Tips Tegen klusangst

Zo blijft zelf doen een fijne klus: zes gulden regels tegen klusangst

Beeld Studio V

Journalist Jan Heemskerk overwon zijn klusfobie en werkte zich op tot bekwaam knutselaar die zijn hand niet omdraait voor het repareren van een koffiezetapparaat of het timmeren van een verrijdbaar BBQ-meubel. Hier geeft hij zijn tips voor succesvol Do It Yourself (DIY). 

De stichting Sire roept met de campagne ‘Waardeer het. Repareer het’ het volk op om apparaten niet bij elk mankement of licht defect te vervangen, maar eerst te proberen ze te maken. Sire: ‘Hoe leuk is het zelf je defecte koffieapparaat, dat al jaren trouwe dienst doet, weer aan de praat te krijgen? Dat geeft niet alleen veel voldoening, maar pakt ook positief uit voor het milieu en voor je portemonnee.’

Precies. Als ik dit naar mijn eigen woorden mag vertalen: we moeten weer gaan klussen. Doe-het-zelven. Knutselen! Zelf dingen maken, repareren en onderhouden, en hiermee klappen met geld in je zak houden.

Maar u kúnt helemaal niet doe-het-zelven, zegt u? Grappig. Dat dacht ik nou ook. Sterker nog, ik ben in mijn vroege klusjeugd behoorlijk getraumatiseerd geraakt. Mijn vader paarde twee linkerhanden aan een disfunctioneel stressmanagement bij tegenslag. Moest er bij ons een klusje worden opgeknapt, dan gingen mijn moeder, broertje en zusje voor onbepaalde tijd naar oma. Ik, de oudste, moest bij vader blijven om hem gereedschap aan te geven en te kalmeren, en, nou ja ... ik praat er verder liever niet over.

U kunt zich voorstellen dat ik, met zo’n rolmodel, lang heb gedacht dat ook ik niet kon klussen, waardoor ik al woedend tegen mijn geliefden uitviel als er werd gevraagd of ik een schilderijtje wilde ophangen. Maar leven met een klusfobie is geen leven, zeker niet als je geen geld hebt voor dure spullen en in te huren vakmensen.

Voorlopig hoogtepunt

Dus heb ik mezelf ingeprent dat wat voor de vader geldt, niet voor de zoon hoeft op te gaan. Zo heb ik me de afgelopen jaren opgewerkt tot een redelijk zelfverzekerde klusser die, ongelogen waar, het afgelopen weekend met assistentie van zijn jongste zoon een Playstation 3 compleet heeft gedemonteerd, van stof ontdaan en van nieuwe geleidende pasta tussen processoren en koelribben heeft voorzien, vervolgens weer in elkaar heeft gezet (zonder overgebleven onderdelen) én in werkende staat heeft afgeleverd, maar nu zonder overspannen ventilator.

En dat is dan het voorlopige hoogtepunt van een jonge kluscarrière die ook prachtprojecten omspant als het waterdicht kitten van een motorjacht, het ontwerpen en timmeren van een steigerhouten loungebank en een verrijdbare BBQ-veldkeuken, alsmede het repareren van een prehistorisch garageslot en het vervangen van de perszuiger van mijn Krups-koffiezetapparaat – eat that, Sire! En dan vergeet ik nog het golfplaten afdakje, de ankers van onze beschoeiing en natuurlijk het onderhouden en updaten van onze Quooker-kokendwaterkraan, een klus met zó veel haken, ogen en koperen leidingen op onhandige plekken, dat sterkere mannen dan ik er huilend van zijn weggelopen.

Inmiddels vraagt u zich mogelijk af: hoe doe je dat, onbevreesd en succesvol klussen? Dat zal ik uitleggen in zes korte stappen.

1 Ga uit van eigen kracht.

U bent – wat ze ook zeggen – gezegend met gezond verstand en de meeste klussen vereisen uiteindelijk niet veel meer dan logisch nadenken en mogelijk wat ruimtelijk inzicht. Geen reden dus voor paniek vooraf, het is geen magie of hogere wiskunde. Blijf kalm en vertrouw er op dat u slim genoeg bent om – noem eens wat – de extremiteiten van een buitenkraan te doorgronden. Zelfvertrouwen kalmeert en kalmte kan u redden.

Beeld Studio V

2 Bereid u grondig voor.

Dank God voor YouTube, waar ieder denkbaar werkje allang door handige mensen van een instructiefilmpje is voorzien. Bekijk dat filmpje net zo vaak tot u het uit uw hoofd kent. Kijk dan nog vier andere filmpjes over hetzelfde onderwerp en leer die ook uit uw hoofd. Beslis welk filmpje het meest begrijpelijk uitlegt wat u moet doen en houd dat bij de hand als u aan de slag gaat. Wees tijdens het klussen niet overmoedig: beter een keer te veel dat filmpje kijken dan een fatale fout maken.

Beeld Studio V

3 Zorg dat al het benodigde gereedschap klaarligt.

Meest gemaakte klusfout: de helft van het benodigde gereedschap vergeten te verzamelen. Want u heeft dat ene sleuteltje, waarmee u dat geheime boutje kunt aandraaien, altijd nodig op het moment dat u met uw bovenlichaam onwrikbaar klem zit in een keukenkastje. En geloof me: zelfs voor het simpelste werkje heeft u minimaal acht stuks gereedschap nodig, waaronder drie kruiskopschroevendraaiers, een accuschroefboor met exotische bitjes, een klauwhamer, een waterpomptang, ducttape en kruipolie. U doet er dus goed aan om a) alles te hebben, maar dan ook echt alles, en b) ervoor te zorgen dat u elk stuk gereedschap dubbel (liefst driedubbel) bezit. Want wat u in paniek zoekt, is altijd kwijt, zodat u van de weeromstuit probeert de klus te klaren met een verkeerde schroevedraaier, die net niet past en waarmee u dus de schroefkop vernaggelt, met verstrekkende gevolgen. Ik herhaal: heb alles minimaal dubbel en zorg dat u elk denkbaar benodigd stuk gereedschap tijdens de complete duur van de klus onder handbereik heeft.

Beeld Studio V

4) Klus alleen.

Al doet u al het bovenstaande, klussen is en blijft een stressvolle bezigheid. De kans dat u op zeker moment uw geduld verliest en de eerste de beste onschuldige omstander verbaal of fysiek te lijf wilt gaan, is dan ook groot. Werk dus liefst in alleen, want niets is zo zinloos als tekeergaan tegen niemand. En u zult merken dat u alleen – bij gebrek aan slachtoffer - veel rustiger blijft en uw hoofd des te helderder. Belangrijk: stuur belangstellenden meteen aan het begin al weg en vraag ze met nadruk niet te komen informeren hoe het gaat voordat u het sein veilig heeft gegeven.

Beeld Studio V

5 Stop op tijd.

Klussen is slopend, ook als alles in principe goed gaat. Bent u moe en wilt u eigenlijk in de foetushouding gaan liggen en zachtjes huilen, wees dan niet eigenwijs en stop voor de rest van de dag, of een paar uur, ook als er huisgenoten in het spel zijn die jengelen dat u het had belóófd! Genoeg is genoeg en met de tijd komen hernieuwde moed en verse inzichten, en is de klus ineens een stuk minder moeilijk dan hij eerder leek.

Beeld Studio V

6 Vraag om hulp.

Kunt u de boel echt niet alleen klaren, vraag dan iemand die of veel hoger op de klusladder staat dan u, of zó veel lager, een kind of zo, dat het gemeen zou zijn hem of haar de schuld van jouw falen te geven. In beide gevallen moet u zich gedragen en van een bonafide klusgod steek je ook nog eens wat op. Zo zit ik altijd zoet te kijken hoe onze monteur de dieselmotor van de boot onderhoudt en belangrijke verbeteringen in het boordnet aanlegt. En ik weet het zeker: er komt een dag dat ik dat ook allemaal kan.

Beeld Studio V

Meer over klussen

Een plafondlamp ophangen, een muur streeploos schilderen of een lekkende kraan verhelpen? We verzamelden de beste YouTube-tutorials van klussers.

Inspiratie opdoen voor een prachtig huis? We hebben de meest spectaculaire verbouwingen uit Volkskrant Magazine bij elkaar gezet. De hele week te vinden op De Gids op de site. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden