De GidsMeer Lezen

Zo maak je van lezen een gewoonte

Zou je graag wat vaker in een boek willen duiken, maar komt het er niet van? We zetten een aantal tips op een rij om van lezen een gewoonte te maken.

Beeld Sophia Twigt

Méér lezen: het staat bij velen op het lijstje van goede voornemens, meestal net onder vaker bewegen en gezonder eten. Op de populaire boekenapp Goodreads gaan mensen heuse ‘reading challenges’ aan, waarbij het doel is om een zelfopgelegd aantal boeken binnen een jaar te lezen.

Een mooi streven, maar waar haal je de tijd vandaan? Kunstchef Mark Moorman merkte vorig jaar al op in een essay dat het onmogelijk is geworden om het almaar uitdijende cultuuraanbod bij te houden. ‘Er is te veel. Er komt steeds meer bij. De beschikbare tijd blijft gelijk en is eindig.’ Vervolgens haalt hij Schopenhauer aan door te dromen over hoe geweldig het zou zijn om bij de aankoop van een boek, ook de tijd om het boek te kunnen lezen erbij te krijgen.

Maar ja, dat is niet zo. En dus hebben we voor iedereen die een reading challenge zijn aangegaan, of de mensen die gewoon wat vaker een boek zouden willen lezen, een aantal tips op een rij gezet om je boekenconsumptie te verhogen.

Wees geen snob 

Lees geen boeken enkel omdat je (of men) vindt dat je ze gelezen móét hebben. Zoals gezegd: te weinig tijd, te veel boeken. Zonde om de tijd die je hebt, te besteden aan boeken die je eigenlijk maar niks vindt. Dus beschouw die honderd-boeken-die-je-gelezen-moet-hebben-voor-je-doodgaat-lijstjes niet als een gebod, maar hooguit als inspiratiebron. Lezen moet geen huiswerkopdracht zijn, want dan ben je voor je het weet weer ingelogd op je Netflix-account.

In het verlengde daarvan: laat je ook niet gijzelen door een dikke pil. Als je na tweehonderd pagina’s moet concluderen dat een boek toch niet is wat je hoopte, stop er dan mee. Dat lijkt misschien zonde van de tijd die je al in het boek geïnvesteerd hebt, maar daar staan de zeeën van tijd tegenover die je wint nu je je niet meer door de overige vierhonderd pagina’s heen hoeft te worstelen.

Beeld Sophia Twigt

Voor wie teleurstellingen wil voorkomen stelt Volkskrant-columnist Aleid Truijens bij het kiezen van een boek de volgende lakmoesproef voor: pak een onbekend boek en lees een paar pagina’s. ‘Ben je niet één keer getroffen door een scherp inzicht, een bijtende typering of een ontroerende observatie, leg het dan weg.’

Voor boekentips, interviews met auteurs en interessante achtergrondverhalen kun je terecht op onze nieuwe boekenpagina

Creëer een leesritueel

Door de vele verplichtingen des levens en de moordende concurrentie van Netflix en telefoon, is het moeilijkste aan lezen misschien nog wel: simpelweg dat boek openslaan en beginnen. Maak tijd door een dagelijks leesritueel te creëren. Elke dag op een vaste tijd en vaste plek. Bijvoorbeeld tijdens het forenzen. Of in bed, een half uur voor het slapen gaan.

Beeld Sophia Twigt

Neem een bibliotheekabonnement

Niet alleen wordt lezen een stuk goedkoper met een bibliotheekabonnement, de deadline van de inleverdatum vormt ook een stevige stok achter de deur om daadwerkelijk aan het lezen te slaan.

In plaats van een bibliotheekabonnement kun je ook de app Bksy proberen. Hier kun je je boekencollectie op bijhouden en de collecties van je vrienden inzien. Staat er iets interessants in de boekenkast van een vriend, dan kun je een afspraak maken om dat boek te komen lenen.

Luister naar audioboeken

Het grote voordeel van audioboeken is dat je er verhalen mee tot je kunt nemen op momenten die je eerder niet aan literatuur besteedde. Tijdens het autorijden of het dagelijks rondje hardlopen bijvoorbeeld. Inspiratie opdoen voor goede luisterboeken? Iedere week leidt boekenluisteraar Hugo Blom je door de wereld van het audioboek. 

Volg geen snelleescursussen

Er worden (al dan niet online) volop cursussen snellezen aangeboden. Gemiddeld leest een volwassene ongeveer 300 woorden per minuut. Sommige cursussen beloven deze snelheid met maar liefst het tienvoudige te verhogen. Dat klinkt als een droom; met 3000 woorden per minuut zou het lezen van Oorlog en Vrede ongeveer net zo lang duren als het kijken van een lange speelfilm.

Maar helaas blijft het ook een droom, vertelt onderwijsonderzoeker Gesa van der Broek, verbonden aan Universiteit Utrecht: ‘Snelleestheorieën doen allerlei pseudowetenschappelijke beloftes en de onderbouwing met onderzoek is vaak nogal mager. Ze beloven dus helaas meer dan ze waar kunnen maken.’

Sluit je aan bij een leesclub (bijvoorbeeld bij die van ons)

Leesclubs maken van lezen iets wat het normaal gesproken niet is: een sociale activiteit. Dat brengt meer verdieping. Bovendien garandeert deelname aan een leesclub ook voldoende sociale druk om daadwerkelijk dat boek erbij te pakken.

Daarom begint De Gids een online leesclub. Word lid van onze facebookgroep. Daar maken we binnenkort bekend welk boek we als eerste gaan lezen. Vanaf 21 maart gaan we  dan daadwerkelijk van start onder begeleiding van een van onze boekenredacteuren.

Gij zult meer lezen (maar waarom eigenlijk?)

Nederlanders besteden steeds minder tijd aan het lezen van boeken. Van gemiddeld 6,5 uur per week in 1975 naar 2,5 uur in 2011, zo berekende het SCP. Is dat erg, vroeg chef boeken Wilma de Rek zich af.

Wel een beetje, legt bijzonder hoogleraar in de moderne geschiedenis van het boek Adriaan van der Weel uit: Als je geregeld boeken leest, leer je dingen onthouden en begin je betogen te begrijpen. Je hersenen worden tot inspanning aangezet. Lezen is vermoeiender dan kijken of luisteren, omdat je in je hoofd voortdurend die letters zit te decoderen.’

Ook ontwikkelt het lezen van romans onze empathische vermogens: ‘Je leert hoe mensen in elkaar zitten, wat hun drijfveren zijn en hoe ze kunnen reageren, wat voor scenario’s allemaal denkbaar zijn.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden