Vier kijktipsThuisbioscoop

Steun uw bioscoop door thuis films te kijken

Yi-wen Chenk en Chien-Ho Wu in A Sun.

Dat de bios dicht is, betekent niet dat u geen nieuwe films meer kunt zien. Gooi een rood kleed over de bank, zet de surroundset hard en maak wat popcorn, want V geeft alvast vier kijktips.

Terwijl het virus de filmindustrie financieel treft, vanwege alle gesloten bioscopen, uitgestelde releases en afgebroken filmopnamen, biedt die in zelfquarantaine thuiszittende (en zich mogelijk vervelende) wereldbevolking ook een unieke kans. Grote en kleine thuiskijkplatforms worden in razend tempo opgetuigd met meer digitale filmwaar, daar distributeurs en enkele van de grote studio’s geen kant op kunnen met hun verse titels.

Wat eerder (vaak) nog niet kon; het openbreken van de ‘windows’, de contractueel vastgelegde tijd tussen een bioscoop- en VOD-release, gaat nu als vanzelf. Universal plaatst de nieuwe, nog maar heel recent uitgebrachte titels als The Invisible Man en The Hunt nu al online. En zal Trolls World Tour begin april meteen óók online aanbieden. Lokale online arthouse-verstrekkers, zoals de Nederlandse platforms Picl, Cinemember en Cinetree, zijn in druk overleg over de nooduitbreng van allerlei films. Ook het dreigende filmoverschot zodra de bioscopen weer opengaan, maakt dat sommige distributeurs liever nu al (digitale) zaken doen.

Anders dan de overige aanbieders werkt de sinds 2017 operationele dienst Picl direct samen met de Nederlandse arthouses en filmhuizen. Bij de digitale aanschaf op de website vinken de thuiskijkers hun theater van keuze in, dat vervolgens een deel van de kaartopbrengst ontvangt. Zo kunnen titels al wél meteen bij de bioscooprelease aanbieden, maanden eerder dan de andere streamingdiensten.

Picl begon vanuit de veronderstelling dat er in Nederland (nog) méér behoefte is aan arthouse, zegt Noortje van de Sande, die Picl samen met Anke van Diejen oprichtte. ‘In de grote steden draaien films vaak langer en op meerdere plekken, maar daarbuiten niet. Of ze draaien alleen op een ongunstig moment. Ook merkten we dat mensen - zeker buiten de steden - ook echt een band ervaren met hun vaste theaters, dus die samenwerking leek logisch.’

Het personeel van Picl maakt deze weken lange dagen. Het aantal bekeken films stijgt - nu zo’n 900 à 1000 per dag - en voortdurend melden er zich nieuwe theaters (en festivals) die ook mee willen doen. ‘We hebben noodgedwongen even een theaterstop nu’, zegt Van de Sande. ‘We hebben gewoon het personeel niet om ze allemaal tegelijk toe te voegen. We werken echt keihard.’

Bor Beekman

Julianne Moore (rechts) in The Staggering Girl.

The Staggering Girl

Regie Luca Guadagnino

Met Julianne Moore, Kyle MacLachlan, Marthe Keller.

Te zien op mubi.com.

‘Bekijk echt geweldige films. Nu meteen.’ Zo prijst streamingdienst en zelfverklaard onlinefilmparadijs Mubi zijn waar aan. Het maandelijks wisselende fijnproeversmenu van dertig nieuwe en klassieke films uit alle windstreken wordt door de curatoren keurig op peil gehouden. En ook als een film niet ‘echt geweldig’ is, blijft het Mubi-stempel een garantie voor avontuurlijke cultuurkost. Mubi werkt met een abonnement, maar biedt ook los te huren titels.

Een van de Mubi-huurfilms van het moment is Luca Guadagnino’s The Staggering Girl, een filmische dwaaltocht waarin sommige acteurs drie verschillende personages vertolken en sommige personages juist door meerdere mensen worden gespeeld. De barokke jurken van meester-modeontwerper Valentino Garavani trekken vaak nog meer aandacht dan de steracteurs door wie ze worden gedragen. Misschien vormen die afwisselend bonte en sobere creaties de belangrijkste houvast in de film, die de verschillende locaties en tijdsdimensies graag met elkaar laat vervloeien.

Auteur Francesca (Julianne Moore) probeert thuis in New York haar memoires te schrijven. Wat haar op papier niet lukt, lukt Guadagnino (Call me By Your Name, Suspiria) en vaste cameraman Sayombhu Mukdeeprom wel met hun onderkoeld elegante beelden. Steeds zien we Francesca als een passieve getuige haar eigen herinneringen binnenwandelen. Vervolgens glipt ze als bij toverslag naar het Italiaanse atelier van haar moeder, de beroemde maar inmiddels blinde schilder Sofia (Marthe Keller). Of wordt ze in beslag genomen door de amoureuze bekentenissen van een onbekende vrouw (KiKi Layne), klinkend door de muur, die ze achterna rent door haar appartementencomplex en vervolgens verliest in de doolhofachtige steegjes van Rome. Kyle MacLachan speelt haar minnaar, butler én vader; Mia Goth is Sofia’s jongere versie. Vlinders met ingeklapte vleugels, dat lijken de actrices soms in hun jurken. De muziek van Ryuichi Sakamoto maakt de droomsfeer compleet.

Waartoe dit alles leidt? The Staggering Girl is als een schemerige kamer waar uit het donker net zo makkelijk gezichten en kleuren opduiken als gedachten. Handig dat de film slechts 38 minuten duurt: kun je van de wonderlijke dansfinale snel weer terug naar het begin, om alle terugkerende motieven wat beter te plaatsen. En anders helpt de stevige analyse van Savina Petkova, opgenomen in de zogenaamde Notebook-sectie van MUBI, je ook een flink stuk verder.

Kevin Toma

A Sun

Regie Mong-Hong Chung

Met Yi-wen Chen, Chien-Ho Wu, Greg Han Hsu.

Te zien op Netflix.

Een afgehakte hand, wegzinkend in een kom noedelsoep. Na dat beeld kun je verwachten dat de Taiwanese Netflix-productie A Sun op een orgie van grotesk geweld uitloopt. Maar schrijver-regisseur-cameraman Mong-Hong Chung heeft andere plannen. A Sun ontpopt zich als een gevoelig, geduldig en complex familiedrama, ver verwijderd van dat eerste gruweleffect. Het is alsof Chung de enorme impact die de actie op de hoofdpersonages zal hebben, met één goedgemikte klap voelbaar wil maken.

‘Pluk de dag, bepaal je pad’, luidt het motto dat de rijschool van instructeur A-Wen (Yi-wen Chen) op alle werknemers inprent. Van die optimistische houding blijft voor A-Wen weinig over, wanneer zoon A-Ho (Chien-Ho Wu) vanwege het geweldsdelict jarenlang in jeugddetentie belandt. A-Ho bestaat niet langer wat A-Wen betreft, terwijl hij het zichzelf aanrekent dat A-Ho volledig is ontspoord. Vanaf nu zet hij alle zinnen op oudste zoon A-Hao (Greg Han Hsu): een briljant student, maar ook depressief, zonder dat iemand het doorheeft. En dan blijkt A-Ho ook nog eens de vijftienjarige Xiao Yu (Apple Wu) zwanger te hebben gemaakt, die door A-Wens echtgenote Qiu (Samantha Shu-Chin Ko) als verloren dochter in huis wordt opgenomen.

Veel verschillende, maar goed in balans gebrachte perspectieven dus, waarbij Chung en coscenarist Yaosheng Chang vooral de vader en zijn zonen volgen. Meestal in een naturalistische stijl, soms ook een tikje burlesk, bijvoorbeeld waar de vader van het slachtoffer bij de rijschool verhaal haalt met zijn rioolwagen. Droef dromerig is de film óók, om te illustreren hoe lastig A-Hao aansluiting vindt in de realiteit. Vertelt hij aan vriendin Xiao-Zhen (Chen-Ling Wen) het verhaal van een jongetje dat tijdens verstoppertje spelen zichzelf vindt, dan wordt A Sun een animatiefilm in winters-grijze tinten.

Zodoende bepaalt de afwissend bij zon, neonlicht en regen gefotografeerde film van scène naar scène zijn pad, steunend op de sterke rol van Yi-wen Chen als gemankeerde pater familias. Knap ook, hoe Chung met alledaagse details duidelijk maakt hoe onverwoestbaar de band tussen de familieleden ondanks alles is. Als de moeder terugdenkt aan vroegere fietstochtjes met A-Ho achterop, haalt ze een herinnering op die voor A-Ho eveneens springlevend blijkt. En die A Sun een ontroerend einde oplevert dat niet alleen ver verwijderd lijkt van de bloederige openingsscène, maar ook de cirkel rond maakt. 

Kevin Toma

Idfa Kids and Docs

Te zien op idfa.nl

Een papegaai, vooruit. Een kraai desnoods. Maar een haan als huisdier, dat vinden de zoons van de familie Bharde uit Mumbai een belachelijk idee. Toch zitten ze ermee opgescheept in hun stadse appartementje. Zes maanden eerder nam hun vader een kuiken mee van de markt: leuk voor de poezen om mee te spelen. Het kuiken liet niet met zich spotten en groeide uit tot een terrorhaan. Hij kraait wanneer hij wil, poept het hele huis onder, jaagt de poezen weg en kan zelfs vliegen.

De geestige korte documentaire Tungrus is te bekijken via de website van het Amsterdamse documentairefilmfestival IDFA, dat bijna driehonderd documentaires uit de eigen catalogus heeft verzameld en gratis aanbiedt. Naast het van IDFA bekende, serieuze werk zitten daar ook verrassend luchtige films als Tungrus tussen, gericht op een jong publiek.

Die kinderdocumentaires (te vinden onder de noemer Kids & Docs) komen goed van pas in deze tijden van thuisscholing. Niet voor niets stelt IDFA er al jaren educatieve programma’s mee samen: er valt iets van te leren en ze zitten knap in elkaar. Daarnaast zijn ze, ook voor volwassenen, gewoon leuk om naar te kijken. De films zijn kort, behapbaar en vaak ontroerend.

Een paar aanraders: in 12 Notes Down is te zien hoe een jonge Deense koorzanger in de puberteit komt, wat voor hem een dramatisch gevolg heeft. Wanneer zijn stem breekt, zal hij het koor moeten verlaten. Van een heel andere orde zijn de problemen van de jongetjes uit Streets, een documentaire over dakloze kinderen in Quito, de hoofdstad van Ecuador. Of kijk naar de zeer korte film True Love in Pueblo Textil, om op het gezicht van de negenjarige Cubaanse Maribel te zien hoe verliefdheid eruitziet. Een fraaie Nederlandse bijdrage is het skatersportret Plank, een film uit 2009 over het Marokkaans-Nederlandse talent Nassim Guammaz. Toen vijftien jaar, inmiddels een gevestigde naam in de wereld van het skateboarden. 

Pauline Kleijer

Le trinchera infinita

Regie Aitor Arregi, Jon Garaño en Jose Mari Goenaga

Met Antonio de la Torre, Belén Cuesta, Vicente Vergara.

Te zien op Netflix.

Higinio verkeert in beheerste staat van paniek, in de thrillerachtige openingssequentie van het verder opmerkelijk ingetogen Spaanse oorlogsfilm Le trinchera infinita. Het is 1936, de staatsgreep van Franco is een feit en de bloedhonden van de generaal rammelen ’s nachts aan de deuren van publieke tegenstanders van het regime. Higinio kust zijn kersverse echtgenote Rosa gedag, vlucht via de achterdeur, wordt alsnog gepakt, ontsnapt in een oogwenk wéér en belandt met twee kompanen op de bodem van een waterput, ergens op het platteland van Andalusië. Na een vluchtige dialoog – hij opteerde voor geweldloos verzet, zijn collega-verzetsstrijders kozen voor wapens – worden de twee mannen van bovenaf doodgeschoten, terwijl Higinio zich verstopt in een nis en toevallig overleeft.

Het regisserende drietal Aitor Arregi, Jon Garaño en Jose Mari Goenaga (in wisselende samenstellingen verantwoordelijk voor de vooral in hun thuisland hooggewaardeerde drama’s Loreak en The Giant, evenals deze film onderdeel van de Netflixcatalogus) neemt vervolgens drastisch gas terug, waardoor de gruwelijkheden in de waterput extra resoneren. Higinio meldt zich een nacht later weer bij Rosa en verstopt zich in de spouwmuur, achter een plank met potten en flessen. Hier ontvouwt Le trinchera infinita zich tot beklemmend en bijzonder fraai gestileerd onderduikdrama; als veredeld voyeur bespiedt hij Rosa terwijl ze door Franco’s soldaten wordt uitgehoord, de camera vangt zijn glanzende ogen in een dun streepje licht. Die aandacht voor audiovisueel detail – de film speelt zich grotendeels af op fluistertoon, cameraman Javier Agirre vindt telkens nieuwe manieren om het gluurperspectief van Higinio in beeld te brengen – laat de meest intieme momenten groots voelen.

Mollen werden ze genoemd, de vertegenwoordigers of sympathisanten van de Spaanse regering die door het Franco-regime werden vervolgd en jarenlang moesten onderduiken, dikwijls in verstopte ruimtes in hun eigen huizen. Het hoofdpersonage van Le trinchera infinita is weliswaar fictief, maar de gebeurtenissen zijn waarachtig. De filmers geven zijn dagelijkse beslommeringen, zijn machteloosheid en zijn verlangens een gezicht. Ze laten zien wat er overblijft van het leven én hoe de buitenwereld alsnog naar binnen dringt wanneer bewegingsruimte beperkt is tot het formaat van een bezemkast. Via deze uitgekiende omweg schetsen Le trinchera infinita een angstaanjagend – en gelukkig af en toe ook hoopvol – beeld van een onderdrukt land onder hoogspanning.

Berend Jan Bockting

Meer online kijken

Een deel van de filmprogrammering van het vanwege Corona gesloten EYE filmmuseum en festival Movies that Matter gaat digitaal verder op streamingdienst Picl. Het International Film Festival Rotterdam heeft zijn onlinedienst IFFR Unleashed (met o.a. het 14 uur lange La Flor) ook weer geopend. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden