Sparen, schenkingen en toeslagen: zo krijg je als ouder je financiën op orde

Beeld Colourbox

Meer overzicht krijgen in je financiën; het staat bij veel mensen hoog op het lijstje met goede voornemens. Heb je kinderen, dan worden de geldkwesties ingewikkelder. Hoeveel geld leg je opzij? Wat doe je met geldschenkingen van opa en oma? Hoe zit het met de toeslagen? We zetten een aantal belangrijke zaken voor je op een rij.

Je kind krijgt geld van iemand anders. Mag je daar als ouder aankomen?

Stel: opa en oma willen geld schenken aan hun kleinkind. Mag je dan als ouder aan dat geld komen? Het antwoord is nee: als de rekening op naam van je kind staat, is het zijn spaargeld en niet dat van jou. Je hebt als ouders echter wél het ouderlijk gezag zolang je kind minderjarig is, wat betekent dat je over het geld kunt beschikken. Zo kun je dus voorkomen dat je kind het geld al uitgeeft.

Wil je weten of je genoeg verdient? Vul het Salariskompas van Intermediair in.

Maar de rekening leeghalen omdat je het geld zelf nodig hebt, dat mag niet. Maar ja, wie houdt dat in de gaten? Als ouders het gebruiken voor huiswerkbegeleiding of om het kind op zeilkamp te sturen, kun je ze toch moeilijk beschuldigen van diefstal? Misschien heeft een kind er zo meer plezier van dan als hij moet wachten tot zijn jeugd vervlogen is.

Let op (vooral als je met een zeer gulle opa en oma te maken hebt): Het geld dat je kind krijgt telt ook mee als vermogen bij de aangifte. Als dat boven een bepaalde grens komt, betaal je vermogensheffing. Het vermogen wordt niet bij de minderjarige belast, ook niet als hij zelf geld verdient en aangifte doet.

Enkele spaaropties

-Bij Rabobank kun je een GeneratieSparenPlus-rekening onder bewind openen voor een kind. Als je het geld schenkt, kunt je jezelf aanwijzen als bewindvoerder. Als je niet een van de ouders van het kind bent, moet je wel toestemming krijgen van de ouder(s) voordat je zo’n rekening mag openen.

-Een andere optie is een rekening openen met een BEM-clausule. BEM staat voor Belegging Erfenis en andere gelden Minderjarigen. Het kind kan dan tot zijn 18de niet aan het geld komen. En de ouders kunnen dat alleen met toestemming van de kantonrechter. De BEM-clausule moet ook bij kantonrechter worden aangevraagd, met instemming van de ouders. Het voordeel is dat het vermogen op deze rekening niet meetelt voor huur- en zorgtoeslag. Het telt wel mee voor de vermogensheffing van de ouders.

-Of kies voor Jeugdsparen van ASN Bank. Hier kan het tegoed niet worden opgenomen zolang het kind minderjarig is. Er is één uitzondering: als de ouders het geld gebruiken voor studiekosten van het kind. Je kunt als grootouder geld op deze rekening storten, maar je kunt de rekening niet openen. Dat kan alleen de ouder.

Hoe duur is een kind eigenlijk?

Een kind kost gemiddeld 17 procent van het gezinsinkomen, becijferde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Bij twee kinderen is dat 26 procent, bij drie kinderen 33 procent en vier kinderen 40 procent. Dat méér kinderen relatief goedkoper zijn dan één, is logisch. Kind nummer twee krijgt de al dan niet versleten kleren, fiets en kinderstoel van de oudste. En als ouders ’s avonds de hort op willen, betalen ze slechts één oppas, ongeacht het aantal kinderen.

Een sommetje als voorbeeld: ouders die samen maandelijks 4.000 euro netto verdienen zijn zo’n 1.040 euro per maand kwijt aan hun twee kinderen. En als we dan toch aan het rekenen zijn: per jaar is dat 12.480 euro. Ervan uitgaande dat die twee kinderen tot hun achttiende gezellig thuis wonen, komt dat neer op een bedrag van 224.640 euro. Daar gaat dan nog wel de kinderbijslag vanaf.

Dat het CBS geen vast bedrag maar een percentage hanteert, is omdat over het algemeen geldt: hoe meer geld mensen te besteden hebben, hoe meer ze aan hun kinderen uitgeven. ‘Je ziet dat de levensstijl van de ouders wordt doorgetrokken naar de kinderen’, zegt Jasja Bos van het Nibud. ‘Dat ouders met een groter besteedbaar inkomen meer geld uitgeven aan hun kinderen heeft vooral te maken met luxeproducten.’

Niet alle fases in het kinderleven zijn even duur. ‘Je moet het zien als een U-vorm’, zegt Bos. ‘De babytijd is duur omdat je alles voor het eerst moet aanschaffen, een basis baby-uitzet, inclusief kleding, kinderkamer en verzorgingsproducten kost zo’n 632,20 euro, maar veel ouders gaan daar flink overheen. Op de basisschool zijn kinderen het goedkoopst en dan loopt het weer op tijdens de middelbareschooltijd.’ Voor de basisschool betalen ouders vaak alleen een vrijwillige ouderbijdrage terwijl de kinderen toch een groot gedeelte van de dag onder pannen zijn. Voortgezet onderwijs is duurder en in die periode lopen ook de kosten van kleding, mobiele telefoon en contributie voor hobby’s flink op.

Geld opzijzetten zodat de kinderen kunnen studeren? Lees dan even deze column.

‘Mijn man opperde dat we geld opzij moeten zetten voor de studie van de kinderen. Ik keek verbaasd: krijgen ze dat óók al in hun schoot geworpen?’, schrijft Ibtihal Jadib. Ze beschrijft hoe ze zelf kon studeren door een studiebeurs, aangevuld met het geld van bijbaantjes. ‘Ik ging bollen pellen, bloemen verkopen, hamburgers bakken, in de supermarkt werken, tulpenboekjes verkopen aan Japanners, een krantenwijk lopen, oppassen, bijles geven, de telefoon aannemen bij ik-weet-niet-hoeveel bedrijven, schoonmaken. Noem het maar op. Ik was nieuwsgierig en wilde overal zien hoe het werkte. Of ik nou bij mensen thuis kwam om te poetsen en daarbij hun hele levensverhaal aanhoorde of op een kantoor de administratie moest invoeren, ik keek mijn ogen uit.’

Kinderopvangtoeslag: hoe zat het ook alweer?

Je hebt recht op kinderopvangtoeslag als je werkt, dus in principe moet je een vergoeding kunnen krijgen. De opvang moet wel geregistreerd staan in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK) en een LRK-nummer hebben. Zonder zo’n nummer krijg je niets.

De vergoeding via de kinderopvangtoeslag is behoorlijk royaal. Met een inkomen van 30 duizend euro per jaar krijg je voor het eerste kind ongeveer 90 procent vergoed en voor het tweede kind zelfs 95 procent. Bij hogere (gezins)inkomens neemt het percentage af, maar zelfs ouders met meer dan 1 ton per jaar krijgen toeslag. De inkomenstabellen en verdere informatie vind je op boink.info/kinderopvangtoeslag.

Het maximum aantal vergoede uren is 230 per kind per maand, maar dat wordt op jaarbasis berekend. Je kunt dus soms wel meer dan 230 uur per maand aan opvang gebruiken.

De man werkt vaak fulltime, de vrouw parttime: maar wat is financieel gezien het handigst?

Doorsneegezinnen gaan er financieel op vooruit als beide partners in deeltijd gaan werken als er kinderen komen. Een stel dat allebei vier dagen werkt houdt netto meer over dankzij fiscale aftrekposten dan wanneer de een vijf dagen werkt en de ander drie. Nu is het meestal alleen de vrouw die korter gaat werken als ze moeder wordt. Die gezinnen doen zichzelf daarmee financieel dus tekort. Dat blijkt uit de onlinerekenmodule WerkZorgBerekenaar van voorlichtingsinstituut Nibud en vrouwennetwerk Women Inc. Voorwaarde is wel dat de partners ongeveer evenveel verdienen. Als de meest werkende veruit het hoogste salaris binnenbrengt, levert het gezin natuurlijk wel in.

De meeste ouders zijn anderhalfverdieners. De vader werkt dan fulltime, de vrouw vaak twintig uur. Doorgaans levert de nieuwe moeder uren in met het idee dat een extra dag werken niet opweegt tegen de extra kosten van de crèche. Dat dit anders kan uitpakken komt onder meer door de kinderopvangtoeslag en de hogere algemene heffingskorting, arbeidskorting en inkomensafhankelijke combinatiekorting die de minst verdienende partner krijgt. Vooral inkomens rond modaal (36 duizend euro per jaar) hebben er financieel voordeel bij als beide partners vier dagen werken in plaats van de vader vijf en de moeder drie.

De helft van alle Nederlanders wil werk en zorg het liefst gelijk verdelen, maar nog geen 20 procent doet dit ook, bleek eerder uit de Emancipatiemonitor van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). ‘Ouders laten zich vaak leiden door onvolledige financiële informatie’, zegt Saskia de Hoog, arbeidsmarktdeskundige van Women Inc. ‘Op je loonstrookje zie je het nooit maar onze berekenaar laat zien wat er met alle toeslagen gebeurt als je meer of minder gaat werken.’

Beeld Jiri Buller

Geld lenen aan je kind voor het kopen van een huis: hier moet je aan denken

Een derde van de starters koopt een huis met financiële hulp van zijn ouders. Hoeveel mogen ouders aan hun kind geven? Sinds 2017 kunnen ouders, maar ook anderen, een ton belastingvrij schenken aan woningkopers in spe tussen de 18 en 40 jaar. Als het gaat om een stel moet ten minste een van de twee jonger dan 40 jaar zijn. Bij een schenking van ouders aan kinderen scheelt het bij een ton bijna 10 procent schenkbelasting.

Voorwaarde is dat de ontvanger het geld daadwerkelijk gebruikt voor de aankoop of verbetering van een eigen woning. Het geld hoeft niet in één keer te worden besteed. De huizenkoper mag de uitgaven uitsmeren over maximaal drie jaar.

Zijn er risico’s? Ouders die het geld schenken, zijn het kwijt. Als ze om de een of andere reden later geld nodig hebben, kunnen ze een schenking niet zomaar terugdraaien.

Een ander punt van aandacht is hoe om te springen met eventuele broers en zussen. Die willen uiteraard niet dat het grootste deel van het spaargeld van de ouders gaat naar degene die als eerste een huis aanschaft.

Je kunt ook kiezen voor de constructie van lenen en vervolgens de rente en aflossing kwijtschelden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden