De Gids Beter/Leven

Wat kun je het beste doen om niet verkouden te worden?

Antwoord op lezersvragen over gezondheid, voeding, leefstijl en psyche. Deze week: Wat kun je het beste doen om een snotneus te voorkomen? (En wat kun je het beste doen om ervan af te komen als je er al een hebt).

Beeld Mirrorpix via Getty Images

Het is weer de tijd van het jaar: overal hoor je genies en gesnotter. Niet zo gek dat veel mensen verkouden zijn, zegt Wytske Fokkens, hoogleraar keel-, neus en oorheelkunde bij het AMC: ‘Boosdoener is het rhinovirus. Dit virus verandert steeds een beetje, waardoor onze afweer er geen vat op heeft.’ Ook hoogleraar Ron Fouchier van de afdeling virologie aan het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam vindt het logisch dat in het najaar verkoudheid opsteekt: ‘Er is altijd wel iemand in je omgeving die je kan aansteken. In het najaar kruipen we dichter op elkaar dan in de zomer en is het klimaat zodanig dat virussen en bacteriën beter overleven.’

Bij verkoudheid kampt de neus met een virus dat zeer besmettelijk is en voornamelijk wordt overgedragen via (hand)contact of druppels die bijvoorbeeld vrijkomen bij hoesten of niezen. De strijd van het lichaam daartegen gaat gepaard met een zwelling in de neus en met de productie van slijm. Wat kun je het beste doen om niet aangestoken te worden door het virus? ‘Helemaal voorkomen kun je het nooit. Een beetje afstand houden van verkouden mensen kan helpen, of tenminste je handen wassen als je met ze in contact bent geweest. Je bent het meest bevattelijk als je jezelf slecht verzorgt, door bijvoorbeeld slecht eten, weinig slapen, je niet warm genoeg aankleden bij koud weer. Goede persoonlijke verzorging is heel belangrijk’, aldus Fouchier. Ook Fokkens geeft een duidelijk advies: ‘Handen wassen!’

Als je eenmaal toch bent aangestoken door een snotneus, wat kun je dan het beste doen om er weer vanaf te komen? ‘Je kunt een verkoudheid niet genezen of eerder laten ophouden. Het duurt maximaal één week. Wanneer het langer duurt is er iets anders aan de hand’, legt Fokkens uit. ‘Rust nemen is het beste wat je kunt doen’, zegt viroloog Fouchier. Doe je dat niet, dan blijf je langer ziek en blijf je een besmettingsgevaar voor je omgeving. ‘Hygiëne betrachten en anderen niet aansteken is erg belangrijk. We hebben altijd geleerd: ‘Hand voor je mond als je hoest’. Maar mensen vergeten hun handen te wassen voordat ze de hand van een kennis schudden of een kraan of deurklink aanraken. Een alternatief is om niet in je hand te hoesten of niezen maar in je elleboogholte.’

Hoogleraar keel-, neus en oorheelkunde Fokkens raadt een neusspoeling aan als hulpmiddel om symptomen van verkoudheid te onderdrukken. Via een mini-theepotje giet je zout in het ene neusgat, waarna het water het andere neusgat weer uit loopt. ‘Of je kunt neusspray tegen een verstopte neus gebruiken. Wel voor maar maximaal één week, want neusspray kan verslavend werken’, aldus Fokkens.

Omdat het rhinovirus zich op verschillende manieren kan ‘vermommen’, is het onwaarschijnlijk dat er ooit een wondermiddel tegen wordt uitgevonden. ‘Verkoudheid is een acute infectie en dan kom je eigenlijk altijd te laat met een geneesmiddel: de schade is al aangericht als je symptomen hebt en er zijn geen algemene middelen om de schade sneller te herstellen. Je kunt op dit moment hooguit de verkoudheid onderdrukken of met een zoutoplossing de luchtwegen vrijmaken’, aldus Fouchier. 

Gezonder leven, slimmer bewegen en beter slapen: dat willen we (bijna) allemaal. De Volkskrant gidst u door de wereld van gezondheidsclaims, afvallen, sportmythes en fitboys.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden