Collectief inkopen van energie is niet altijd goedkoper

Samen stroom en gas inkopen is een leuk principe. Maar je eigen gang gaan pakt vaak voordeliger uit.

Aanbiedingen uit energieveilingen van onder meer Verenging Eigen Huis en de Consumentenbond zijn minder voordelig dan de pakketten die huishoudens afzonderlijk kunnen krijgen. De laatste collectieve energieactie van Verenging Eigen Huis werd bijvoorbeeld gewonnen door de Nederlandse Energie Maatschappij (NEM) met een pakket dat op vergelijkingssites meestal niet bovenaan eindigt. Individueel stroom en gas inkopen kan dus goedkoper zijn dan collectief.


Steeds meer consumenten schrijven zich in voor energieveilingen. Ook het aantal aanbieders van dit soort overstapacties neemt flink toe. Vereniging Eigen Huis was ruim twee jaar geleden de eerste consumentenorganisatie die een energieveiling opzette. De vereniging voor woningbezitters is op dit moment met haar zesde grote actie bezig. De Consumentenbond werft nu voor zijn derde veiling en ook de ANWB en Veronica hebben zich op collectieve energie-inkoop gestort.


Dat doen de organisaties om hun leden aan goedkopere stroom en gas te helpen, maar de veilingen leveren ook inkomsten op. Voor elke deelnemer betaalt de energieleverancier aan de veilingorganisator. Voor de Consumentenbond en Veronica is dat 30 euro, Vereniging Eigen Huis krijgt 40 euro per overstapper en de ANWB 35 euro.


Bij de vorige twee veilingen van de Consumentenbond stapten ruim 57 duizend inschrijvers over. Dat betekent meer dan 1,7 miljoen euro. De vijf afgeronde grote veilingen van Vereniging Eigen Huis leverden tot nu toe 94 duizend overstappers op. Op het aanbod dat de 100 duizend deelnemers aan de huidige veiling kregen, zijn tot nu toe 20 duizend huishoudens ingegaan. Met een overstapvergoeding van 40 euro heeft Vereniging Eigen Huis dus al ruim 4,5 miljoen euro aan overstapvergoedingen binnengehaald.


Volgens Manon van Essen van Eigen Huis is dat bedrag weliswaar een indicatie, maar is het beeld van de energiecollectieven als een melkkoe voor de veilingorganisatoren onjuist. 'Het is zeker geen jackpot', zegt ze. 'In de eerste plaats is die 40 euro per overstapper bij ons geen vaste vergoeding. Bij een hoger aantal overstappers wordt dat bedrag lager.' Vanaf welk aantal en hoeveel lager wil Van Essen niet zeggen.


Wel benadrukt ze dat de overstapvergoeding in de eerste plaats gebruikt wordt om de kosten te dekken. 'We geven veel uit om de veiling onder de aandacht te brengen. Daarnaast maken we kosten voor ondersteuning. Geld dat overblijft, komt ten goede aan de belangenbehartiging van de leden.'


Ook Babs van der Staak van de Consumentenbond wijst op de kosten voor het in goede banen leiden van de veiling. 'Afgezet tegen vergelijkingssites, waar de tarieven inderdaad lager kunnen liggen, is overstappen via een energiecollectief gemakkelijker. We maken het terugbrengen van de energiekosten daarmee toegankelijk voor een grote groep mensen. Geld dat we overhouden steken in onderzoek en het maken van vergelijkers.'


Volgens Bart Beekhuizen van Energievergelijken.nl doen onlinevergelijkers echter niet onder voor de veilingorganisatoren. 'Wij juichen in principe collectieve inkoop toe, zolang dit maar leidt tot het beste aanbod voor de consument. De praktijk wijst uit dat op energievergelijkers lagere tarieven worden geboden.'

'Wat verder opvalt bij het energiecollectief van Vereniging Eigen Huis is dat de winnaar van de meest recente veiling - NEM - in het laatste klanttevredenheidsonderzoek van Eigen Huis zelf een lage beoordeling kreeg.'

'Wij stellen duidelijke eisen aan de deelnemers aan de veiling', zegt Van Essen daarover. 'Dat onderzoek is van oktober 2010 en we weten dat ze sindsdien hard hun best hebben gedaan om de dienstverlening te verbeteren. Juist door de eisen te stellen aan deelname aan onze veilingen dwing je de marktpartijen meer kwaliteit te leveren.'