Groen op reisHarlingen

Wandel met Anton Wachter door het romandecor van Simon Vestdijk in Harlingen

'Stad aan de Wadden': schrijver Simon Vestdijk is geboren en getogen in het Friese Harlingen.Beeld Sander Groen

Reisjournalist Sander Groen verkent om de week een onvermoede bestemming in Nederland. Aflevering 26: het Harlingen van Simon Vestdijk.

Simon Vestdijk staat bijna een halve eeuw na zijn dood nog te boek als een van de grootste schrijvers van Nederland, met een oeuvre van 52 romans, 57 novelles en korte verhalen, 33 essaybundels, 24 dichtbundels en 1 toneelstuk. Geboren en getogen is hij in Harlingen, dat in zijn boeken terugkomt als ‘Lahringen’. Het Friese havenstadje aan de Waddenzee is haar beroemdste zoon niet vergeten: vlakbij het geboortehuis in de Voorstraat (alias de ‘Hoofdstraat’) staat een standbeeld, het gemeentemuseum heeft een Vestdijkkamer ingericht, en een audiotour voert literaire toeristen langs zestien plekken uit de boeken en het leven van Vestdijk, zoals de Zuiderhaven (‘Werfgracht’) en de hbs. Wandel mee door het Harlingen van Meneer Visser, Anton Wachter, Ina Damman en hun geestelijk vader.

Geboortehuis van Simon Vestdijk aan de Voorstraat.Beeld Sander Groen

Geboortehuis

In dit trapgevelhuis in de Voorstraat op nummer 61 werd Simon Vestdijk geboren op 17 oktober 1898, zoals te lezen is op het herinneringsbord aan de zijgevel. Over zijn jeugd in ‘Lahringen’ schreef Vestdijk in 1933 zijn debuutroman, Kind tussen vier vrouwen, die pas in 1972 werd uitgegeven, een jaar na zijn dood.

Op het treinstation van Harlingen ontmoet Anton Wachter zijn grote liefde Ina Damman.Beeld Sander Groen

Station Harlingen

Vestdijk doet weinig moeite om zichzelf, Harlingen en zijn romanpersonages te vermommen; hij geeft ze een andere naam, maar verder komt alles uit het echte leven. Hier op het treinstation van Lahringen (Harlingen) ontmoet Anton Wachter (Simon Vestdijk) zijn grote liefde Ina Damman (Lies Koning).

In de Grote Kerk worden de Anton Wachterprijs en Ina Dammanprijs uitgereikt.Beeld Sander Groen

Grote Kerk

‘Lahringen telt zes kerken, geen enkel bordeel en zeven scheersalons.’ Een van die zes kerken is de Grote Kerk, waar nu om het jaar de Anton Wachterprijs voor het beste schrijversdebuut wordt uitgereikt, en de Ina Dammanprijs aan diegene die de herinnering aan Simon Vestdijk levend houdt.

In Harlingen staat geen standbeeld van Simon Vestdijk, maar wel van zijn alter ego Anton Wachter.Beeld Sander Groen

Anton Wachter

Een standbeeld van Simon Vestdijk staat in Doorn, waar hij het grootste deel van zijn leven woonde. Hier in Harlingen is er wel een beeld van Anton Wachter, hoofdpersonage in de gelijknamige cyclus van acht romans. Volgens Vestdijk was de personage voor negentig procent op hemzelf gebaseerd.

Vestdijk-kamer in het Hannemahuis, het gemeentemuseum van Harlingen.Beeld Sander Groen

Vestdijk-kamer

Het chique patriciërshuis van koopman Sjoerd Hannema uit 1744 is sinds 1964 het gemeentemuseum van Harlingen, met aandacht voor voor de geschiedenis, kunst en cultuur van de havenstad. In de Vestdijkkamer zijn onder meer alle eerste drukken uit het omvangrijke oeuvre van de schrijver verzameld, plus parafernalia als Vestdijks doopjurk.

Het Zee-kasteel alias Sociëteit Zeeburg uit Vestdijks romans is nu driesterrenhotel Zeezicht.Beeld Sander Groen

Praktische informatie

Reis
Vanaf NS-station Leeuwarden is het met Arriva nog een klein halfuurtje naar station Harlingen of eindpunt Harlingen Haven; ns.nlarriva.nl

Route
Oortjes mee: een gratis audiotour langs 16 Vestdijk-plekken is te vinden in de app Literaire Routes, gratis te downloaden via de App Store en Google Play.

Bed
Sociëteit Zeeburg uit Vestdijks romans is Hotel Zeezicht met drie sterren, kamers vanaf 107 euro en een restaurant met terras aan het water; hotelzeezicht.nl

Meer onvermoede bestemmingen in Nederland: volkskrant.nl/groenopreis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden