TestSaison bier

Saison is het nieuwe coole bier

Van links naar rechts: Bronckhorster Saison Nouvelle. Bruut Saison Brûût, Grolsch Blonde Saison, Nevel Erve, Oproer Ruig Wild Hombres en Van Moll Zobi La Mouche.

Warm weer vraagt om fris bier. Zo simpel is het. Er is een nieuwe king of cool: de saison. 

Ook bier is aan mode onderhevig. Witbier met een schijfje citroen plus stamper is allang passé, rosébier godzijdank ook en over Radler hebben we het nooit meer. Wie nu bier zoekt dat anders smaakt dan het nog immer alomtegenwoordige industrieel vervaardigde pils kan prima terecht bij de IPA, naar keuze uit te spreken als iepaa of ai-pie-ee. Ook dat bier begint al te wennen, ondanks de vele varianten waarin het verkrijgbaar is. Dus wordt het zoetjesaan tijd de bakens te verzetten. Enter saison.

De 19de-eeuwse oorsprong van saisonbier ligt in België. Wallonië, om preciezer te zijn. Of het nu van oudsher een boerderijbier is of uit de ketels van professionele brouwerijen in Luik stroomde: de bierhistorici zijn er nog niet over uit. 

Saison ≠ session

Verwar saison niet met session. Die laatste term betekent dat het bier een lager alcoholpercentage heeft dan gebruikelijk. De session IPA van brouwerij ’t IJ bijvoorbeeld telt 4 procent alcohol, tegenover 6,5 procent voor de ‘gewone’. Dat maakt hem geen saison, dat is echt een ander type bier.

Wat er voor ons toe doet, is wat saisonbrouwers nu maken. De algemene karakterschets: in het blonde kleurspectrum, tussen de 5 en 8 procent alcohol en goed uitvergist dankzij de specifieke, gretige gist die voor dit type bier wordt gebruikt. Dat laatste zorgt ervoor dat het een lekker bruisend en droog bier is. 

Van een strak omkaderd smaakprofiel is geen sprake; de enige houvast die we dus hebben is dat een saison niet zoet dient te zijn. Verder kan het alle kanten op: zuur, bitter, kruidig, fruitig, al dan niet met behulp van verschillende granen, vatrijping, exotische ingrediënten of wilde gisten: het is maar net hoe de brouwmeester het wil hebben. Dat maakt het biertype zo aantrekkelijk, want een nog onbekende saison is als een smaakpresentje dat je vol verwachting uitpakt. Life is like a box of saisons. Saison is bier met een opgewekt karakter, bier dat wat te vertellen heeft.

Speciaalzaak

Voor de verkrijgbaarheid geldt: your mileage may vary. Supermarkten hebben naast de grote merken vaak een deel van het schap ingeruimd voor lokale of landelijk opererende ‘craft’ brouwerijen, maar welke dat zijn scheelt per regio en keten. Bierspeciaalzaken bieden meer kans en kunnen bij misgrijpen een alternatief adviseren. Ze bezorgen nu ook veel. Webshops zijn natuurlijk ook een optie. We vermelden waar we het bier kochten en wat we betaalden.

De beste saisons komen uit België, maar die zijn vaak alleen online te koop. De bekendste is Saison Dupont, die door de Engelse bierschrijver Michael Jackson van de ondergang is gered en het ijkpunt is in saisonland. Er komen ook steeds meer Nederlandse saisons, waarbij Mannenliefde van brouwerij Oedipus al jaren als lichtend baken fungeert. 

V stelde een staalkaart samen van zes Nederlandse saisons, proefde ze en vindt er wat van. Thuis proeven? In een glas van het type ‘Teku’ – schoon en droog voor het beste schuim – komt het bier het best tot zijn recht.

Grolsch Blonde Saison (6,5 procent)

Grote pilsbrouwers zijn ook maar mensen. Dus maken ze net zo lief andere soorten bier, omdat brouwers ook liefhebbers zijn. Althans, degenen die ik ken dan. Zo ook meesterbrouwer Marc Janssen van Grolsch. Sinds enige jaren laat hij met het grootste plezier dubbel, tripel, IPA en weizen uit de ketels komen. En zelfs saison, een bier waaraan overigens lang niet iedere brouwer zich waagt, vanwege de grillige saisongist. Met behulp van honing  wordt dit beheerste bier niet al te droog.

30 cl, € 1,20 (Coop)

Bruut Saison Brûût (5,5 procent)

Noem ’m rechttoe, rechtaan, maar zo behaal je wel je doel. Frisse bruis, goeie bitter, gistige neus en kurkdroog, daarvan moet je wel houden, maar zo zie ik ’m graag. Misschien helpt het dat het Amsterdamse Bruut de bieren bij brouwerij Anders laat maken, nabij Hasselt. Een ‘huurbrouwer’ heet zoiets dan. Zolang het dit soort bieren oplevert rekenen wij dat goed.

33 cl, € 3,09 (Beerwulf)

Bronckhorster Saison Nouvelle (7 procent)

Wat doet de Engelsman Steve Gammage in het Gelderse buurtschap Rha? Nou, onder meer Belgische saison brouwen. Eclectischer wordt een bier niet, zeker als je weet dat er ook nog saffraan aan te pas is gekomen. Het laat maar eens zien dat brouwen niet voor niets met koken wordt vergeleken. De schuimkraag is zo vast als slagroom, de kleur van het bier is oranje en het bitter in de smaak doet denken aan eucalyptus. Gelukkig blijft de kruidentuin binnen de perken dankzij een solide basis. Nice job, Steve.

33 cl, € 3,50 (Mr. Hop)

Oproer Ruig Wild Hombres (7,5 procent)

Nee, een instapmodel kun je deze saison niet noemen. De Utrechtse brouwerij Oproer, die ook een veganistische restaurant heeft in een voormalige busgarage, geeft in het Ruig-bierprogramma alle ruimte voor experimentele brouwsels. Met wilde gisten bijvoorbeeld, die van harte worden uitgenodigd voor diepere smaaklagen. Zes maanden in rumvaten en een fanfare aan gisten en bacteriën leiden tot een compromisloze, overdonderende smaak die je verbijsterd maar bevredigd achterlaat. Woest aantrekkelijk.

37,5 cl, € 8,40 (Mr. Hop)

Nevel Erve (6,5%)

Complex. Een woord dat je wel eens leest bij, ehm, complexe smaakomschrijvingen. Maar na een half glas Erve begrijpen we wel wat er mee bedoeld wordt. Het betekent eigenlijk spannend. Interessant. Intrigerend. Want telkens komt er bij dit bier weer wat nieuws tevoorschijn. Eerst wat boerderij. Dan wat gras. En vergeet het milde zuur en huppelende hopje niet. Superfunky toverballenbier, bij elkaar getoverd in een oude fabriek aan de oevers van de Waal in Nijmegen.

33 cl, € 4,50 (Nevel)

Van Moll Zobi La Mouche (7 procent)

Bijna alles kan en alles mag met een saison, bijvoorbeeld lekker laten liggen in een Italiaans wijnvat. Van Moll in Eindhoven stort zich vol overgave op de kunst van barrel aging. Zo heeft de stout Zoltan al een hele reeks logeerpartijen achter de rug. Vatrijping kan gruwelijk uitpakken, zeker bij lichtere bieren, maar Van Moll weet de balans te bewaken. De gepaste aanwezigheid van de wijn is met het toch al niet onaangename basisbier een hoogst aantrekkelijke combinatie.

33 cl, € 5,35 (Drinks & Gifts)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden