich weer een formidabele ziener getoond. Op de dag van de aanslag op Charlie Hebdo bracht hij een roman uit over de eerste islamitische president van Frankrijk.

Maar Nobelprijswinnaar Jean-Marie Gustave Le Clézio gaat Soumission niet lezen. 'Ik denk niet dat het een goede boodschap voor de Fransen is, om te zeggen dat ze bang voor de islam moeten zijn. Ze hebben toch al de neiging om toe te geven aan hun angst', zei hij.

Le Clézio is een tegendraads denker, hartstochtelijk voorstander van open grenzen en vrij verkeer van personen. Het verdrag van Schengen vindt hij 'een schande': 'Europa is bezig zich af te sluiten voor Afrika, het Oosten, zelfs Latijns-Amerika.'

De moordenaars van Parijs zijn geen barbaren, schreef hij in een 'brief aan zijn dochter', gepubliceerd in Le Monde. 'Ze zijn mensen die je elke dag kunt tegenkomen. Ze zijn tot criminaliteit vervallen, omdat ze de verkeerde mensen tegenkwamen, omdat ze op school mislukt zijn, omdat het leven om hen heen slechts een gesloten wereld te bieden heeft', aldus Le Clézio.

Wie terrorisme wil begrijpen, moet in de banlieue gaan kijken, maar ook in Irak, Syrië en Algerije, zo gemakkelijk bereikbaar, juist dankzij onze open grenzen

We moeten die wereld open breken, de getto's vernietigen, aldus Le Clézio. In El País werd Le Clézio bekritiseerd door een andere Nobelprijswinnaar, de Peruaan Mario Vargas Llosa. Sociale uitsluiting zal best een rol spelen, maar Le Clézio negeert de rol van ideologie en duistere islamitische netwerken.

Vargas Llosa heeft gelijk. Wie terrorisme wil begrijpen, moet in de banlieue gaan kijken, maar ook in Irak, Syrië en Algerije, zo gemakkelijk bereikbaar, juist dankzij onze open grenzen. En vooral ook de geschiedenis van anarchisme, communisme en fascisme bestuderen. Altijd hebben mensen - niet alleen de losers - verlossing gezocht in een gewelddadige ideologie die ze verheft tot strijders voor een hoger doel die over leven en dood beschikken. Terrorisme is zelfontplooiing.