Tech Soulpicks

Tripadvisor, maar dan authentiek: het Nederlandse Soulpicks neemt het op tegen de commerciële reuzen

De leukste adresjes vinden zonder te verdwalen tussen de adverteerders? Het Nederlandse Soulpicks biedt een alternatief met tips van vrienden, bekenden en experts. Maakt het een kans tegen de commerciële reuzen?

Eind 2017 stond The Shed boven aan de lijst van Tripadvisor als het beste restaurant van Londen. Het gevolg: een stortvloed aan reserveringen. Maar The Shed bestond helemaal niet. Het was letterlijk een schuur in een achtertuintje. De fantastische nieuwe gelegenheid was een verzinsel van copywriter Oobah Butler. Hij had ervaring met het schrijven van neprecensies voor Tripadvisor, wat hem 10 pond per recensie opleverde. Het smaakte naar meer en Butler begon recensies te schrijven voor zijn eigen, niet-bestaande restaurant. Vrienden deden hetzelfde. Butler toonde ermee aan hoe eenvoudig een site als Tripadvisor was te misleiden.

In het pre-internettijdperk ging geen reiziger op pad zonder de reisbijbel, de Lonely Planet. Tegenwoordig maakt het in 2000 opgerichte Tripadvisor de dienst uit. De site is een typisch voorbeeld van de zogenoemde reputatie-economie. Consumenten geven cijfers aan de hotels en restaurants die ze bezoeken en andere reizigers gaan daar blind op af. De site trekt inmiddels honderden miljoenen bezoekers en dat legt ze geen windeieren. Horeca-uitbaters betalen Tripadvisor voor de klanten die ze via de site trekken. Hoe hoger ze op de lijst staan, hoe beter. Net als bij Google Search. Maar met het commerciële succes verandert het dna van de site en komen ook de problemen, stelde reputatie-economie-onderzoeker Rachel Botsman vorig jaar nog in The Guardian. Het authentieke amateurisme wordt onherroepelijk overgenomen door keiharde commercie.

Met alle gevolgen van dien. Er bestaat een levendige handel in nep-reviews. Niet alleen in positieve recensies trouwens, ook in negatieve, om de concurrent te beschadigen. Het is een groot probleem voor Tripadvisor. Volgens recent onderzoek van fraudedetectiebedrijf Fakespot zou maar liefst eenderde van alle reviews op Tripadvisor ‘nep en onbetrouwbaar’ zijn. En er is meer kritiek. In Nederland klaagden restauranteigenaren een paar jaar terug steen en been over Iens, dat toen was overgenomen door Tripadvisor. Het probleem: restaurants konden een contract afsluiten met Iens, waarmee de reserveringen via die site liepen. Restaurants die dat deden, kwamen boven aan de lijst te staan, en niet de restaurants met de beste beoordelingen.

Het zijn precies dit soort problemen die het Nederlandse Soulpicks wil aanpakken. Soulpicks is iets tussen Facebook en Tripadvisor in: het wil bezoekers interessante plekken laten ontdekken via vrienden en bekenden.

Oprichter Pascal Ontijd – die eerder betrokken was bij de oprichting van autodeelplatform Snappcar – hoopt dat er op deze manier weer een site met échte ervaringen komt. ‘Bij Tripadvisor hebben adverteerders een te grote vinger in de pap. Hoe meer die betalen, hoe prominenter ze in de lijsten verschijnen.’ En veel gebruikers van de app weten niet dat de lijsten worden samengesteld op basis van de hoogste bieders, zegt Ontijd.

Soulpicks-oprichter Pascal Ontijd wil geen geld aannemen van adverteerders, maar werken met een abonnement.

Geen adverteerders

Soulpicks gaat het anders aanpakken. Volgens Ontijd is de essentie van zijn app dat er nooit geld van adverteerders zal worden aangenomen. Bedrijven als Facebook en Google mogen groot zijn geworden met reclame en er nog steeds absurde hoeveelheden geld mee verdienen, volgens de Soulpicks-oprichter heeft het lucratieve advertentiemodel afgedaan.

Ontijd is nog aandeelhouder bij Snappcar, maar sinds anderhalf jaar steekt hij zijn tijd en energie in Soulpicks. Inmiddels werkt hij hieraan met een team van twaalf man, vooral programmeurs. In het product is inmiddels ruim 7 ton gepompt, deels eigen vermogen, deels afkomstig van Nederlandse investeerders. Een nieuwe ronde in Silicon Valley moet nog eens een half miljoen opleveren – ‘liefst nog wat meer’. Maar uiteindelijk moet de app zelf geld gaan opleveren. Ontijd gelooft heilig in een abonnementsmodel. ‘Kijk naar Spotify of Netflix. Als je product goed genoeg is, is de consument heus bereid te betalen.’ Soulpicks is voorlopig gratis. ‘Het moet eerst stukken beter’, geeft Ontijd toe. Dat zal de komende tijd moeten gebeuren. Die tijd wil hij ook benutten om te bekijken waarvoor de consument zou willen betalen. Hoe dan ook wordt het een zogenoemd freemium-model: de basisfunctionaliteiten van de app zijn gratis en wie meer wil, moet betalen. Vergelijkbaar met Spotify, waarvan ook de basisversie gratis is. Voor Soulpicks denkt Ontijd erover informatie over de eigen stad of regio gratis te houden. Wie ook tips van experts wil voor het buitenland, zal moeten betalen. Tips van vrienden zullen gratis blijven.

Even wennen

In het dagelijks gebruik is Soulpicks wennen, voor wie Tripadvisor gewend is. Namelijk: iedereen begint met een tabula rasa. Waar nou die interessante tentjes zitten? Wie niet eerst wat inspanning levert, tuurt naar een lege kaart. Wat dat betreft is Tripadvisor een stuk laagdrempeliger, geeft ook Ontijd toe. Soulpicks-gebruikers kunnen twee dingen doen om toch die authentieke tips te krijgen: de vooraf door Soulpicks geselecteerde experts volgen, of hun eigen vrienden. Deze moeten dan nog wel aan het netwerk worden toegevoegd via een uitnodiging. Experts die op persoonlijke titel zijn verbonden aan Soulpicks, delen hun favoriete plekken in ruil voor meer bekendheid bij de gebruikers. Op dit moment zijn onder meer wijnkenner Robin van Bastelaar van restaurant De Librije in Zwolle, Tanja Klein Nijenhuis (eigenaar van restaurant Herberg onder de Linden in Aduard), cocktailexpert Tess Posthumus en grafisch ontwerper Bas Koopmans als experts verbonden aan Soulpicks.

Tegenbeweging

Dat is een begin, maar de app zal pas echt aantrekkelijk worden als zich grote aantallen vrienden  aansluiten. Daar zit de crux, erkent Ontijd. Hoe voorkom je het effect van het lege café? Af en toe popt er een nieuw netwerk op als alternatief voor Instagram of Facebook. Tot nu toe zijn die nog niet van de grond gekomen. Zo was vorig jaar Vero voor even de belofte. Nu hoor je er niemand meer over. Volgens Ontijd kun je twee dingen doen om te proberen toch succes te krijgen: ‘Ofwel door marketing: gewoon heel veel geld ertegenaan gooien. Ofwel door klein te beginnen en langzaam een steengoed product neer te zetten.’ Ontijd zet in op het laatste. Hij is optimistisch: ‘Dat het mogelijk is buiten de gevestigde orde succesvol te worden, bewijst Telegram. Hoe dan ook ontstaat ook in Silicon Valley een tegenbeweging: privacy wordt eindelijk serieus genomen.’ Er is, kortom, ruimte voor een nieuwe sociale app. Ontijd: ‘De mensen die Facebook nu verlaten, zijn bij ons van harte welkom.’

Alternatieven voor Facebook en consorten:

WhatsApp, Instagram, Chrome, Android: de systemen van grootmachten Google en Facebook zijn overal. Want ze zijn goed en ze zijn gratis. Gebruikers betalen in veel gevallen met hun data. Zijn er nog alternatieven voor al dit fraais? De Volkskrant ging op zoek.

De man die het World Wide Web ontwierp wil de gebruiker de macht teruggeven.

Ineens is er weer zo’n app waar iedereen het over heeft. Vero was in 2018 het laatste snoepje van de week. De behoefte aan alternatieven voor de grote socialemedianetwerken als Facebook, Instagram of Twitter is blijkbaar groot. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden