De Gids

Overweeg je een thuiswerkdag? Lees dit eerst even

Met herfstig weer op komst neemt ook de kans op lange files en treinstoringen toe. Het ideale moment om een thuiswerkdag in te lassen. Maar is dat thuiswerken wel zo fijn? We zetten de interessantste stukken voor je op een rij.

Beeld Monique Bröring

Mag je thuiswerken als het slecht weer is? Dit zijn de regels

Een beter excuus om met een warme kop chocolademelk voor de televisie, pardon, achter de laptop te gaan zitten, knus in je eigen warme huis, kun je als werknemer nauwelijks aangeleverd krijgen: heftige weersomstandigheden, zoals ijs, regen of sneeuw. Maar het thuiswerken blijkt vaak een worsteling voor zowel werknemers als werkgevers. Wat mag nu wel, wat niet, en wie beslist dat? Sinds 1 januari 2016 is er de Wet Flexibel Werken. Wanneer een werknemer 26 weken in dienst is, kan die de werkgever verzoeken om de arbeidsduur, werktijden of arbeidsplaats aan te passen. Maar voor alle verzoeken tot thuiswerken geldt: de werkgever moet je ter wille zijn. Rijkswaterstaat, ProRail en de NS kunnen adviseren dat het een lieve lust is (‘Ga niet de weg op’), de werknemer blijft overgeleverd aan de wensen van de chef.

Maakt thuiswerken productiever of niet?

In de afgelopen jaren zijn vooral de voordelen van thuiswerken breed uitgemeten: geen woon-werkverkeer (ook goed voor het milieu), betere concentratie (in de open kantoortuinen is nogal wat omgevingslawaai), geen ‘nutteloze’ vergaderingen of geoewehoer bij de koffieautomaat en vrije invulling van de werkuren zodat iedereen optimaal functioneert. Talrijke onderzoeken concludeerden uit statistieken dat thuiswerken tot hogere productiviteit leidde.

Maar het sentiment is gekeerd. In de VS worden de voordelen van thuiswerken ‘de grote leugen’ genoemd. Volgens nieuw onderzoek verdwijnen de productiviteitsvoordelen snel, doordat werknemers te weinig zelfdiscipline hebben en thuis te veel worden afgeleid door andere zaken als even de was in de machine stoppen of een uurtje naar een gemist tv-programma kijken.

Thuiswerken. Beeld ANP

Waarom thuiswerken niet goed is voor je relatie

Geen files of verloren momenten terwijl je wacht op de trein, geen uur vroeger opstaan om de juiste kleren te kiezen en je haar in de plooi te krijgen. Het lijkt ideaal, dat thuiswerken, maar volgens Amerikaans onderzoek is het vermoeiender dan werken op kantoor omdat thuiswerkers moeilijk kunnen ontsnappen aan de spanningen in hun gezin. Meer tijd thuis zorgt voor meer huiselijke ruzies. ‘Hoe meer je werk- en familieleven met elkaar botsen, hoe meer uitgeput je raakt’, aldus het rapport. ‘En werknemers die al veel conflicten hebben, raken alleen maar meer uitgeput door thuis te werken.’

Thuiswerken én kinderen opvoeden is geen gouden combinatie

Dat sluit aardig aan bij de thuiswerkbevindingen van schrijver Rutger Lemm, vooral nu hij vader is. ‘Als hij niet op de opvang is, probeer ik tijdens zijn dutjes aan de slag te gaan, maar net als ik wil beginnen, hoor ik hem alweer huilen. Door het slaaptekort maak ik spelfouten waarvoor ik me in groep 5 had geschaamd en lukt het me minder goed om te beschrijven wat ik voor me zie. Bovendien lijkt mijn leven zoveel saaier te zijn geworden, om over de financiële onzekerheid nog maar te zwijgen. Vandaar mijn vraag: schrijven en kinderen, gaat dat eigenlijk wel samen?’ Het antwoord leest u hier.

Beeld Sasa Ostaja

Thuiswerken is populair

In geen enkel ander Europees land werken zo veel mensen thuis als in Nederland. Van de werkenden tussen de 15 en 64 jaar gaat het om 13,7 procent. Dat is veel meer dan het Europese gemiddelde van 5 procent. Geen echte verrassing: Nederland telt inmiddels meer dan één miljoen zzp’ers, aldus cijfers van het CBS. Meestal geldt dat meer vrouwen (5,3 procent) dan mannen thuiswerken (4,7 procent). Ook in dit geval is Nederland een uitzondering: hier werkt 14,7 procent van de mannen thuis en 12,6 procent van de vrouwen. Nog iets wat opvalt: hoe ouder mensen worden, hoe vaker ze thuiswerken.

Waarom een zzp’er heimwee heeft naar kantoor

Het goede oude kantoor heeft de naam een grijze, geestdodende plek te zijn, maar zzp’er Iris Vandemoortele, die vanuit huis werkt, mist het. ‘Ik werk in pyjama, wat heus comfortabel is, maar ook verwarrend. Hoeveel dagen heb ik de pyjama al aan? Is die yoghurtvlek van gisteren? Heb ik al gedoucht vandaag? Ik weet het niet. Mijn leuke kleren blijven ongedragen, mijn mascara droogt uit. Het maakt niet uit dat ik er flets en onfris bijloop, want ik zie toch niemand.’

Wat is er dan zo fijn aan het kantoorleven? ‘Ik gedij bij geklets met collega’s en vaste werktijden. Ik hou van het terloopse brainstormen bij de printer en de kasten vol grootverpakkingen balpennen. Ik ben gek op de vrijwel dagelijks aanwezige zakken snoep en taart - thuis staat er nooit ¬iemand met zelfgebakken brownies voor je deur. Ik vind het zalig dat iemand anders regelt dat je salaris krijgt en de wifi piekfijn functioneert. En de koffie was vrijwel overal prima.’

Of je gemaakt bent voor thuiswerken of niet, ligt aan je behoefte aan autonomie, structuur en sociale contacten. Nico van Yperen is hoogleraar psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen: ‘Er zijn mensen die het heerlijk vinden om in hun eentje te zijn, schrijvers en wetenschappers voorop. Die kunnen in een hutje op de hei werken. Terwijl anderen continu mensen om zich heen willen voor de creatieve input en sociale contacten. Zij kunnen zich als thuiswerker ongelukkig voelen.’

Het kantoor heeft in de populaire cultuur niet bepaald een flitsende reputatie. Zie The Office of  Debiteuren Crediteuren. En wat dacht je van de  cultfilm Office Space, waarin gefrustreerde ict’ers met een honkbalknuppel een weigerachtig faxapparaat slopen.  Zie hieronder.

Vanuit geen enkele hoek en met geen enkel filter kan ik hier een #wheresmyofficenow van maken

Thuiswerken is achterhaald, constateert Aaf Brandt Corstius in haar column. ‘Je kunt ook uitstekend werken - als je de talloze foto’s op sociale media mag geloven - vanuit de achterbak van een met Tibetaanse vlaggenstrengen versierd Volkswagenbusje, typend op je laptop terwijl je fotogenieke herdershond naast je ligt en je knappe partner staat te yogaën met uitzicht op eerder genoemde oceaan.’ Ik wil dat ook, dacht Aaf, op vakantie aan het Comomeer. ‘Natuurlijk, ik had kunnen gaan werken aan het meer zelf, want daar stond een fotogenieke picknicktafel, maar er was geen stopcontact en er lagen twee gebruikte maandverbanden naast die picknicktafel.’ Lees hier over de werkplek die Aaf wél uitkoos.

Mailtjes versturen vanuit de hangmat – lees hier meer over het bestaan van de digitale nomade

Het kan ook fout gaan...

Soms lijdt het werk wél onder thuiswerken, zoals een hilarische video van de thuiswerkende Britse hoogleraar Robert Kelly laat zien. Tijdens een live-interview met de BBC huppelen en kruipen zijn peuterkinderen op de achtergrond de werkkamer in. Terwijl Kelly zo onverstoorbaar mogelijk doorgaat met het analyseren van de Zuid-Koreaanse politiek, probeert zijn paniekerige vrouw de kinderen de kamer uit te werken.

Is thuiswerk niet gewoon elektronische slavernij?

In 2013 besloot Marissa Mayer, toenmalig hoofd van Yahoo, om het thuiswerken af te schaffen. Iedereen moest weer naar kantoor komen. Peter de Waard bespreekt in zijn column de nadelen van thuiswerken. ‘Contact met collega’s kan niet alleen de creativiteit bevorderen, het kan ook mogelijke onvrede wegnemen. Thuiswerkers zijn vaker niet goed op de hoogte van de achtergronden van onwelgevallige besluitvorming.’ En: ‘Thuiswerkers kunnen hun werk continu opstapelen en uitstellen tot na Pauw, CSI of de volleybaltraining. Dat leidt eerder tot een burn-out. Er zijn nu eenmaal weinig mensen zo gedisciplineerd dat ze ook thuis precies de prikklok kunnen hanteren. Thuiswerk wordt daarom al als een vorm van elektronische slavernij beschouwd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.