beter leven

Sport je beter met muziek in je oren?

'It's the eye of the tiger, it's the thrill of the fight.' De adrenaline begint te stromen. 'Rising up to the challenge of our rival!' Muziek helpt om harder te trainen, dat zal niemand verbazen. En niet alleen in de Rocky-films: wie vanuit zijn leunstoel naar buiten kijkt, ziet bijvoorbeeld weinig hardlopers zonder muziek in de oren. Hoe is die oppeppende werking van muziek te verklaren?

koptelefoon-01 ellen mandenmakers

Onderzoek naar de relatie tussen muziek en sport is talrijk. Het is een kleine moeite om een groepje van dertig wielrenners een rondje te laten rijden met, en vervolgens zonder muziek. Hoewel de eerste rondetijd vaak korter is, legt zo'n onderzoeksopzet niet uit hóé dat komt.

Klinisch neuropsycholoog Erik Scherder, hoogleraar aan de Vrije Universiteit, laat zijn licht erover schijnen. Muziek bevat ritme en ons lichaam ook, legt hij uit. 'Dat zie je niet alleen aan je benen die volgens een vast tempo vooruitzwiepen. Ook de communicatie tussen hersengebieden kent een zekere ritmiek.' Als je naar een nummer luistert dat daar ritmisch goed op aansluit, versterkt dat die communicatie.

Wat die hersencommunicatie met sport te maken heeft? Om goed rechtdoor te lopen geven onze benen constant aan de hersenen door wat ze aan het doen zijn. Die informatie komt aan in de sensorische gedeelten van het brein. Niet onhandig liggen die vlak bij de motorische hersengedeelten, waardoor die meteen kunnen bijsturen. Muziek komt ook aan in die sensorische hersengedeelten. De naburige motorische gebieden worden er ook wat door gestimuleerd. En dat helpt weer om de benen in beweging te krijgen.

Luister hier naar de sportmuzieklijst die redactie bijelkaar zocht: van Britney Spears  tot The Prodigy 

Alsof dat nog niet genoeg is, liggen ook de spiegelneuronen dichtbij de motorische gebieden. Spiegelneuronen komen in actie als we ons dingen herinneren. Sensaties uit het verleden dus, die je goed kunt oproepen met een nummer dat je goed kent. Zo draagt ook nostalgie bij aan het afmaken van een hardlooprondje.

Daarnaast kan muziek ons afleiden van de uitputting die met sporten gepaard gaat. Ons brein verliest zich dan een beetje in de klanken die via de oren binnenkomen. Het gevolg: de signalen die onze vermoeide benen naar boven sturen, gaan wat meer langs ons heen. Dat deze afleidingsmanoeuvre maar beperkt houdbaar is, zagen wetenschappers van Florida State University in 2004. Ze lieten 25 studenten een paar keer over een hels parcours rennen. Meer dan 2 kilometer lang met bovendien grote hoogteverschillen. Soms met, soms zonder muziek. Wat bleek? Alleen in het begin van de ronden liepen de studenten makkelijker met muziek. Toen de finish naderde, was iedereen dermate uitgeput dat hun hersens niet meer om de signalen uit hun afgepeigerde lichaam heen konden - muziek of geen muziek.

Interessant detail: Eye of the Tiger behoorde tot de nummers met het grootste effect - meer dan We Will Rock You bijvoorbeeld. Iets wat Rocky Balboa de Amerikaanse onderzoekers ook wel had kunnen vertellen. 

Nog meer verhalen over slimmer sporten, beter eten en lekker slapen? We verzamelen alle verhalen over deze onderwerpen: www.volkskrant.nl/beterleven 

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar beterleven@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden