Vraag mensen wat ze mooi vinden, en de Ruiten Aa is wat er uit de bus rolt

Aflevering 105: het beekdal van de Ruiten Aa is het best bewaarde geheim van Nederland.

Beeld RV

En dan, in Westerwolde, krijg ik opeens het idee dat het helemaal klopt. Vanaf Smeerling, waar acht historische boerderijen een beschermd dorpsgezicht vormen, loop ik door het beekdal van de Ruiten Aa. Bos, beek, houtwallen, hagen, kleine akkers, graslandjes met Lakenvelders, herfstkleuren, paddestoelen. Het is een druilerige dag, maar dat drukt de pret niet, koperwieken vliegen over en verder meander ik mee met de beek. Hier voelt het vertrouwd, en ik vraag me af of dat aan mij ligt, omdat ik dit landschap herken uit mijn jeugd, of omdat dit nu eenmaal het landschap is waarin iedereen zich thuis voelt. Beide, vermoed ik.

Dit is wat er uit de bus rolt wanneer je mensen vraagt wat ze mooi vinden. Niet per se eindeloze bossen, ook niet de moerasnatuur waar vogelliefhebbers dol op zijn, zelfs niet de Waddenzee, en ook niet het grootschalige boerenland. Nee, bosranden, bloemrijke hooilandjes, kleinschalig akkerland, kronkelende beekjes, lichte glooiing. Ik zie het maar als een onbewust verlangen naar intimiteit.

Caspar loopt

Caspar Janssen loopt een jaar lang door Nederland en brengt al doende het landschap in kaart, en daarmee de planten, dieren, mensen en kwesties van het Nederlandse land.

Er is over nagedacht, hier. Al bijna twintig jaar wordt er gewerkt om de Ruiten Aa weer te laten stromen en meanderen, om de dammen uit de weg te ruimen, waardoor ook vissen weer van en naar de Dollard kunnen migreren. En niet alleen dat: over een lengte van 35 kilometer beek is ook de brede omgeving erbij betrokken. Op sommige plekken valt het goed te zien, die buffer van natuurvriendelijke landbouw om de natuur heen.

In de buurt van Weende rennen twee reeën door het veld, ik zie vliegenzwammen en ik maak een haas aan het schrikken, zelf word ik achtervolgd door koeien. Je kunt zeggen: dit is jarenvijftiglandschap, typisch nostalgie. Voor Westerwolde lijkt dit de toekomst. De gemeente kreeg al het predikaat Cittaslow, een Italiaans keurmerk dat alleen wordt uitgedeeld als er echt werk wordt gemaakt van landschap, van natuur, van streekproducten, van cultuurhistorie, van gastvrijheid. Het duurt nog even voordat het beekdal over de volle lengte is opgeknapt. Nu al vind ik dit gebied, diep weggestopt tegen de Duits grens aan, het best bewaarde geheim van Nederland.

Een vliegenzwam.Beeld RV
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden