de gids digitale foto’s

Zo schep je orde in de digitale foto-chaos

Een van de grote worstelingen van de nieuwe tijd: wat te doen met al die digitale foto’s? Deze zes tips helpen je op weg naar een opgeruimd fotoarchief. 

Beeld Noël Loozen

‘Wij kiekten hem haast alle weken’, zong de Nederlandse revueartiest Louis Davids in 1928 over jonge ouders in de klassieke tranentrekker Weet je nog wel oudje. ‘We zeiden wel eens als-ie zeven zal zijn / En wij gaan zo door wordt het album te klein.’ 

Bijna een eeuw later kieken we onze kinderen – en onze vrienden, kennissen, huisdieren, maaltijden, meeneemkoffies, en niet te vergeten onszelf – haast alle dagen, en een digitaal fotoalbum wordt nooit te klein. 

Vóór het computertijdperk moest je het doen met een toestel waar een rolletje in ging met 24 of 36 foto’s. Het rolletje kostte geld, het laten ontwikkelen kostte nog meer geld, en tijd bovendien. Dus klikte je zuinig en kwam je terug van vakantie met 24 of 36 foto’s. 

Maar die tijd van schaarste is voorbij. Volgens het Amerikaanse fotografievakblad Digital Imaging Reporter namen we vorig jaar 1,2 biljoen (ja, biljoen) digitale foto’s, en dat worden er naar verwachting alleen maar meer. In plaats van ontwikkeld, worden die kiekjes opgeslagen op telefoons, tablets, laptops en andere apparaten. Ze zweven door de lucht in digitale wolken, in WhatsApp-gesprekken, in mails, Facebookberichten en op Instagram. Ze staan op de telefoons, computers en Instagram-accounts van anderen, zoals je op jouw beurt vakantiefoto’s van een collega tegenkomt in een gesynchroniseerde fotomap die je computer op eigen houtje lijkt te hebben aangemaakt. 

Bron van stress

De overweldigende hoeveelheid foto’s, papier en digitaal, is voor steeds meer mensen een bron van stress, viel professional organizers Ingeborg Koot en Ellen Massaro op. Als ze een cliënt hadden geholpen met het op orde krijgen van de belangrijkste zaken – het huis, de administratie – kwam op het eind regelmatig die fotoverzameling bovendrijven, als laatste hete hangijzer. ‘Dan stond er nog een oude desktop die niet meer gebruikt werd, maar die absoluut niet weg mocht, want er stonden nog foto’s op’, vertelt Ellen.

Ja, die foto’s, die moeten eigenlijk ook nog een keer, maar waar haal je de tijd vandaan, als er urgentere zaken zijn die aandacht vragen? En waar moet je in hemelsnaam beginnen? ‘Mensen kunnen er echt emotioneel van worden’, zegt Ingeborg. ‘Het gaat om waardevolle herinneringen, soms van dierbaren die er niet meer zijn. Die willen ze graag veiligstellen, en zo bewaren dat ze er weer plezier van hebben in plaats van stress.’ Ellen: ‘Te veel foto’s hebben wordt overweldigend en dat is jammer, want foto’s horen leuk te zijn.’

Samen met vier andere zelfstandige opruimcoaches hebben ze zich sinds juni dit jaar verenigd in Foto Organizers Nederland (FON)In september stonden ze op de 50PlusBeurs, om aan bezoekers te vragen of zij hun fotoarchief op orde hadden. ‘Er waren mensen die ons hoofdschuddend voorbijliepen: ‘Oh nee, daar wil ik helemaal niet over nadenken!’ Het is voor sommigen een enorme bron van stress’, aldus Ingeborg.

Het toeval wil dat FON in oktober een ‘Onderhoud je foto’s-maand’ organiseert, waarin deelnemers dagelijks per e-mail een kleine opdracht ontvangen om ze op weg te helpen. In het kader van de Volkskrant Oktober Opruim Challenge delen Ingeborg en Ellen de belangrijkste tips van FON voor het aanpakken van je digitale fotobende. 

Beeld Noël Loozen

1. Bedenk wat je wilt doen met je foto’s

Begin met het einddoel voor ogen. Wil je de foto’s veiligstellen? Wil je ze laten afdrukken? Een online album maken waar iedereen bij kan? Of wil je gewoon dat het geordend is, zodat je weer een hoofdpijndossier lichter bent? Het doel bepaalt wat je met je foto’s gaat doen en hoe je ze het best kunt sorteren.

‘Pak als eerste dat aan wat je onrust geeft’, geeft Ingeborg als startpunt. Als je nerveus wordt van het idee dat al je dierbare herinneringen weg zijn als de computer het een keer begeeft, begin dan met alles veiligstellen op een externe harde schijf – sowieso een musthave voor het veilig ordenen en opslaan van digitale foto’s. Het voordeel van digitale foto’s is dat bijbestellingen een fluitje van een cent zijn: met een paar muisklikken heb je meerdere kopieën.

Bedenk dat een geordend fotoarchief ook fijn is op momenten dat je je voor de taak gesteld ziet snel een goede fotoselectie te maken. Ter ere van een verjaardag of jubileum bijvoorbeeld, maar ook bij een droevige gebeurtenis als een uitvaart is het prettig als je al weet waar je wat kunt vinden.

2. Verzamel al je foto’s

Ellen vergelijkt het met het uitmesten van je kledingkast: eerst gooi je alles op een grote hoop, daarna ga je uitzoeken en sorteren. Klinkt eenvoudig, maar dit is vaak de eerste horde. In veel moderne huishoudens slingeren meerdere laptops, telefoons en tablets rond. En niet te vergeten oude geheugenkaartjes, gebrande cd’s en dvd’s, en al wat er in clouds, drives en dropboxen staat. Kijk, als je toch bezig bent, ook naar de foto’s op Facebook en Instagram waarin je getagd bent. 

Dit is ook een goed moment om die oude computer leeg te trekken, zodat die eindelijk bij het vuil kan. Zoek op fotobestanden, zoals jpeg, tiff, png, gif en raw. Gaat het om een prehistorische desktop waarvan het beeldscherm al lang geleden op het kerkhof der gedateerde elektronica is beland, roep dan de hulp in van een computerexpert of een handige kennis.

Dubbele foto’s

Als je alles wat je hebt gevonden op een grote hoop hebt gegooid, is er een grote kans dat er dubbele foto’s tussen zitten. Die herken je niet altijd aan de bestandsnaam. Met apps als Duplicate Cleaner of PhotoSweeper zijn ze makkelijk op te sporen en te verwijderen. 

3. Maak een backup, en een backup van je backup

Twee harde schijven, raden Ellen en Ingeborg aan. ‘Een goede harde schijf is relatief goedkoop en dan hoef je ook geen ruimte op je computer te maken voor al die foto’s en video’s.’ Op beide schijven zet je de hele verzameling digitale foto’s. De eerste leg je op een veilige plek, zodat je in ieder geval een backup hebt voor het geval je wat al te rigoureus te werk bent gegaan in je opruimdrift en per ongeluk het mapje met de ingescande trouwfoto’s van je grootouders hebt weggegooid. Zo heb je meteen een backup van je backup, want ook harde schijven kunnen crashen en het herstellen van de data loopt al snel in de honderden euro’s.

Op de tweede schijf kun je nu naar hartelust gaan wissen en ordenen. Te zijner tijd kun je de rommelmap op de eerste schijf overschrijven met de opgeruimde, gesorteerde mappen. Zorg er wel voor dat je die ergens anders bewaart – zeker als je geen extra backup in een cloud hebt staan – zodat ook in geval van brand of diefstal je digitale fotoarchief veilig is.

Albums digitaliseren

In het kader van veiligstellen is het handig om op termijn je papieren foto’s te digitaliseren. Dan kun je ze bovendien beschikbaar maken voor anderen. Het inscannen van oude fotoalbums kun je uitbesteden; er zijn genoeg bedrijven te vinden die zich daarmee bezig houden. Of je kunt het zelf doen met een scanner of een app als Fotoscan van Google Foto’s.

4. Maak een grove sortering

Bedenk hoe je de verzamelde foto’s wilt sorteren. De foto organizers adviseren een mappenstructuur die goed te onderhouden is en snel een overzicht biedt, bijvoorbeeld op datum. Geef de mappen een numerieke naam, zodat de computer ze ook in de juiste volgorde zet. Wanneer ze op datum staan, is dat jaar-maand en eventueel een steekwoord, dus ‘2018-10-familieweekend’.

Begin met een grove sortering, zodat er alvast een zekere orde ontstaat. Eerst alles uit 2017 bij elkaar, of alle familiefoto’s, als je liever op thema rangschikt. Zo werk je rustig de stapel door. Maak de mappen niet te groot, dan is het nog steeds een onoverzichtelijke berg, maar ook niet te klein – het is niet de bedoeling dat je verdwaald raakt in een zelfgecreëerd doolhof van eindeloze submapjes.

Video’s kun je in een aparte map bewaren. Afhankelijk van hoeveel het er zijn, kun je dezelfde of een grovere sortering aanhouden. Dvd’s zijn geen goede plaats om video’s op te bewaren, omdat de data op het schijfje in de loop der tijd vergaan. Zorg er dus voor dat je ook een backup van je filmpjes op je schijf hebt staan.

5. Wees kritisch tijdens het wissen...

Opruimen is weggooien, dat geldt ook hier. We maken ontzettend veel foto’s, van momenten die we niet willen vergeten, van mensen die ons lief zijn. Maar kijk eens goed naar die verzameling herinneringen, écht goed, en wees eerlijk. Ga je over tien jaar nog mijmerend bladeren door tientallen foto’s van het sneeuwlandschap in je achtertuin? Of door een heel album vol generieke wolkenkrabbers van die stedentrip in New York?

‘Vraag je af wat je wilt bewaren’, zegt Ellen. ‘Dat is meestal de herinnering, en die kun je ook beleven aan de hand van een paar foto’s.’ Verstreken jaren maken vaak ook kritischer. Loop elk jaar even door je mapjes heen om te bekijken welke foto’s de tand des tijds niet hebben doorstaan.

Wat je op dagelijkse basis kiekt aan fotogenieke ontbijtjes en cappuccinohartjes, wis je sowieso het liefst zo snel mogelijk weer. ‘Foto’s om te leven, niet om te bewaren’, noemt Ingeborg zulke plaatjes. Ruil het gescrol op verloren momenten door Instagram wat vaker in voor een kritische blik op je eigen fotoalbum. En bewaar foto’s van dingen die je wilt onthouden – wijnetiketten, boeken die je nog wilt lezen – in een digitaal notitieboekje als Evernote. Dan zijn ze ook makkelijker terug te vinden op het moment dat je in de slijterij/boekwinkel staat.

6. ... maar niet te kritisch

Nogmaals de vraag: wat wil je bewaren, de mooiste herinnering? Of de mooiste foto? Sta bij vijf min of meer dezelfde foto’s niet te lang stil bij welke het best belicht is, of waar je kin net iets minder puntig uitsteekt. Ingeborg: ‘Probeer elke foto niet langer dan 2 seconden in je handen te houden.’

Verlies jezelf ook niet in sentiment tijdens het ordenen. Hoe groter de rommel, hoe groter de kans dat je foto’s tegenkomt die je jaren niet hebt gezien en die herinneringen oproepen die in je geheugen waren weggezakt. Ga niet zitten mijmeren, maar wees streng voor jezelf. Straks, als het allemaal is opgeruimd, heb je alle tijd om alles op je gemak te bekijken. En met een gerust hart weg te dromen bij een boek – of digitale map  vol herinneringen.

Ouderwets wachten

Liever terug naar de goeie ouwe tijd van fotoschaarste? Dat kan met Gudak Cam. De app laat je precies 24 foto’s nemen. Niet meer, niet minder. Even kijken of het goed is gelukt? Nee hoor: er is géén preview beschikbaar. Pas na die 24ste foto kan het rolletje virtueel opgestuurd worden. Niet naar een fotoverwerkingsdienst uiteraard: de kiekjes komen gewoon binnen diezelfde app pas drie dagen na het nemen van de laatste foto beschikbaar. 

Beeld Noël Loozen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.