Slapen tussen de schildpadden op het Surinaamse strand

Op weg naar hun junglelodge brengen veel toeristen een paar dagen door in Paramaribo. Blijf dan niet hangen in je hotel, pak een hangmat en slaap tussen de zeeschildpadden op het strand.

Beeld Marcel Wogram

Ze hebben het zwaar, de inwoners van Suriname. Het groenste land ter wereld zucht onder een economische crisis; de prijzen stijgen en de lonen dalen. Restaurants hanteren Amerikaanse dollarprijzen, 'anders blíjf je stickertjes plakken', zegt een eigenaar. Voor bezoekers is dat gunstig: je geld is veel waard en iedereen is superblij met je. Gek genoeg weten niet veel toeristen Suriname te vinden. Een gemiste kans, want de inwoners zijn ongelofelijk aardig - de hele dag sta je Nederlands te kletsen op straat - en de natuur is overweldigend.

Wie toch komt, kiest voor de rimboe, zoals Surinamers hun maagdelijke regenwoud noemen. Een weekje slapen in een junglelodge, met wandelingen door het bos en tochtjes over de Suriname-rivier. Avontuurlijker types gaan naar afgelegen lodges als Kabalebo en Matapi of kamperen in het woeste Natuurreservaat Centraal-Suriname. Waar je ook heen gaat: je belandt altijd een paar dagen in Paramaribo, de piepkleine hoofdstad aan de monding van twee rivieren. Daar kun je koloniaal erfgoed bewonderen, en goed Hindoestaans, Javaans of Creools eten op plastic stoelen onder een mahonieboom.

Wat minder mensen weten: je kunt er ook slapen op het strand. Een logische aanvulling op een populair dagtochtje voor toeristen: in een korjaal de rivier op, stroomafwaarts richting oceaan. Onderweg duiken links en rechts witte dolfijnen op uit het bruine water. Hier en daar springt een jonge dolfijn omhoog en laat zijn roze buik zien. Je passeert vissers die hun fuiken controleren en in wrakke hutjes wonen op het strand van Braamspunt. Vaar wat verder en je ontdekt een verlaten strand vol wrakhout en een wirwar van diepe sporen, alsof een dronkenman op een tractor uiteindelijk in de branding is verdwenen. Dat zijn de flippersporen van zeeschildpadden die 's nachts eieren komen leggen. Een toffe plek voor je hangmat.

'Het gaat goed hoor, met onze schildpadden', zegt vrijwilliger Michael Hiwat van het Wereld Natuur Fonds. Hij schat dat er tienduizenden nesten onder het zand aan het strand van Suriname liggen. 'De grote lederschildpad eet kwallen in de buurt van Canada, de soepschildpad zoekt zeegras bij Brazilië en de Warana blijft in de buurt om garnalen te eten. Maar allemaal komen ze tussen januari en juni hier terug om honderden eieren te leggen.' Hiwat probeert Surinamers te overtuigen geen krape-eieren meer te eten, een Surinaamse delicatesse, en hij geeft trainingen aan gidsen over de beste manier leggende zeeschildpadden te bekijken zonder ze bruut te storen.

Tekst gaat verder onder de foto.

Een visser leegt zijn fuik. Beeld Marcel Wogram
Aan de Waterkant, de boulevard van Paramaribo. Beeld Marcel Wogram

Samen varen we over de brede Suriname-rivier richting zee. Er waait een aangename bries, het mokkakleurige water is rimpelloos en witte reigers en rode ibissen stijgen hier en daar klapwiekend op vanaf de modderige oevers. Hiwat maakt zich wel zorgen over commerciële zandafgravingen bij Braamspunt. 'Ons advies is: zoek dat zand elders. De stranden zijn nodig voor onze kustverdediging en als legplaats. We hebben in elk geval kunnen afspreken dat ze niet meer 's nachts en niet meer op land graven.' Hij heeft dat nog niet gezegd of een grote graafmachine komt in beeld, die enorme happen uit het strand neemt. Hiwat pakt haastig zijn mobieltje om foto's te maken. 'Hmm, dit is niet de afspraak.'

In de avondzon zoeken groepjes dagjesmensen naar nesten op het strand. Dat is niet moeilijk, want een zeeschildpad maakt een breed spoor dat eindigt in een royale afdruk van zijn lijf in het zand; daar graaft het dier met haar achterflippers een trechtervormig gat. Veel bezoekers wachten tot het donker wordt om dat moment mee te maken. Met rode lampen - die minder verstorend zouden zijn - verdringen zij zich rond het achterlijf waar slijmerige eieren een voor een naar beneden vallen. De schildpad is op dat moment in trance. Telkens als ze perst, gaat haar hoofd even omhoog. Van een afstandje ziet die scène er doodeng uit: rood oplichtende gezichten die met gespannen blik in een zwarte kuil staren.

Tekst gaat verder onder de foto.

Met rood, minder verstorend licht toekijken hoe een zeeschildpad eieren legt op het strand. Beeld Marcel Wogram
Radj Bootsman maakt achter zijn hut een vis klaar voor dagjesmensen. Beeld Marcel Wogram

Verderop, aan de rand van het mangrovewoud, staat een houten loods op palen. Eigenaar Moen Bootsman was visser, maar verdient tegenwoordig zijn geld met dagtochtjes voor toeristen. Sinds kort kunnen die ook blijven slapen. Zoon Radj gooit onze tassen in een auto - meer een chassis met banden en een stuur - en roept enthousiast: 'Lopen jullie maar die kant op, dan begin ik alvast met koken.' Als de laatste dagjesmensen zijn vertrokken, is het strand van ons. We eten nasi bij een kampvuur, hangen onze hangmatten met klamboe op en dwalen over het strand op zoek naar een schildpad in trance. Zo'n legsessie duurt drie uur, dus tijd genoeg om ook sterren te kijken.

Voordeel van slapen op het strand: na het ontbijt vaart Radj je terug naar Paramaribo, een tijdstip waarop dolfijnen graag springen. Is handig, want probeer maar eens een dolfijn te spotten in bruin water. Een paar glimmende rugvinnen langs de boot, dat is wat de meeste toeristen zien. Terwijl de Guyana-dolfijn zo in een Disney-film kan. Klein van stuk voor een tandwalvis, met te grote ogen en vinnen voor zijn lichaam. Een baby van 80 kilo. Hoe jonger, hoe rozer. 'Er wonen hier zo'n tachtig dolfijnen', schat vrijwilliger Monique Pool van natuurorganisatie Green Heritage Fund. 'Ik ben al twaalf jaar met ze bezig, maar toch weten we maar weinig over deze unieke dolfijn.'

Pool ontvangt thuis, waar ook luiaards en miereneters rondlopen die zijn gered door stadsbewoners: 'Ook deze dolfijnen wonen dicht bij de mens, dat is altijd reden voor zorg.' Regelgeving ontbreekt, stelt zij. 'We geven instructie aan schippers, maar die volgen die niet altijd op. Toeristen willen graag dichtbij komen en sommige gidsen durven niet te weigeren.' Alle kennis over de Guyana-dolfijn komt uit het buitenland. In Suriname, stelt Pool spijtig, doen wetenschappers geen onderzoek naar dit dier.

'Ik moet nog twintigduizend foto's analyseren van rugvinnen', zegt Pool. 'Ik had drie jaar lang een dolfijn in de vriezer liggen, maar er was geen dierenarts die zo'n autopsie kan verrichten. We weten niet eens wat deze dolfijnen eten. Of dat hun lichaam kwik en pcb's opneemt door vervuiling van de mijnbouwindustrie.' Tip voor studenten mariene biologie: ga naar Suriname om onderzoek te doen. Tip voor toeristen: ga een paar weken naar Suriname om in een hangmat te liggen.

Radj Bootsman hangt een hangnet met muskietennet op. Beeld Marcel Wogram

Slapen, eten, fietsen

- Slapen op Braamspunt kan bij Moen Bootsman. Neem muggenspul mee en bedenk dat zeeschildpadden alleen van januari tot juni aan land komen. Moen organiseert ook dagtochtjes naar het strand. tel. +5978893063.

-In Paramaribo zijn stadswandelingen en een plantagetours per fiets een goed idee. Beste gids is Cynthia McLeod, auteur van het boek Hoe duur is de suiker, maar zij is al op leeftijd.

- Touroperator TUI biedt een week Suriname aan vanaf 862 euro voor 9 dagen; tours zijn bij te boeken.

-¿ Langs de Suriname-rivier restaureert een Nederlandse ondernemer met veel liefde Plantage Peperpot. Leuk om naartoe te fietsen en je kunt er sinds kort ook slapen in fonkelnieuwe bungalows. plantagepeperpot.nl

- Monique Pool runt een mooi opvangcentrum voor luiaards en miereneters, waar bezoekers uitleg krijgen en de dieren van dichtbij mogen bekijken, maar knuffelen is verboden. Een uur rijden van Paramaribo. greenfundsuriname.org

- Langs de Waterkant, de boulevard in het opgeknapte historische centrum, staan veel kraampjes waar je een pastic bord roti en een djoggo (liter Parbobier) kunt bestellen. Verderop serveert eetcafé De Gadri royale porties pom (ovenschotel) of moksi alesi (Surinaamse nasi) op een aangenaam terras: Zeelandiaweg 1

- Bekendste broodjeszaak: Krioro voor een wit puntje met zoutvlees of bakkeljauw. krioro.com

- Het Thaise restaurant Garden of Eden heeft een tropische tuin en behoort tot de beste en prijzigste restaurants van de stad. Virolastraat 61

- Innovatiever en verrassender is Spice Quest dat fusiongerechten serveert in een voormalige drukkerij met binnenplaats. Nassylaan 107

- Het drukste terras heeft café 't Vat, populair onder stagiairs die bitterballen met salsamuziek combineren. hetvatsuriname.com

- De meeste toeristen belanden in een van de Amerikaans aandoende hotels van de Torarica-keten. torarica.com

- Zelfde eigenaar, maar goedkoper: ecoresort inn.

- Leuker is het hotelletje La Petite Maison in een van de koloniale huizen aan de Waterkant. hotellapetitemaison.com

- Avontuurlijke optie: een guesthouse in de stad. bedandbreakfast.eu > paramaribo

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.