TestWasbare luiers

Waarom zou je eigenlijk geen wasbare luiers gebruiken?

Beeld Boris Vermeersch

Wasbare luiers zijn beter voor het milieu en goedkoper. Waarom zou je ze eigenlijk níét willen gebruiken? De Volkskrant test vier paar babybilletjes met luiers van vier webshops.

Nog voor ze er goed en wel over hebben kunnen nadenken, hebben baby’s al bergen afval geproduceerd. Minstens 260 kilo per jaar. Dat is namelijk het gemiddelde dat een baby volgens de website van Milieu Centraal aan wegwerpluiers verbruikt. Uitgaande van 550 duizend baby’s en kinderen is dat 140 miljoen kilo afval per jaar.

Daar valt dus een behoorlijke milieuwinst te behalen. Sinds eind 2016 hebben verschillende gemeenten met advies van Milieu Centraal de pilot Mazzelkontjes gedaan, met wasbare luiers dus. Dan gaat het allang niet meer over de witte hydrofiele vierkante doek met veiligheidsspeld, maar over een veelheid aan merken en typen wasbare luiers met prachtig ontworpen broekjes in leuke printjes voorzien van klittenband of drukknopen. Bij de pilots faciliteerde de gemeente de luiers voor de proefgezinnen, die ook intensief werden begeleid door luierconsulenten.

Na afloop van de proef bleken veel ouders positief genoeg om door te gaan met wasbaar. In Raalte, Hoogeveen, Rheden en Schiedam lag dat percentage rond de 80 procent, in Haarlemmermeer was het 98 procent en in Heerenveen - dat de proef in samenwerking met webshop Kaatje Katoen hield - besloten alle dertig ouders door te gaan. Daar waren de schaatsers Jorrit en Heather Bergsma met hun baby Brent enthousiast ambassadeur van het project. Beter voor het milieu, fijn materiaal, beter voor de huid van de kinderen en kostenbesparend, waren de belangrijkste argumenten. Bovendien was de proef onderdeel van een nieuw afvalbeleid, waarbij het afval voortaan per kilo moet worden betaald. 

Beeld Boris Vermeersch

Baran (2 jaar)

Crossmediaredacteur Anna van den Breemer

Webshop Bamboo Baby

Luiers Grovia O.N.E (€ 23,95), Anavy XL/Nacht (€ 22,95)

Zouden de Volkskrant-redacteuren ook te porren zijn voor zo’n proef? V deed een oproep voor testers en ging te rade bij Sjouke Liem van het ‘onafhankelijke kennisplein’ wasbareluierwereld.nl. Er zijn namelijk minstens dertig gespecialiseerde websites voor wasbare luiers die zo veel merken en soorten aanbieden  dat het een beginnende ouder al gauw duizelt, zoals ook Liem ondervond. Ze heeft haar eerste kind nog met wegwerpluiers grootgebracht, maar toen ze bij de tweede weer eens met een enorme zak afval bij de container stond, besloot ze dat het afgelopen moest zijn. 

‘Ik heb er toen wel echt een project van gemaakt’, zegt ze. Ze begon met een huurpakket waarvoor ze zelf verschillende merken en luiersystemen had uitgezocht en hield bij wat wel en niet beviel. Dat onderzoek heeft ze naderhand uitgebreid en uitgewerkt tot haar website, waarop ze de wasbareluierwereld systematisch in kaart heeft gebracht en toegankelijk heeft gemaakt voor geïnteresseerde ouders

Na onze oproep meldden zich vier testmoeders bij V (geen vaders, blijkbaar laten die hun milieuwinst liever liggen): crossmediaredacteur Anna van den Breemer met Baran (2 jaar), vormgever Rianne de Vries met David (7 maanden), fotoredacteur Lisa Klaverstijn met Dorus (8 maanden) en Magazineredacteur Margot C. Pol met Boris (18 maanden). Om echt te ervaren hoe het is om wasbare luiers te gebruiken, zou een testperiode van minstens twee weken nodig zijn, adviseert Liem, maar om de testpersonen niet te veel te belasten, besluiten we tot vier dagen. Daar zit ten minste één wasbeurt bij.

We benaderen vier webshops die elk aan één testpersoon de luiers leveren. In overleg met Liem kiezen we voor de twee meest gebruikte luiersystemen: de all-in-one voor overdag en de tweedelige voor ’s nachts.

DavidBeeld Boris Vermeersch

David (7 maanden)

Vormgever Rianne de Vries

Webshop Wasbaar Wonderland

Luiers: Bamboolik Pocket (€ 24,99), Ecopipo (€ 15,99)

De all-in-one lijkt het meest op de wegwerpluier: het absorberende deel en het waterdichte overbroekje zitten aan elkaar vast. Daarbij kunnen aparte boosters (stoffen inlegstroken die het vocht opvangen) worden gebruikt voor extra absorptievermogen. Het geheel wordt in één keer omgedaan en met klittenband of drukkers vastgezet. De gehele luier, inclusief booster, kan na het verschonen in de was.

Het tweedelige systeem bestaat uit een absorberende luier en een waterdicht overbroekje, waardoor het ook heel geschikt is voor ’s nachts. Het overbroekje hoeft niet na elke verschoning te worden gewassen. Bij beide systemen worden losse papieren inlegvelletjes gebruikt. In geval van een poepluier kunnen die meteen de afvalemmer in.

Per baby arriveert er een enorme doos op de redactie met 20 all-in-oneluiers inclusief boosters (5 per dag) voor overdag en 3 tweedelige luiers (in principe 1 per nacht, maar 1 reserve) voor ’s nachts, en 1 à 2 overbroekjes plus de papieren inlegvellen. Kaatje Katoen en Nappy’s hebben ook speciale luieremmers meegeleverd met wasnetjes die erin gehangen kunnen worden, zodat de luiers met net en al in de machine kunnen. Na een uitlegochtend met Liem vertrekken de testpersonen gemotiveerd met hun pakket naar huis.

Als na vier dagen testen één ding duidelijk is geworden, dan is het dat je de overschakeling van wegwerp naar wasbaar er niet even naast doet. Zeker niet als werkende ouder met een drukke baan. Het is niet zomaar een ander soort luier, maar een compleet andere routine, vinden de testers. Het omdoen van de luier is een precisieklus die je eerst in de vingers moet krijgen. De stof moet goed om de beentjes aansluiten om doorlekken te voorkomen. 

DorusBeeld Boris Vermeersch

Dorus (8 maanden)

Fotoredacteur Lisa Klaverstijn

Webshop: Kaatje Katoen

Luiers: Totsbots Easy Fit (€ 23,95) , Totsbots Bamboozle Stretch (€ 22,50)

‘Het is niet even floep-floep-klaar’, zegt Rianne de Vries, die tegen meer obstakels is opgelopen. Zo accepteerde haar crèche geen wasbare luiers en kreeg David rode en pijnlijk billetjes, want de boosters absorberen wel vocht, maar de stof blijft nat. Rode billetjes komen ook bij wegwerpluiers veel voor, maar door het mengsel van fluff-pulp en sap-korrels (superabsorberend polymeer) wordt het vocht daarin helemaal opgezogen en blijft de luier droog aanvoelen. ‘Het was best wel een verdrietig jongetje’, zegt De Vries.

Voor Lisa Klaverstijn bleek de omschakeling naar wasbaar logistiek ingrijpend. ‘Ik had die vier dagen compleet onderschat’, zegt ze. ‘Je moet de boel er ook op inrichten. Ons huis is klein, wij verwisselen de luiers op bed op een verschoonmatje. Maar je moet echt een commode hebben waarin je alle spullen bij de hand hebt.’ Op pad gaan met baby en wasbare luiers bleek ook net een stapje meer: je hebt een tas nodig met een compartiment voor de vieze en een voor de schone luiers, de inlegvelletjes en extra kleren voor ongelukjes.

Echt vies vinden de meesten het niet, dankzij de inlegvelletjes die je makkelijk weggooit. De geur valt de meesten ook mee, al is een speciale luieremmer (net als bij wegwerp) geen overbodige luxe. Een vuile luier die een paar uur open en bloot ligt, meurt volgens Anna van den Breemer stevig naar ammoniak. ‘Ruikt dat altijd zo, of verbloemen die wegwerpluiers de geur?’, vraagt ze zich af.

Aan extra was leveren wasbare luiers ongeveer één trommel per week op. Het vergt een goede planning, want niet alles mag in de droger en de dikkere nachtluiers drogen niet zo snel. Bij wegwerpluiers voelen kinderen niet of nauwelijks dat ze hebben geplast en komt het ook niet zo nauw op het verschonen aan. Bij wasbare luiers moet je beter afstellen op hoe vaak je kind plast en hoe veel, zodat je lekincidenten voor kunt zijn. Daar tegenover staat dat kinderen juist doordat ze een natte luier beter voelen, ook sneller zindelijk worden. ‘Toeval of niet’, vertelt Margot Pol, ‘op testdag 2 zei Boris ‘poep’ voor de allereerste keer in zijn leven en verdraaid, er zat poep in zijn luier.’

BorisBeeld Boris Vermeersch

Boris (18 maanden)

Magazineredacteur Margot Pol

Webshop Nappy’s

Luiers: Lighthouse (€ 27,95) Petit Lulu (€ 26,50)

En dan is er nog het dikkere pakket om de billetjes. Pol miste het schattige pamperkontje van Boris en baby David de Vries, die net had leren zitten en rollen, moest er erg aan wennen bij zijn nieuwe vaardigheden.

Na vier dagen pakten onze testers met een zucht van verlichting weer de wegwerpluiers. ‘Feitelijk is er geen enkele reden om níét voor wasbare luiers te gaan’, vindt Pol. Maar ‘het grootbrengen van een kleuter en peuter is al zo intensief dat er ook weleens iets makkelijk mag zijn. Zoals een poepluier in een plastic zak gooien, een nieuw exemplaar van het stapeltje pakken, onder de babybilletjes schuiven, dichtplakken en klaar.’ Dat ligt volgens haar niet aan de vrolijke en verantwoorde wasbare luiers. ‘Het is gewoon dat verdraaide leven.’

Een schril contrast met de proefgezinnen van de pilots bij de gemeenten, waar 80 tot 98 procent doorging met de wasbare luiers. Iets wat Sjouke Liem verklaart door de korte duur van de testperiode. ‘Bij de gemeentepilots is een toezegging van twee maanden vereist, daarmee selecteer je misschien ook een andere doelgroep. De deelnemers van de pilots hebben er, doordat ze er veel tijd in hebben geïnvesteerd, ook veel meer profijt van gehad. ‘Vier dagen, dan ben je alleen maar keihard aan het werken, maar kun je nog niet oogsten’,  zegt ook Yfke Hoogland, projectleider van de pilot in Heerenveen. Bij haar testouders kwam na een week of twee het gemak erin en kregen de voordelen de overhand. Je moet jezelf even tijd geven om het in je systeem te krijgen, maar dan weet je ook niet beter, vindt Hoogland. 

‘Ik ben ervan overtuigd dat dit ook routine wordt als je het drie weken hebt gedaan. In het begin was het met wegwerpluiers net zo’n gehannes’, zegt Lisa Klaverstijn. Van ons testpanel is zij de enige die er in principe mee door zou willen gaan, met ‘af en toe een wegwerpje’, als dat zo uitkomt. Zeker als haar gemeente met zo’n pilot van Milieu Centraal zou komen, zodat ze makkelijk kan instappen. En of het nu wegwerp of wasbaar is, een volle poepluier op zijn tijd hoort er nou eenmaal bij. 

Overstappen naar wasbaar

Wie wasbare luiers wil gaan gebruiken, kan het best kijken naar het aanbod per webshop. Sommige bieden een probeerpakket met verschillende typen en merken luiers. Omdat geen baby hetzelfde is, kan het merk of type best veel uitmaken. Het begin met wasbare luiers vraagt een behoorlijke investering, omdat alle luiers en overbroekjes in principe in één keer worden gekocht. Gemiddeld komt dat tussen de 500 en 800 euro. Dat klinkt veel, maar met wegwerp lopen de kosten over de gehele luierperiode (zo’n 3 jaar en 2 maanden) op naar ruim 1.300 euro. Volgens voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal is het gebruik van wasbare luiers in het totaal rond de 450 euro goedkoper. Bovendien kunnen de luiers ook weer voor een tweede kindje worden gebruikt en dat scheelt dan echt veel. De meeste websites bieden mogelijkheden voor huur of lease en tweedehands. Ook hebben de meeste sites een eigen netwerk van consulenten door het hele land voor begeleiding. Daarnaast geeft de site wasbareluierwereld.nl onafhankelijke informatie over alles wat met wasbare luiers heeft te maken en op wasbareluiersvergelijken.nl zijn de ervaringen en beoordelingen van ouders te lezen.

Aanwijzing voor diepgeworteld altruïsme: dreumes geeft smakelijk stuk fruit terug aan vreemde
Stel: je hebt honger en iemand laat per ongeluk een druif vallen. Wat doe je dan? Een dreumes van 19 maanden geeft dat stukje fruit opvallend vaak terug, blijkt uit onderzoek van een team Amerikaanse onderzoekers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden