Uit eten Restaurant Europa

Restaurant Europa in Zaandam rockt als een jongensbandje

Vijf vrienden betrokken, vrijwel zonder budget, een oude kogelfabriek en zetten er een barbecue en twee kookplaatjes neer. Welkom in restaurant Europa in Zaandam.

Restaurant Europa op het Hembrugterrein. Beeld Els Zweerink

Als voedsel werkelijk de nieuwe rock is, moet het moderne restaurant het nieuwe bandje zijn. Romantisch is dat idee in ieder geval wel: je vraagt een pollepel en een pan voor sinterklaas, betrekt met vier vrienden de garage van je vader en begínt gewoon.  

Feit is natuurlijk dat ook de ruige, onafgewerkte en rock-’n-roll ogende zaken grote investeringen vergen. Over geld wordt in de horeca vrij weinig gesproken (wegens ongezellig tijdens het eten) maar dat doet niks af aan de moordende greep van marges, inkoop, opslag, personeelskosten, belasting, breuk en no-shows waar vrijwel alle restaurateurs in zitten – nog los van de huur, goodwill, vergunningen en investeringen in meubilair en apparatuur die nodig zijn om überhaupt te kunnen openen.

Restaurant Europa, dat huist in een voormalige kogelfabriek in Zaandam, begon wél vrijwel zonder budget. Vijf jonge vrienden uit verschillende gelederen van de Amsterdamse horeca startten in het gloednieuwe kunst- en cultuurhuis Het Hem hun zaakje-aan-de-keuken zonder indrukwekkende takelgrills of Rationals, warmtebrug of Josper-houtoven van tienduizend euro. In de open keuken, waar twee L-vormige bars omheen zijn gebouwd waaraan alle gasten plaatsnemen, staan alleen een Japanse konro-grilletje ter grootte van een flinke schoenendoos en een zelf aaneengelaste, provisorische barbecue. Er zijn ook nog twee inductieplaatjes maar, wordt ons toevertrouwd door chef Rein op ’t Root, die we nog kennen van de restaurants Bak en Rotisserie, als je die tegelijkertijd aandoet met de Magimix slaan de stoppen door. ‘Het is een beetje kamperen.’

Het geheel heeft een volstrekt onweerstaanbare, houtje-touwtje, bandje-van-je-broertje-achtige vibe. De vriendelijke mannen van Europa openen hun deuren slechts drie dagen per week, draaien een playlist vol obscure maar fijne jarentachtigmuziek en verdelen keuken, bediening en afwas schijnbaar willekeurig. Er is een vegetarisch achtgangenmenu en één met vis, een wijnkaart met vooral natuurlijk gemaakte wijn en de mogelijkheid bijpassende glazen te bestellen. 

Rivierkreeft. Beeld Els Zweerink

We arriveerden op het Hembrugterrein, tot voor kort nog een afgesloten militaire zone, na een prachtig vaartochtje van 25 minuten door het havengebied – de pont gaat ieder uur vanaf Amsterdam Centraal. In de imposante hal achter ons schuiven dreigende, twaalfhonderd kilo zware messing platen langzaam heen en weer. Het blijkt een kunstproject van studio Raaaf, dat de miljoenen kogels die hier tijdens de koude oorlog zijn gemaakt in herinnering moet brengen. 

We beginnen goed, met een zeldzaam sperziebonige, grove sperziebonenpuree die deugd doet – ik vind het een ondergewaardeerde groente – gerold en geroosterd in Chinese kool. Ook de gebarbecuede oester werkt: rokerig maar niet té, vol en romig door de bijgeleverde oestercrème en met een hoekig, volwassen bitter van boerenkoololie.

En ook een aantal van de volgende gangen hebben die fijne balans gevonden tussen verrassing en verwennerij: diep comfort met een vuig, rokerig, bitter of funky randje. Er zijn in repen gesneden snijbonen en zeekat (sepia), beide kort gegrild en als noedels in een knoedeltje geserveerd met een kikkergroene lavas-spinaziesaus – verrukkelijk. Uitzonderlijk goed is de beetgare, opnieuw licht bittere ijshockeypuck van rettich in een luxueuze, obsceen frisromige karnemelk-bruinebotersaus: de bloemkool met kaassaus van je oma, als je oma toevallig Monica Bellucci heet. 

En dan de wentelteef van zuurdesembrood, in karnemelk geweekt en op de houtskoolgrill gebakken – ze maken hier zelf boter en houden dus nogal wat karnemelk over. De boter is dan op smaak gebracht met poederig weezoet smakend lievevrouwebedstro – het doet mij altijd een beetje aan de geur van ouderwetse medicijnen denken – en die kun je vervolgens zelf op je hete teef smeren: bitterzoet en krakend met lekker donkere randjes. Heerlijk, al vind ik persoonlijk dat een wentelteef van binnen eigenlijk nog smotsig, puddingachtig en op het perverse af ongaar moet zijn – dit is meer héle goeie toast. Bij bovenstaande drie gerechten wordt L’intrepide van Laurent Bannwarth geschonken, een heftige, tikkie funky muskaatwijn van een eigenzinnige wijnmaker uit de Elzas, die wonderwel aansluit.

Brood met lievevrouwebedstroboter. Beeld Els Zweerink

Andere gerechten zijn wat subtieler ingestoken, maar kukelen daarmee soms over het richeltje naar onaf-met-pretenties. De gerijpte rauwe snoekbaars met rozenbottelbouillon, gefermenteerd koolrabisap en gezouten jonge pruim klinkt interessanter dan hij smaakt: nogal non-descript, al is de pekelige, olijfachtige pruim een leuke vondst. De ‘ravioli’ van dungesneden koolrabi met patisson (een lampionvormige pompoen) en selderij doet karig aan en de laatste tomaten met gegrilde gele pruim, basilicum en tomatenwater zijn best smakelijk, maar een gerecht willen ze niet worden. Bij het gerecht van mais met zelfgemaakte verse kaas ligt een slordige, wrange salsa verde die het gerecht alle kanten op trekt, behalve naar huis. Dat mag allemaal wat feestelijker, mannen.

De rivierkreeften van de barbecue, gul overgoten met een goede, rijke bisque van strandkrabben en een licht prikkelende olie van szechuanpeper, zijn dat gelukkig weer bij uitstek. We krijgen er gegrilde sla bij met een dikke eiersaus. De malse gegrilde bosuitjes met mierikswortel-kimchipuree zijn ook prima – wel als bijgerecht overigens.   

We zijn er nog niet: uitstekend gegrilde zeebaarsspiezen met miso, visfumet en diep aardse en zoete uienboter; beetgare spruitjes met bittergeroosterde zonnepitjes en eidooiercrème; ‘tamales’ van snijbiet (tamales zijn eigenlijk Mexicaanse gestoomde pakketjes in bananen- of maisblad) gevuld met paddestoelen en hazelnootolie – hartig en smakelijk. 

Rettich en karnemelk. Beeld Els Zweerink

Het dessert: kruidig en interessant venkeltoppenijs, waar evenwel nogal fletse, waterige appelgranité bij ligt en amandelolie die een beetje ranzig is geworden. Veel beter is het knetterverse, damsteengrote miniatuurtaartje met rinse fruitvulling onder knapperige praliné van pompoenpit. Boven op de grote barbecue wordt een kampvuurtje aangestoken, de muziek gaat een tandje harder en de vrienden geven elkaar een high five – het was weer een fijn optreden.

Er valt heus nog wel het een en ander te schaven voordat dit vijftal klaar is voor de stadiontour, maar alleen al voor het aanstekelijke speelplezier is Europa een aanrader.

Europa 

Wamperserij 3 

Zaandam 

europa.rest 

Restaurant in voormalige munitiefabriek Het Hem rond een provisorische keuken. Vast achtgangenmenu, vega of met vis, voor € 60. Natuurwijn. Alleen op do, vr en za.

Cijfer: 8-

‘De nieuwe rock’

Alex James, lid van de in de jaren negentig gierend populaire band Blur, verruilde zijn basgitaar voor een melkmachine. In plaats van britpop maakt hij tegenwoordig Britse kaas – zijn cheddar heeft allerlei prijzen gewonnen – compleet met rock-’n-roll-etiketten en een jaarlijks muziek-en-eetfestival op zijn boerderij. ‘Mijn 20ste verjaardag draaide helemaal om drank’, zei hij in een interview. ‘Mijn dertigste verjaardag draaide helemaal om drugs, en ik realiseer me nu dat mijn forties om voedsel gaan.’ 

Toen na de financiële crisis van 2008 een golf van ambachtelijke voedselbedrijfjes en ruige chefs het podium overspoelde, was het ineens en vogue om te zeggen dat voedsel ‘de nieuwe rock’ was. Koken was ‘de nieuwe punk’, barbecuegoden waren ‘de nieuwe metalheads’ – zelfs de standaardesthetiek van de topchef verschoof van de in smetteloos wit gestoken, gladgeschoren luitenant naar het tot vermoeiens toe volgetatoeëerde podiumbeest, met lederen schort en gezichtsbeharing. 

Kobe Desramaults van de exlusieve hipstertempel Chambre Séparée vergelijkt een avond eten in zijn zaak een-op-een met het bezoeken van een concert: ‘U levert zich over aan de chefs.’ Restaurants voor: val ons niet lastig met uw dieetvoorkeuren, wij zijn een rockband en geen jukebox. 

Plannen om uit eten te gaan, maar ontbreekt het je aan inspiratie? Foodvlogger Mooncake gidst je langs de lekkerste (en vaak nog onbekende) keukens – van fenomenaal Palestijns eten in Drachten tot verfijnde Cambodjaanse gerechten in Breda.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden