de gids opvoednieuwsbrief

Opvoednieuwsbrief: De vrije tijd van je kind volproppen, hoe erg is dat? | Ouders over hun ochtendritueel

Hebben kinderen het écht drukker dan ooit? Bekijk ook onze nieuwe videoserie 'De Ochtendspits' waarin bn'ers vertellen over hun ochtendritueel. Rachel van Sas, bekend als vlogger De Huismuts, trapt af. 

Beeld anp

Vanaf nu kun je elke woensdagmiddag interessante opvoedkwesties en trends op het gebied van modern ouderschap in je mailbox ontvangen. Schrijf je hier in voor de opvoednieuwsbrief.

We doen het allemaal graag en vaak: mopperen over hoe druk we wel niet zijn. Maar ga je bij een groepje papa’s en mama’s op het schoolplein staan, dan vliegen complete gezinsdraaiboeken je om de oren. Vier keer per week moet er gevoetbald en gehockeyd worden, dochter speelt piano, zoon probeert toneel uit. Zwemles. Bijles. En zal je net zien dat de hele klas in september jarig is, dus tel uit de kinderpartijtjes.

‘Stop met al die naschoolse activiteiten’, schreef civiel ingenieur en moeder Kristina Reinders afgelopen juli in een pittig opiniestuk in deze krant. ‘Ik zie moeders met een burn-out, gestreste vaders en vermoeide kinderen met moeilijk gedrag.’

Stichting Ideële Reclame gaf ons in 2003 al een waarschuwing: in een spotje trekt Sinterklaas te paard door een leeg dorp omdat de jeugd geen gaatje kon vinden in hun agenda’s voor intocht. Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer zei onlangs dat ‘kinderen en jongeren massaal last hebben van stress’.

Wat zeggen deskundigen?

Hebben kinderen het inderdaad drukker dan ooit? ‘Dat wordt overal gesuggereerd, maar er zijn nog weinig cijfers bekend die het ondersteunen’, zegt Anne Roeters die voor het Sociaal Cultureel Planbureau vrijetijdsbesteding onderzoekt. ‘We willen graag data onder een grote groep ouders en kinderen verzamelen, want dit is een gat in onze kennis.’ 

Het verschilt per milieu of kinderen worden overvraagd, constateerde de Amerikaanse socioloog Annette Lareau die voor haar boek Unequal Childhoods (2003) bestudeerde hoe rijke en arme kinderen hun tijd doorbrengen. Een fenomeen als de ‘achterbankgeneratie’ (kinderen die in het auto-tijdperk zijn opgegroeid en van hot naar her worden gesleept) is voorbehouden aan hoogopgeleide families met geld. Amerikaanse kinderen uit arme gezinnen hebben weliswaar minder last van prestatiedruk, maar lopen leermomenten mis. ‘Ook in Nederland zou dit zo kunnen werken’, zegt Roeters. ‘We verwachten daarbij dat kinderen van hoogopgeleide families veel vaardigheden opdoen, maar ook meer stress ervaren dan armere kinderen.’

Waarom proppen ouders het leven van hun kinderen vol? ‘Ze zijn bang dat hun kind het niet gaat redden in deze competitieve maatschappij als het niet excelleert. En dus moet het op schaken, bijles of een muziekinstrument leren spelen’, zegt Susan Bögels, hoogleraar ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit van Amsterdam. ‘Natuurlijk is het belangrijk dat je kinderen blootstelt aan verschillende ervaringen, maar met al die naschoolse activiteiten is er weinig aanmoddertijd.’ Terwijl dat niets doen juist zo belangrijk is. ‘Vóór het zestiende levensjaar is het kinderbrein nog helemaal niet in staat om te plannen’, zegt Bögels. De focus zou moeten liggen op de creatieve ontwikkeling, het vermogen tot fantaseren. Daar is nu te weinig ruimte voor.’

Meer vrije tijd is helaas geen garantie voor aanmodderen. Hier komt het mobieltje om de hoek kijken. ‘Het is de overvloed aan informatie die stress bij kinderen veroorzaakt’, zegt Frans Pijpers van Nederlands Centrum Jeugdgezondheid. ‘Ze hebben het gevoel dat ze constant moeten bijhouden wat er online gebeurt om mee te kunnen praten met vriendjes. Dat geeft druk.’

Hoe moet het dan wel?

‘Kijk goed naar je kind. De één floreert bij een druk buitenschools programma, de ander niet, die is na school overprikkeld en wil in een boek duiken of uren op de schommel’, zegt Susan Bögels. ‘Bij die laatste groep moet je als ouder soms op je handen te gaan zitten.’ En juist dat is lastig voor ouders die het beste uit hun kind willen halen. Bögels heeft een tip: ‘Zie het kind niet als een verlengstuk van jezelf. De prestaties van een kind zijn niet onze verdiensten en mislukkingen zijn niet onze schuld. Een kind mag je alleen een tijdje begeleiden op aarde.’ 

Meer  over opvoeden

Vlogger de Huismuts over haar ochtendritueel

Opstaan, aankleden, ontbijten: het is zonder kinderen al een opgave om op tijd de deur uit te komen. Maar met kinderen is het ochtendritueel mogelijk nog hectischer. In de nieuwe videoserie De Ochtendspits kun je volgen hoe andere gezinnen het doen. Deze week YouTuber Rachel van Sas (@dehuismuts), haar man Willem en peuter Pip. Daar ontbijten ze met 'smoothie bowls' en gaat het eigenlijk jaloersmakend soepel allemaal.

Breng autoriteit terug

Dat aanspreken van vader en moeder bij de voornaam? 'Dat kan dus niet', vindt de Belgische hoogleraar Paul Verhaeghe. In Nederland, zegt hij, is het antiautoritaire denken in de opvoeding doorgeslagen. Hij vermoedt dat dit komt omdat Nederlandse tradities voor de jaren zestig en zeventig strenger waren dan in België. Alles wat maar enigszins naar autoriteit zweemde, werd hier dus overboord gegooid. Peuters en kleuters mogen zo ongeveer alles.'

Beeld Margo Vlamings

'Alle ouders doen maar wat, en dat is prima'

Het regent opvoedadviezen van experts. Vaak zijn ze nog tegenstrijdig ook. Gelukkig is daar de Leidse hoogleraar historische pedagogiek René van der Veer als baken van relativering voor moderne ouders in verwarring. Lees hier het interview: 'Ik vind het belangrijk om duidelijk te maken dat opvoedadvies bol staat van de ongefundeerde meningen en overtuigingen onder de noemer ‘bewezen in onderzoek.'

Beeld Getty

Het beste van De Gids

September is hét moment voor goede voornemens

Nu, net na de vrijheid en relatieve rust van de zomervakantie, is de ideale tijd om aan een nieuw leven te beginnen. Maar hoe zorg je ervoor dat voornemens ook daadwerkelijk in de praktijk worden gebracht? Breek je doelen op in kleine, concrete stappen. Niet 'ik wil fit worden' maar 'ik ga op donderdagavond sportlessen volgen'. Nog beter is niet het abstracte doel (fit worden) voor ogen te houden, maar te zorgen dat de verwezenlijking van dat doel (de donderdagavondles) zo prettig is dat je er volgende week weer zin in hebt, en de week erna, én daarna, totdat je - tadááá - ineens zonder hijgen achter de tram aan holt. Dus zoek een vriend om mee samen te gaan (ook goed voor die peer pressure) en kies iets wat leuk is om te doen. Word je blij van dansen? Zoek iets met muziek. Word je blij van andere mensen? Zoek een teamsport.

Beeld Sasa Ostoja

De coltrui is je beste vriend (en andere tijdloze modetips van Cécile Narinx)

Het is met aankleden net als met een huis bouwen: zonder goeie fundering blijft niks overeind en oogt je outfit als een vlag op een modderschuit. Cécile Narinx vertelt wat je echt in de kast moet hebben én waar je op moet letten. ‘Of je nou een glamourpoes of een nerd bent, een coltrui is altijd goed. Jeans en sneakers eronder en je kunt gaan wandelen, zwarte pantalon met sigarettenpijp en loafers eronder en je bent klaar voor vergadering, en met een wufte, wijde enkellange rok en hoge pumps eronder ben je partyproof.’

De coltrui is je beste vriend. Beeld Anna Kiosse

Waarom veel overwerken ongezond is en waarom we het tóch blijven doen

Per week werken we drie uur méér dan in ons contract staat. Overwerken hoort er een beetje bij, is vaak de gedachte. Waarom is overwerk zo’n ingeburgerd fenomeen? En hoe schadelijk is het voor onze gezondheid? 'In het tijdperk van 'het nieuwe werken' zijn werktijden grenzeloos geworden.'

De klok is rond: overwerken is normaal geworden. Beeld Ivo van der Bent
Volgende week in De Ochtendspits: Selwyn Senatori. Beeld Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.