Opvoednieuwsbrief: Eerste hulp bij ruzie over de opvoeding | Hoe (on)gezond is dat gebounce op de trampoline?

Man- of vrouwlief gaat tot jouw grote ergernis altijd overstag als de kinderen om een surprise-ei zeuren bij de kassa van de supermarkt. Hoe erg is het eigenlijk om niet op één lijn te zitten qua opvoeding? Verder in deze nieuwsbrief: het ochtendritueel van schrijver Jan Heemskerk (‘koffie, koffie, koffie’) én antwoord op de vraag of eindeloos bouncen op de trampoline wel zo gezond is voor die tere kinderhoofdjes.

Beeld Colourbox

Vanaf nu kun je elke woensdagmiddag interessante opvoedkwesties en trends op het gebied van modern ouderschap in je mailbox ontvangen. Schrijf je hier in voor de opvoednieuwsbrief.

Mag de televisie ’s morgens aan? Moeten alle bietjes worden opgegeten? Wat is een ‘normaal’ zakgeldbedrag? Zomaar een greep uit de dilemma’s die elk ouderpaar voor zijn kiezen krijgt. En echt niet dat partners overal dezelfde mening over hebben. Wat doe je dan: een potje ruziemaken of je verlies nemen ten faveure van de gezinsharmonie? En hoe erg is het eigenlijk als ouders niet op één lijn zitten?

De Amerikaanse ontwikkelingspsychologe Diane Baumrind ontdekte dat er grofweg vier opvoedstijlen zijn: autoritair, autoritatief, permissief en verwaarlozend. Westerse pedagogen zijn het erover eens dat een autoritatieve opvoeding, die tussen een autoritaire (‘omdat ik het zeg’) en een permissieve (‘alles mag’) opvoedstijl in zit, het beste is. Deze vaders en moeders stellen duidelijke grenzen die ze onderbouwen met argumenten, maar ze houden tegelijkertijd oog voor de behoeften van het kind.

Wat zeggen de deskundigen?

‘Kinderen die ten minste één autoritatieve ouder hebben, doen het beter op school en hebben meer sociale vaardigheden’, zegt Geertjan Overbeek, hoogleraar pedagogiek aan de Universiteit van Amsterdam. Oftewel: is er één ouder met de juiste opvoedskills, dan ben je al een heel eind. Lange tijd dachten deskundigen dat het schadelijk was voor het kind als ouders van mening verschilden over de regels. Kinderen zouden er onzeker van worden of ouders tegen elkaar uitspelen. ‘Maar onderzoek laat zien dat, met uitzondering van de extreme gevallen, inconsistentie tussen ouders géén negatieve consequenties heeft voor de kinderen’, zegt Geertjan Overbeek. ‘Het is dus niet erg als ze van vader een uur tv mogen kijken en van mama twee uur.’

Veel schadelijker is het als de vader of moeder zélf inconsistent is, zegt Overbeek. ‘Wanneer ik als vader de ene keer poeslief ben en vervolgens ziedend, dan is het moeilijk voor een kind om zich te hechten.’

‘De kans dat je qua opvoeding helemaal op één lijn zit, is zeer klein’, zegt hoogleraar Micha de Winter. ‘Je moet streven naar consistentie, maar je bent nou eenmaal twee verschillende mensen. Dat kun je ook best uitleggen, zo leren ze dat mensen verschillend zijn. Bijvoorbeeld: papa kan wat beter tegen rommel dan mama, dus moeten jullie van haar de kamer altijd netjes opruimen.’ De maatstaf is dat het begrijpelijk moet blijven voor kinderen, vindt de Winter. ‘Als de ene ouder zegt dat Jantje alleen naar school mag lopen en de ander vindt van niet, dan is dat verwarrend.’

‘Uit onderzoek blijkt dat driekwart van de ouders dezelfde opvoedstijl koestert’, zegt Overbeek. Iets wat de kans op zware conflicten uiteraard verkleint. Dat is voor een groot deel te danken aan selectie: je kiest iemand uit die aansluit bij het eigen gedachtegoed. Maar dat niet alleen. Tijdens het opvoeden kijk je de kunst bij elkaar af. Al opvoedende beïnvloed je elkaar dus ook. Een andere factor die bepalend is voor onze opvoednormen is de eigen jeugd. ‘Dat hoeft niet altijd kopieergedrag te zijn’, zegt Micha de Winter. ‘Je ziet ook dat ouders het zelf juist helemaal anders willen doen.’

Hoe moet het dan wel?

‘Opvoeden is een strijdtoneel, met je kinderen, maar ook met je partner’, zegt De Winter. ‘Het zou mooi zijn als we dat normaler gaan vinden en onderling durven te bespreken.’ Dat gebeurt volgens hem nog te weinig. ‘Vroeger bepaalde de zuil waartoe je behoorde aan welke regels een kind werd onderworpen. De dominee vertelde en de ouders luisterden. Door de individualisering moeten we het allemaal zelf uitzoeken. Als ouders het een keer oneens zijn met elkaar denken ze direct: oh god, dit is fout. Probeer het een beetje uit de relationele sfeer te houden. Laten we het niet te zwaar maken.’ 

Meer opvoedstukken

De Ochtendspits met Jan Heemskerk

Journalist en schrijver Jan Heemskerk is tegenwoordig een echt ochtendmens. Hoe ziet het ritueel van zijn gezin eruit in de vroege uurtjes? Eerst koffie, koffie, koffie. Anders lukt het echt niet.’ En verder?  ‘Er is geen ritueel, er is gewoon een soort blinde paniek.’

Hoe gevaarlijk is trampolinespringen?

Wie zich met lekker weer in een woonwijk begeeft, heeft grote kans kinderhoofdjes boven de heg te zien uitkomen. De trampoline is een populair tijdverdrijf, liefst uren achtereen. Maar is al dat op en neer stuiteren eigenlijk wel zo gezond? Er zijn namelijk mensen die er snel misselijk van worden of hoofdpijn krijgen. Wat doet al dat heen en weer schudden tijdens springen met de hersenen?

Wat is de beste spaarrekening voor ons toekomstige kind?

Met een baby op komst, of kleine kinderen in het gezin, wordt het opeens een relevante vraag: hoe gaan we dat allemaal betalen? Je wilt misschien een potje aanmaken voor als dochter of zoon later gaat studeren. Maar hoe pak je dat aan? Er zijn zoveel opties. Er zijn verschillende mogelijkheden,  valt te lezen in dit stukZilvervloot Sparen van SNS en Regiobank, een spaardeposito openen of beleggen. 

Een echo. Beeld anp

Het Beste van de Gids

Toe aan nieuw bingemateriaal? We tippen de beste series

De eindtune van de laatste aflevering klinkt, wat nu?  Om te voorkomen dat je in een zwart gat valt nadat je favoriete serie is afgelopen, heeft de Volkskrant alvast de nieuwste tv-series bekeken én beoordeelt. Doe inspiratie op voor de komende weken op de bank.

Emma Stone in de Netflix-serie Maniac. Beeld Netflix

Straks ook bij ons te koop: Uniqlo, het best bewaarde geheim voor betaalbare basics

Waar in betaalbare ketens als H&M, Primark en Zara de basics vaak bijzaak zijn, doet de Japanse keten Uniqlo (bijna) niets anders dan eenvoudige kledingstukken verkopen. Zodat je eindelijk de perfecte coltrui vindt. Vanaf 28 september openen ze een filiaal in Amsterdam. Lees hier over het succes.

Kleding van Uniqlo. Beeld uniqlo

Fashion week is nu gaande en dit wil je er allemaal over weten

De fashion weeks lijken als paddenstoelen uit de grond te schieten. Zijn ze allemaal even belangrijk? En wat ís fashion week nou eigenlijk precies? Cécile Narinx legt het ons  - mensen die niet front row zitten - geduldig uit. 

Model Eva Herzigova (voor) en andere modellen presenteren creaties tijdens de Dolce & Gabbana modeshow. Beeld afp

Volgende week in de Ochtendspits: Ionica Smeets.

Beeld Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden