Proeverij Bier

Vijf heerlijke genietbieren die gerijpt zijn in het vat

Bier uit een gebruikt whisky- of wijnvat doet bijzondere smaken in je glas belanden.

De Põhjala is een heerlijke Estlandse imperial brown ale waar madeira- én bourbonvaten ingezet werden.

Vatrijping of barrel aging op zijn Engels, is een geliefde methode voor biermakers om een bijzondere draai aan hun bier te geven. Bier dat een tijdje uit logeren gaat in een vat waarin eerder een andere alcoholische drank heeft gezeten, krijgt een extra smaakimpuls. Met name bourbon-, whisky- en wijnvaten zijn populair, maar ook bijvoorbeeld cognac, rum, sherry en port kom je tegen in bieren die ‘barrel aged’ of ‘BA’ op het etiket hebben staan.

Het zijn meestal de robuustere bieren die als basis worden gebruikt, zoals imperial stout, quadrupel of barley wine. Die kunnen de invloed van de vaten het best hebben. Vat­rijping is complexer dan het lijkt; het proces is tijdrovend, lastig te beheersen en niet zonder het risico op ongewenste besmetting met microflora. Snelle routes zoals het gebruik van houtsnippers of het legen van flessen drank in het bier leiden vaak tot een eindproduct dat de subtiele balans en diepe smaak van echte vatrijping missen. Voor alle duidelijkheid: het gaat hier om bieren die al uitvergist en dus in feite al af zijn.

We selecteerden vijf vatgerijpte ­bieren. Vaak met een wat forser ­alcoholpercentage: denk 10 en meer. Genietbieren dus.

r.vanderlaan@volkskrant.nl

Jopen - Meesterstuk 2018 (Jack Daniel’s)

De lokkende lichten van de Jopenkerk in Haarlem brengen al jaren boeren, burgers en buitenlui op de been die op zoek zijn naar biervariatie. Ook de productiebrouwerij, gelegen in de Waarderpolder, biedt een proeflokaal voor wie dorst heeft. Jopen zet een indrukwekkende reeks vatgerijpte bieren op de markt; de variatie in basisbieren en dito vaten is royaal te noemen. We kiezen voor het Meesterstuk (een jaarlijks eenmalig brouwsel) uit 2018, een quadrupel die baantjes heeft getrokken in een Jack Daniel’s rye whiskeyvat. Er zijn slechtere plekken denkbaar: toffee, vanille en een tikje boozy.

Meesterstuk 2018 van de Jopenkerk bevat smaken als toffee en vanille.

Dochter van de Korenaar - Nouveau Riche

Bierbrouwer Ronald Mengerink houdt ook van wijn. Zozeer zelfs, dat hij zijn bieren met een gerust hart toevertrouwt aan fraaie Franse en Italiaanse wijnvaten. De Nouveau Riche is een witbier dat op vaten van Brunello di Montalcino heeft gelegen, de rode wijn uit Toscane. Op smaak gebracht met rozemarijn, dat daar met struiken tegelijk te vinden is, brengt dit kruidig-bittere bier een teug Toscaans behagen in gure dagen. Deze excellente brouwerij uit Baarle-Hertog laat zo overtuigend zien hoe mooi vatrijping ook voor lichtere bieren (zes procent alcohol) kan uitpakken.

Nouveau Riche is een heerlijk witbier van Dochter van de Korenaar.

Bronckhorster - Terra Incognita (Pedro Ximénez sherry)

De Brit Steve Gammage streek jaren geleden neer in Gelderland om daar mooie bieren te gaan maken. Die missie is geslaagd: de prijzen rijgen zich aaneen voor zijn Bronckhorster Brewing Company. Meest recent nog voor het bier Nightporter op de Dutch Beer Challenge, de meest prestigieuze bierkeuring van Nederland. Steve heeft zijn barley wine Terra Incognita op diverse vaten gelegd, waaronder enkele sherry-varianten. Die met Pedro Ximénez leverde een viskeus, vol en zoet smulbier op.

Terra Incognita van Bronckhorster Brewing Company is een vol en zoet biertje geworden.

Founders - Curmudgeon’s Better Half

Brouwerij Founders uit Grand Rapids, Michigan (VS) heeft een naam hoog te houden als het om vatrijping gaat. Met hun moddervette stouts Kentucky Breakfast Stout en Canadian Breakfast Stout verzetten zij de bakens op dit terrein. Maar ook Founders Curmudgeon (een old ale) wordt vertroeteld, en wel in bourbonvaten waar eerst nog die zo verleidelijke maple syrup (ahornsiroop) in heeft gelegen. Het resultaat, de “Better Half”, is overweldigend rijk en vol en in een perfecte balans. Juichend lekker.

Brouwerij Founders hebben een old ale gecreëerd genaamd ‘Curmudgeon’s Better Half'.

Põhjala - Kolumbus Krisostomus

Ook in Estland was men het industriële pils beu en begon met modern, gevarieerd bier te maken. Opmerkelijk genoeg is het qua inwonertal bescheiden land leverancier van een behoorlijk aantal interessante brouwerijen. Neem Põhjala: al jarenlang een succesnummer op de diverse bierfestivals in Europa. Dat komt vooral door de gedurfde keuze voor bierstijlen en de onberispelijke uitvoering die erop volgt. En daar hoort natuurlijk ook een serie vatgerijpte bieren bij. Voor deze imperial brown ale werden madeira- én bourbonvaten ingezet. Een niet-alledaagse combinatie die prima werkt: rozijntjes, mokka, van alles. Jummie.

De Põhjala van Kolumbus Krisostomus.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden