de gids wintersport

Zweven door een witte wereld

Een andere wintervakantie? Neem de trein van Oslo naar Bergen en dompel je onder in puur Noors winterwonderland.

Wintersport in Noorwegen is ook: een dag op pad met husky’s. Beeld Hilde Harshagen

We zweven door een witte wereld. Koop een treinkaartje in de Noorse hoofdstad Oslo naar Bergen, 371 kilometer verderop, en je verdwijnt in een magisch winterlandschap - een bevroren sprookje over een rode sneltrein die dapper door de sneeuw dendert. Door de dubbele ramen van de Comfortclass zien we besneeuwde vlaktes tot de horizon, bevroren rivieren, bepoederde naaldbomen, onder sneeuw bedolven houten huisjes, ijzige rotswanden en laaghangende wolken met hier en daar een gaatje blauw. Helderwit, grijswit, vuilwit, glitterwit; alsof we in de slee van dokter Zjivago zitten op weg naar zijn landgoed.

Dat gevoel krijg je niet vaak als je een wintervakantie boekt. Wie meer van de winter wil ervaren dan een weekje skiën in de Alpen gaat noordwaarts, richting Scandinavië. Waar je nog een rode blokhut kunt huren aan een bevroren meer, waar je halverwege een sneeuwschoenwandeling warme chocomelk drinkt uit een thermoskan. Je kunt ook de Bergensbanen pakken, de spoorlijn Oslo-Bergen dus, en af en toe uitstappen voor een winteravontuur in een woest arctisch landschap. Niet voor niks trainden veel legendarische poolreizigers eerst op deze ijzige hoogvlakte van Noorwegen.

Praktische informatie

- De trein van Oslo naar Bergen vertrekt vier keer per dag (vanaf € 26, nsb.no/en). Als je onderweg wilt uitstappen, koop je aparte kaartjes.
- Het moderne Vestlia Resort in Geilo staat aan de piste en heeft niet alleen een groot zwembad, maar ook een fraaie kunstcollectie (Edvard Munch, Kai Fjell, Noorse keramiek), vanaf € 150 (vestlia.no/en).
- Het Bardøla Høyfjellshotell biedt ook houten huisjes voor families (bardola.no).
- Meer informatie: norwayhomeofskiing.comvisitnorway.nlvisitnorway.com/places-to-go/eastern-norway/geilo/accommodation en skigeilo.no/en
- Beste restaurant van Geilo: hallingstuene.no/en
- Wildernisgidsen Hilde en Jørgen nemen je ver mee de natuur in (vanaf € 48, vinternatt.no/en).
- Boek een dagtocht als je gaat hondensleeën met Geilo Husky (geilo-husky.com).
- Het enige hotel in Haugastøl biedt yoga- en snowkite-instructeurs voor sportieve types (vanaf € 64 per nacht, haugastol.no/en).
- Het historische Finse 1222 Hotel is alleen bereikbaar per trein. De keuken serveert pompoensoep met hazelnoot en kabeljauw met pastinaakfriet (€ 157 per nacht door de week, € 336 voor een weekend, finse1222.no/en).
Ski-info over Voss: en.visitvoss.no.

‘Ik maak vaak een rondje om het meer nadat ik de kinderen naar school heb gebracht’, zegt Mona Maurseth even buiten het plaatsje Geilo. Ze staat op langlaufski’s, gestoken in buitensportkleding; twee honden trekken ongeduldig aan hun tuigjes, die weer zijn bevestigd aan haar middel. ‘Dit is leuker dan hardlopen; je gaat veel harder en je gebruikt je hele lichaam.’ Mona’s ochtendritueel past in de Noorse cultuur van friluftsliv; muts op, wanten aan en met rode wangen de natuur in. Is heel normaal in Noorwegen, ook voordat poolreiziger Fridtjof Nansen in 1884 van Oslo naar Bergen langlaufte en daar een boek over schreef.

‘We bieden friluftsliv voor beginners’, zeggen Hilde en Jørgen, die graag toeristen meenemen in hun witte wereld. Halverwege een sneeuwschoenwandeling bouwen ze een kampvuur, leggen rendiervachtjes op de grond en serveren warm bessensap en pepperkaker (speculaas met een laagje chocola). Vandaag gaan we ijsvissen. ‘Heb je wel coldcream op je gezicht gesmeerd?’, vraagt Hilde bezorgd. De voormalige skilerares gaat het liefst met gezinnen op stap. ‘Eerst worden de kids blij en dan de ouders.’ Met een meterslange handboor maken we een gat in het dikke ijs. Op een krukje, met een korte hengel in mijn winterwant, luister ik naar Hilde die verderop liedjes zingt uit haar geboortestreek Telemark.

De auteur heeft beet. Beeld Hilde Harshagen
Lunch in de sneeuw. Beeld Hilde Harshagen

Geilo is bezig met een comeback. Het plaatsje langs het treinspoor was ooit het eerste skistation van het land. Rijke families hebben hier nog steeds weekendhuisjes, maar veel skiërs kiezen inmiddels voor het modernere Hemsedal in het noorden. Geilo moderniseert nu pleinen en winkelcentra en overal verschijnen moderne hotels met dampende zwembaden en sjieke appartementencomplexen. Op het perron slaan familieleden en vrienden elkaar met dikke wanten op de rug: ze hebben zin in een lang weekend in de bergen. De 39 pistes zijn vlakker en korter dan in de Alpen, maar twintig liften zijn voldoende voor een paar dagen skiplezier.

Noren op weg naar hun weekendhuis. Beeld Hilde Harshagen

Een heel andere sfeer hangt op de volgende stop van de Bergensbanen: Haugastøl (acht inwoners). Aan het einde van een groot, bevroren meer staan een rustiek stationnetje, wat loodsen en één hotel met 120 bedden. Wie stapt hier nou uit? Eén blik over de bevroren vlakte en je begrijpt het: een ballet van grote, sikkelvormige vliegers - met hoge snelheid sjezen snowkiters heen en weer. Haugastøl is een surf- en yogakamp onder het vriespunt. ‘Mijn vader begon hier een winkeltje in de jaren vijftig’, zegt eigenaar Bjørn Kaupeng, een voormalig snowkitekampioen. ‘Nu zitten we iedere winter vol met snowkiters die op zoek zijn naar ruimte en wind.’ Sommige gasten gaan de hele vallei door (200 kilometer) om daarna neer te ploffen voor ambachtelijk bier en pizza aan de gemeenschappelijke tafel.

Bij Haugastøl zijn veel snowkiters actief. Beeld Hilde Harshagen

De rode trein dendert door, sneeuw stuift omhoog onder de stalen wielen. De meeste reizigers staren dromerig naar buiten, hun kinderen stuiteren door de speciale speelwagon. We klimmen naar Finse, het hoogtepunt van de tocht op 1.222 meter. Klinkt niet indrukwekkend, maar zo noordelijk is dat cijfer genoeg voor een grote gletsjer op langlaufafstand van het station. ‘Laat uw pulkka buiten!’, staat op een bord naast de ingang van het befaamde Finse 1222 Hotel. Friluftsliv-types die een slee achter zich aan trekken met tent en proviand, moeten dat ding buiten laten staan.

Finse koestert zijn bijnaam Klein Antarctica. De winter pakt ons beet en doet ons naar adem happen. Een huilende poolwind dwingt bewoners vaak naar hun sneeuwbril te grijpen voordat ze deur uitgaan. Ver komen ze niet: wegen ontbreken in Finse, alles draait om het rustieke hotel en het spoorwegstation. Ook het handjevol vakantiehuizen is voor brood en eieren aangewezen op de hotelkeuken. Er is een museumpje over de ruige spoorwegarbeiders die 111 jaar geleden de Bergensbanen bouwden (‘Sorry meneer, dichtgesneeuwd’) en een reconstructie van de hut van poolreiziger Roald Amundsen (‘Sorry, de man met de enige sleutel is weg’). De jaarlijkse medaille voor poolreizigers wordt uitgereikt in de bibliotheek waar ooit mannen als Fridtjof Nansen en Ernest Shackleton zich over blanco kaarten bogen.

Finse (ijsplaneet Hoth). Beeld Hilde Harshagen

‘Heb je wel coldcream opgesmeerd?’, vraagt ook gids Kristin Hegna terwijl ze stijgvellen onder onze ski’s aanbrengt. In Finse ontbreken loipen, de voorbereide sporen voor langlaufers, in Finse trekken avonturiers hun eigen spoor met extra brede crosscountryski’s. We steken het spoor over en klimmen omhoog. Zodra het station uit het zicht is, wanen we ons op een andere planeet. Om precies te zijn: de ijsplaneet Hoth uit Star Wars - die hier is opgenomen - waarin het rebellenleger van Luke Skywalker een aanval van het galactische keizerrijk afslaat achter de keuken van het hotel. Op vergeelde foto’s in een vertederend museumkamertje van het hotel loopt Luke in vol ornaat door de gang met een laserwapen op zijn heup.

De meeste mensen bezoeken Finse in de zomer om te fietsen over de fotogenieke Rallarvegen langs het spoor. Maar in de winter is de route tussen Oslo en Bergen echt sprookjesachtig en af en toe genadeloos. Na Finse stopt de trein onder meer in Voss, een skigebied met tien liften, passeert daarna brede fjorden in het avondlicht en stopt uiteindelijk op een groot centraal station vol zakenmensen.

Daar kan de sneeuwbril wel weer af.

TOERISME

Wintertoeristen in Oostenrijk: 19,9 miljoen (incl. Oostenrijkers)

Wintertoeristen in Noorwegen: 7,9 miljoen (incl. Noren)

De Bergensbanen klimt omhoog door de sneeuw. Beeld Hilde Harshagen
Tegen het einde van de spoorlijn: fjorden. Beeld Hilde Harshagen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden