Boeken Omslagrubriek

Wat verklaart toch de populariteit van silhouetten op boekomslagen?

Waarom ontwerpers graag silhouetten gebruiken.

Omslag van ‘Het ABC van de Biografie’ van Hans Renders en Nigel Hamilton.

Hans Renders en Nigel Hamilton: Het ABC van de biografie

Omslag Robbie Smits.

AUP; € 29,99.

Staatshoofden op postzegels worden en profil afgebeeld. Dat geldt van koning Willem III (de allereerste Nederlandse zegel, december 1851) tot en met een eeuw later koningin Juliana. Frontale portretten zijn uitzonderingen.

Waarom dat zo is, lezen we in het Handboek Nederlandse Postwaarden: ‘Het ene oog bij een portret en profil is van veel minder invloed op de uitdrukking van het geheel dan de twee ogen van een portret en face, waarin het zozeer op de halftonen aankomt.’

Met andere woorden: het gaat om druktechniek, niet om artistieke overwegingen. Zolang je niet op een haarscherp resultaat kunt rekenen, is een afdruk en profil veiliger, want dat kan enig verlies aan details wel hebben. Niet voor niets wordt de regerende vorst sinds koningin Beatrix wel frontaal afgebeeld: kwaliteit op postzegelformaat is dankzij verbeterde technieken geen probleem meer.

Maar een afbeelding en profil heeft ook iets extra’s, juist door het ontbreken van nuances. Neus en kaaklijn zijn genoeg om het geheel te suggereren – kijk maar naar de koppen op antieke munten of, iets verder doorgeredeneerd, plaatjes van de maan als halfwas sikkel.

Dat pars pro toto verklaart de populariteit van silhouetten op boekomslagen. Al is er ook een praktisch-typografische kant, zoals Het ABC van de biografie laat zien: titel en auteursnaam vallen vanzelf op hun plaats. Eén vraag blijft knagen: de richting van de kop. Kijkt een naar links gekeerd profiel het verleden in? Wijst de blik naar rechts op optimisme?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden