de gids opvoeden

Opvoeden: wie zorgt er voor de kinderen als jullie komen te overlijden?

Opvoeden kan een mijnenveld zijn. Zoveel meningen, zoveel twijfel. Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem. Deze week: even door de zure appel heen bijten, zo regel je de voogdij. 

Beeld Claudie de Cleen

Het is geen onderwerp dat bij de naderende feestmaand vol gezellige kaarsjes en schranspartijen hoort, maar tóch belangrijk: hoe hebben ouders het geregeld voor hun kinderen in het geval dat ze komen te overlijden? Je hoeft maar te kijken naar de duistere Netflix-serie A Series of Unfortunate Events, gebaseerd op de kinderboeken van Lemony Snicket, om te weten hoe het mis kan gaan als griezelige voogden het voor het zeggen krijgen. Dus alvast in het kader van goede voornemens: hoe regel je de voogdij?

Wat zeggen de deskundigen?

Zo’n 83 procent van de jonge gezinnen heeft niet officieel laten vastleggen wie de voogdij over hun kinderen krijgt in het geval dat beide ouders iets overkomt. Dat blijkt uit onderzoek onder duizend volwassenen in opdracht van coöperatie Dela, gespecialiseerd in verzekeringen en uitvaartverzorging. Als ik vrienden en collega’s ernaar vraag, wordt dit beeld bevestigd. ‘Dat moeten we eigenlijk écht eens gaan regelen’, verzuchten de meesten.

‘Ouders schuiven het kiezen van een voogd graag voor zich uit. We denken liever niet na over ellendige dingen als de dood en de gevolgen daarvan’, zegt notaris Geertje Dantuma uit Vianen.

Leg je niet vast wie de voogdij krijgt na het overlijden van beide ouders, dan gaat een kantonrechter samen met de Raad voor de Kinderbescherming kijken wie het best voor de kinderen kan zorgen. ‘Vaak wordt er eerst binnen de familie gekeken. Dat proces duurt lang en het is niet fijn als kinderen zo lang in onzekerheid zitten over waar ze heen gaan’, aldus notaris Fokje Kooi uit Beetsterzwaag.

Dat het geen simpele kwestie is die je binnen een halfuurtje van je to-dolijst schrapt, is duidelijk. Want wie vraag je? ‘Ik vond dit zelf eigenlijk een onmogelijke vraag, want niemand is goed genoeg’, vertelt Kooi. ‘Mensen moeten er vaak lang over nadenken. Veel ouders kiezen iemand die dezelfde overtuigingen heeft qua opvoeden.’ Je kunt de naam van de voogd tussentijds altijd laten aanpassen. Daarnaast is het slim om ook een reservevoogd aan te wijzen.

Moet je ook financiële middelen laten meewegen in je keuze? Je vraagt immers nogal wat van mensen om jouw kinderen erbij te nemen. ‘Zelfs een bijstandsmoeder zou een voogd moeten kunnen zijn voor de kinderen van haar zus’, zegt Dantuma. ‘Voor schoolgeld is een aparte regeling, de kinderen krijgen een wezenpensioen en er is kinderbijslag. Ik zou me hier dus niet al te veel zorgen over maken.’

Hoe regel je het praktisch?

De simpelste manier is een losse voogdijbenoeming in het gezagsregister via rechtspraak.nl. Dat kost slechts 12,50 euro. ‘Maar vaak moet er meer worden geregeld dan alleen de voogdij, bijvoorbeeld de financiën. Langsgaan bij de notaris om een testament aan te maken is dan een beter idee’, zegt Dantuma. Je betaalt dan een paar honderd euro.

De voogdijregeling stopt als een kind 18 jaar is. ‘Vaak vinden ouders hun kind dan nog te jong om ook te beslissen over het geld dat hen is nagelaten’, zegt notaris Kooi. Om te voorkomen dat ze opeens een smak geld te besteden hebben, bijvoorbeeld uit de verkoop van een huis, op een leeftijd dat ze graag in de kroeg hangen, kun je in het testament ook opnemen dat het geld pas later vrijkomt. Het is handig om een bewindvoerder aan te wijzen die over de erfenis gaat. Dat kan dezelfde naam als de voogd zijn, maar dat hoeft niet. Misschien denk je namelijk: mijn zus is goed met kinderen, maar ze kan totáál niet met geld omgaan. In dat geval is je vriend de accountant misschien een slimmere keuze.

Zo, als deze klus geklaard is, kun je je met een gerust hart overgeven aan de feestdrukte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden