Signalementen Boeken

Signalementen: een verkenning van de burn-out, maar ook de oplossing voor stress en ongeluk

Pieter Waterdrinker laat opnieuw waargebeurde en sterke verhalen in elkaar overlopen, een verkenning van de burn-out, maar ook de oplossing voor stress en ongeluk – en andere net verschenen titels.

Van Pieter Waterdrinker, die zondag nog Zomergast was, verschijnt een keuze uit de korte verhalen en beschouwingen die in de loop der jaren voor het eerst werden gepubliceerd in Vrij Nederland, en in de bundels Montagne Russe (2007) en De correspondent (2014). De nieuwe verzamelbundel heet Een dame in Kislovodsk (Nijgh & Van Ditmar, € 20) en bevat een overtuigende proeve van zijn Russisch aandoende vermogen om waar gebeurd en sterk verhaal in elkaar te laten overlopen: ‘In mijn hoedanigheid van correspondent heb ik één keer in mijn leven een moordzaak opgelost, of bijna opgelost – in ieder geval liggen ergens in onze vaderlandse bodem beenderen te vergaan van een man die zijn dood vond ver van huis, onder omstandigheden die nog altijd niet zijn opgehelderd, al heb ik er het mijne toe bijgedragen.’

Een Amsterdammer die bekend was met zijn blijspelen, maar die ook treurspelen schreef en rond wiens vroege dood vele verhalen de ronde hebben gedaan, Gerbrandt Adriaensz. Bredero (1585-1618), krijgt 400 jaar na zijn dood weer aandacht: De hartenjager (Querido; € 24,99) is de titel van de studie die Gouden Eeuw-kenner René van Stipriaan aan Bredero wijdt. Het nieuws van diens dood ‘zal op de ochtend van 23 augustus 1618 met nerveuze stemmen zijn doorverteld. Niemand is toen op het idee gekomen de omstandigheden van zijn dood voor het nageslacht vast te leggen.’ Gelukkig kan Van Stipriaan wel nauwkeurig de gemoedsgesteldheid van Bredero in kaart brengen. Daarmee weten we wellicht nog steeds niet alles zeker – maar wel veel méér dan tot dusver.

De Zwitserse schrijver Friedrich Dürrenmatt (1921-1990) is weer terug, in Nederland dankzij de vertalingen van Ria van Hengel. In De val/ Pech/ Smithy (Athenaeum; € 17,50) bundelde zij de drie verontrustende verhalen uit de titel. De auteur werkt niet zozeer naar het noodlot toe, maar presenteert dat als een gegeven waar zijn personages zich niet tegen kunnen verzetten. En God is dood, dus wie is verantwoordelijk?

De burn-out is een van de gezichten van de onrust van onze tijd, volgens de Belgische filosoof Pascal Chabot, een ‘bron van verwondering’, en daarmee ook een ­filosofisch vraagstuk. In Filosofie van de burn-out (AUP; € 17,99) verklaart hij de burn-out als ­gevolg van een ongebreideld systeem waarin de mens hulpbron en productiemiddel is geworden, boventallig en ­vervangbaar: ‘De symptomen van vermoeidheid, angst, onbeheersbare stress, depersonalisatie en gevoelens van incompetentie zien we bij mensen die te veel hebben gegeven en niet hebben gekregen wat ze nodig hebben.’ De postmoderne cultuur van onze tijd, stelt Chabot, maakt het dringend nodig dat we ons rekenschap geven van de grenzen van de mens.

Annegreet van Bergen verkocht bijna 300 duizend exemplaren van Gouden jaren, over Nederland na WOII. Komende week verschijnt het vervolg, met economische groei als het centrale thema. Het goede leven – Hoe Nederland in een halve eeuw steeds welvarender werd (Atlas Contact;  19,99) bevat wederom volop weemoedig stemmende foto’s plus anekdotes over de auto, telefoon en wasmachine, maar ook over de zondag, roken, emancipatie en lezen: ‘In de tijd dat de meeste mensen al op hun veertiende van school werden gehaald, was lezen dé manier om je te ontwikkelen en je culturele bagage te vergroten.’

En ook Francesc Miralles en Hector García komen met een vervolg op een bestseller: Shinrin-yoku (Boekerij; € 15), het vervolg op Ikigai, de Japanse oplossing voor slaapproblemen, stress en andere vormen van ongeluk. Het geheim: ga het bos in en dompel je onder in het groen (shinrin is bos, yoku betekent zich baden). Voor wie geen bos heeft: je kunt de voordelen ook, zij het in mindere mate, ervaren in een stadspark en zelfs door planten in huis te halen die je herinneren aan je band met de aarde: ‘Mensen zijn niet gemaakt om als ratten in het riool te leven. Net als de rest van de dieren horen we bij onze natuurlijke omgeving en moeten we frisse lucht inademen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.