Tips Zomervakantiedoeboeken

Zoek de verschillen, verbind de puntjes – een greep uit de heerlijke loze beloftes van zomervakantiedoeboeken

De caravans kruipen over de wegen, op menige kinderboerderij heerst onrust door de barbecuelucht die zich vanuit vinextuinen over de knuffelweide verspreidt, kortom: het is zomer. En wie zomer zegt, zegt zomervakantie­doeboek. Katinka Polderman bladerde door het rijke aanbod. Voor groot en klein.

Beeld Martyn F. Overweel

Zomervakantiedoeboeken zijn er in allerlei soorten maar beloven allemaal dat ze de belichaming van vakantie zijn. Ze staan voor de zee van niks die voor ons ligt. Het enige dat de komende weken moet is 1. de woordzoeker 2. de leuke weetjes lezen 3. de test invullen om te ontdekken welk konijnenras je bent. Het zomervakantiedoeboek belooft kinderen die zich uren vermaken met één zoek-de-verschillenplaatje, het belooft zorgeloosheid en totale ontspanning: het belooft dingen die helemaal niet bestaan in dit aardse tranendal, maar we trappen er elke zomer weer in en dat is helemaal niet erg. Een greep uit de heerlijke loze beloftes van 2019:

Het Quest vakantieboek (Hearst Magazines, € 7,99) begint al goed: op pagina 1 wordt verteld dat er door het blad heen foto’s van slippers staan en dat degene die ze allemaal vindt een prijs kan winnen. We kunnen ons dus nuttig maken. Het blad bevat maar liefst twee uitknipbare spelletjes, puzzelpagina’s en natuurlijk het heerlijke braintainment dat we van Quest gewend zijn: tips om de gemoederen op de achterbank tot bedaren te brengen, mét een kolommetje over wat er aan cortisol en en glucose misgaat tijdens vermoeiende reizen. Een lekker stuk over de beste plekken in het vliegtuig, en over weer voorspellen, en nog een puzzel en nog een en nog een. Deze gaat mee de koffer in.

Het Onwijs grote filosofie doeboek op reis (Filosofie Magazine, € 12,50) heeft hoofdstukken met prikkelende titels als ‘Hoe weet je zeker dat iets bestaat?’ en ‘Heeft fantasie nut?’ Er staan dilemma’s in, raadsels, gedachtenexperimenten, knutselideeën, puzzels, nóg meer vragen en het ziet er allemaal prachtig, vrolijk en overvloedig uit. Wie dit jaar geen geld heeft voor een buitenlandse vakantie koopt dit boek voor een avontuurlijke ontdekkingsreis in eigen hoofd. Ik geloof dat dit boek voor kinderen is bedoeld, maar dat is onterecht. Elk mens knapt hiervan op.

Het Paardenpraat TV vakantieboek (Karakter, € 16,99) is hét vakantiedoeboek voor paardenmeisjes. Er staan veel foto’s in van Britt Dekker en Esra de Ruiter van PaardenpraatTV. Verder: hoe je een paard knutselt van wc-rolletjes, een recept voor paardenkoekjes, paardenweetjes, paardenbingo, een bucketlist voor paardenliefhebbers en kleurplaten. De paardenliefde spat van de pagina’s af. Voor voetbalmeisjes is er een soortgelijk boek: het Meidenvoetbal doeboek (Karakter, € 16,99), vol voetbalweetjes en voetbalpuzzels, knutselpagina’s (je eigen tafelvoetbalspel!) en tips waarmee voetbalsters hun techniek verbeteren.

Het Vakantieboek voor professionals en managers (Business Contact, € 15,00) belooft op de kaft ‘bijlezen, fun & facts, quizzes & tests en tips & trends’. Daaraan is geen woord gelogen. Van ‘de kracht van de geplande chaos’ tot ‘strategieën voor disruptieve innovatie’: het staat er allemaal in, in behapbare tekstjes met een puzzel hier, een managementboeksamenvatting daar, een quizje, bullshitbingo en tips voor dit of dat. Dit vakantieboek bevat vooral fragmenten van managementboeken die eerder verschenen bij Business Contact. Geniaal: het is eigenlijk gewoon reclame. Dat klinkt vervelender dan het is: een voorproefje of verrassend leesidee is nooit weg.

Een vakantiegevoel krijg ik er alleen niet van, eerder een werkgevoel, maar wie weet. werkt dat bij managers anders.

Het Donald Duck vakantieboek (Sanoma, € 9,95) is wat mij betreft de godfather onder de vakantieboeken. Welk kind van mijn generatie (1981) heeft er niet op de achterbank, misselijk van de theoretisch tot Luik-Liège reikende snoepvoorraad, de strips over de familie Duck en consorten verslonden? Natuurlijk staan er ontiegelijk veel strips in dit vakantieboek. Daarnaast zijn er puzzels (verbind de puntjes! Een doolhof! En de vergeten klassieker ‘kleur de vakjes met een stip!). Juist wanneer ik wil verzuchten: ‘Verdómme! Geen moppenpagina! Wat is dit voor een waardeloos tyfusboek!?’ blijkt die er tóch te zijn. ‘Lachen geblazen’ staat er zelfs boven. Geen nood als het Donald Duck vakantieboek onverhoopt tóch in een week uitgelezen is: mijn krantenboer verkocht minstens drie verschillende.

Van zomerhoroscoop tot thematisch gerangschikte, onnodige troepjes die je tóch moet kopen (ijsjesvormige sponzen, sudoku-wc-papier), een testje ‘welk ruzietype ben jij?’, verhalen over lang vervlogen vakantieliefdes, ‘35 x dat lekkere lome vakantiegevoel’, en ‘puzzelplezier’: Het Libelle zomervakantieboek (Sanoma, € 9,95) heeft het allemaal. Met de puzzels valt helaas niets te winnen, en dat zou in een vakantieboek als dit toch wel moeten. Een ‘handige strandtas’ of verwenarrangement op de Veluwe waren al voldoende geweest om mijn puzzelmotivatie in turbostand te zetten. Dit wordt gecompenseerd door een integraal opgenomen Bouquetreeksachtige roman (‘Als Sian verstandig is, gaat ze in op de avances van Richard, die betrouwbaar én vermogend is...’). Het Libelle zomervakantieboek is de onbeschaamde optelsom van alle dameszomervakantieboek-clichés, en ik vréét het. Zoals ze dan bij Libelle zeggen: Heerlijk! Genieten!

Kinderdoeboeken over wetenschap staan vaak vol suffe opdrachten: ‘Vang een mier in een pot. Tel de pootjes’. Meestal wordt er vooral naar antwoorden gezocht. In Ada Dappers grote werk- en knutselboek voor topwetenschappers (Nieuwezijds, € 16,95) draait het om vragen. ‘Wetenschappers blijven nadenken. Lees, stel vragen, denk na. Dat is hoe wetenschappers dingen gedaan krijgen'. En: ‘Gevoelens zijn geen feiten en ze veranderen feiten ook niet.’ Astronomie heeft een plaats in het boek, evenals biologie en scheikunde. Wetenschappelijke begrippen worden helder uitgelegd, er staan spelletjes en puzzels in en de boel ziet er uitnodigend uit. Een fijn tegendraads boek dat een aanhoudende oproep is tot onafhankelijk, kritisch nadenken en onderzoeken. Het lijkt mij de garantie voor een welbestede vakantie.

Gijs Groenteman gaat in onze illustere archiefkast in gesprek met mensen die hem hebben verwonderd. Rapper Pepijn Lanen, schrijver Paulien Cornelisse en kunsthandelaar Jan Six passeerden al de revue.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden