wetenschap wearables

Stappentellers, slaapmeters en voedingapps: heeft het zin om je gezondheid bij te houden in een app?

De enorme hoeveelheid metingen vergroot de betrouwbaarheid van wearables waarmee iedereen zelf zijn gezondheid in de gaten kan houden, maar er klinken ook kritische geluiden.

Slim horloge met stappenteller, hartslagmeter en eventueel temperatuursensor.

Gefeliciteerd! U heeft vandaag tienduizend stappen gezet/acht uur geslapen/ voldoende calorieën verbrand. Of: Pas op, u heeft te veel suiker in uw urine/uw bedpartner heeft een soa/u dreigt de griep te krijgen. Meten al die wearables wat ze zeggen te meten? Als de meters te vaak de plank misslaan betekent dat óf veel extra doktersbezoek óf onterechte geruststelling. Huisarts Bart Timmers: 'Als iemand wil afvallen, hoef ik niet tot op de komma nauwkeurig te weten hoeveel, maar met een glucosemeter mag het echt niet misgaan.'

Hoewel gadgets doorgaans niet zijn geijkt en er vermoedelijk meetfouten zullen optreden, kan het enorme aantal metingen dat deze apparaten doen, helpen de betrouwbaarheid te vergroten. In de studie van Snyder droegen deelnemers tot zeven wearables die per dag meer dan een kwart miljoen metingen deden. Uit die zee aan data zijn betrouwbare metingen te halen, stelt het onderzoek, zeker zolang de gegevens worden vergeleken met de data die de apparaten eerder over de patiënt verzamelden en niet met die van andere patiënten.

ALLES METEN

Wie alles meet, kan ook alles bijhouden. En delen met anderen. Wereldwijd bestaat een beweging die alle data van draagbare elektronica verzamelt en de gegevens deelt met andere gebruikers. Deze Quantified Self beweging (een term gemunt in 2007 door onder meer Wired-oprichter Kevin Kelly) registreert onder meer hoe veel eten is geconsumeerd, wat de luchtkwaliteit is, hoe de mentale staat is van de drager, de zuurstofniveaus in het bloed, hartslag, het aantal stappen dat is gezet en allerlei andere waarden die een indicatie kunnen geven over de gezondheid. Het idee achter QS is dat deelnemers niet alleen meer over zichzelf te weten komen en hun gezondheid kunnen verbeteren, maar dat ze door hun data te delen ook anderen kunnen helpen.

Maar er klinken ook kritische geluiden. Vorig jaar legde de Amerikaanse toezichthouder FTC twee bedrijven een boete op die beweerden dat ze met hun apps huidkanker konden detecteren. En onlangs klaagde een groep Amerikaanse consumenten stappentellerproducent Fitbit aan omdat diens hartslagmeter niet accuraat zou werken.

Stress

Slaapmeters zouden weleens slaapproblemen in de hand kunnen werken, schreven Amerikaanse onderzoekers vorige maand in vakblad Journal of Clinical Sleep Medicine. Mensen met slaapklachten raken nogal eens gestresst als ze 's avonds gaan slapen, bang dat de meter de volgende ochtend geen goed nieuws zal brengen. Niet ideaal voor een goede nachtrust. Ze kennen bovendien te veel gewicht toe aan de meetapparatuur, die volgens wetenschappers geen goed onderscheid kan maken tussen lichte en diepe slaap.

Amerikaanse kinderartsen waarschuwden begin dit jaar in JAMA voor de digitalisering van de wieg. Sinds kort kunnen ouders met behulp van elektronische sensoren in babysokjes of rompertjes via hun smartphone continu in de gaten houden of hun kind nog ademt en wat de polsslag en het zuurstofniveau in hun bloed is. Maar de apparaten geven vaak vals alarm wat resulteert in bloedonderzoek en röntgenfoto's bij, naar later blijkt, gezonde kinderen. Zo leidt een meetinstrument dat ouders gerust moet stellen alleen maar tot veel onnodige stress bij jonge ouders, die vaak toch al slecht slapen.

Het effect van activiteitenmeters en voedingsapps op de leefstijl is nog weinig onderzocht, concludeerden Amsterdamse wetenschappers vorig jaar in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. De zeventien onderzoeken die zij vonden, zijn matig van kwaliteit en geven tegenstrijdige informatie. Om gebruik ervan aan te bevelen is meer en beter onderzoek nodig.

De moderne patiënt stelt zijn eigen diagnose

Slimme pleisters, onderbroeken, armbanden en contactlenzen: de snel groeiende hoeveelheid ‘wearables’ stelt iedereen in staat zelf zijn gezondheid in de gaten te houden. Zijn artsen daarbij gebaat of leidt het alleen maar tot nodeloos doktersbezoek?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.