De Gids Opvoeden

Opvoeden: weg met het schuldgevoel, zo regel je het goed met de oppas

Opvoeden kan een mijnenveld zijn. Zoveel meningen, zoveel twijfel. Anna van den Breemer schrijft elke woensdag over opvoeden. Deze week: het inschakelen van een oppas - zonder schuldgevoel.

Beeld Claudie de Cleen

‘Weet je het zeker?’, vroeg de verkoopster van de boekhandel toen ik, hoogzwanger, Een zachte hand van de Franse schrijfster Leïla Slimani wilde afrekenen. De eerste zin van de veelgeprezen roman luidt namelijk: ‘De baby is dood.’ Oppas Louise, die aanvankelijk een godsgeschenk leek, vermoordt de twee kinderen van een Parijs koppel.

Het is een horrorscenario dat gelukkig zelden realiteit wordt. Maar Slimani laat terloops zien hoe complex het oppasvraagstuk is. Is het slecht voor kinderen om vaak een babysitter in te schakelen? En wat doe je als ouder met je schuldgevoel?

Wat zeggen de deskundigen?

‘Ouders willen graag weten: is drie dagen opvang oké? Kan een oppas ’s avonds er nog bij?’, zegt Louis Tavecchio, emeritus hoogleraar pedagogiek van de Universiteit van Amsterdam. ‘Het is onmogelijk om een harde algemene grens te noemen wanneer - en of - het regelmatig uitbesteden van de zorg voor kinderen schadelijke gevolgen zou kunnen hebben voor hun ontwikkeling.’

Wat we wel weten uit onderzoek is dat het aantal uren dat ouders met hun kroost doorbrengen, niet bepalend is voor de ontwikkeling van het kind. Het gaat om de kwaliteit van de momenten samen: betrokkenheid en aandacht.

Over die zogenaamde qualitytime met kinderen bestaat echter een misverstand. Ouders die voor werk vaak de hort op zijn, denken soms dat ze in het weekend alles kunnen inhalen door een intensief programma af te werken in pretparken en speeltuinen. ‘Dat werkt niet’, zegt Tavecchio. Huis-tuin-en-keukenmomenten zoals voorlezen en samen spelen in de tuin, volstaan dus prima. Natuurlijk is af en toe een pretpark, als verrassing, best leuk.’

Een oppas is tegenwoordig eenvoudig te vinden via apps als Charlie Cares, Bsit en Sitly. Maar te vaak van oppas wisselen is volgens deskundigen geen goed idee. Zeker voor jonge kinderen, die in hun periode van hechting en eenkennigheid zitten, zijn vertrouwde gezichten op voorspelbare momenten belangrijk.

Samen eten en de kinderen naar bed brengen zijn belangrijke interactiemomenten in de opvoeding. Tavecchio: ‘Vertrek, als het kan, wanneer de kinderen al op bed liggen, of doe dat samen met de oppas.’

OPVOEDNIEUWSBRIEF

Vanaf nu kun je elke woensdagmiddag interessante opvoedkwesties en trends op het gebied van modern ouderschap in je mailbox ontvangen. Schrijf je hier in voor de opvoednieuwsbrief.

Ook de andere opvoedvragen bekijken? Dat kan hier.

Hoe regel je het goed?

Koester niet al te hoge verwachtingen. ‘Een babysitter in de avonduren is er om de veiligheid van het kind te waarborgen en om lief te zijn. Verwacht geen tweede moeder’, zegt Ananda Hagens, pedagoog en eigenaresse van Curious Kids kinderdagverblijven in Amsterdam.

Het creëren van een goed oppassysteem vergt tijd en moeite. ‘Schakel een oppas in wanneer de kinderen nog jong zijn, dan wennen ze makkelijker’, zegt Hagens. Enige regelmaat is ook belangrijk. Met slechts twee keer per jaar een verzoekje bind je geen loyale babysitters aan je.

En wat te doen met eventuele schuldgevoelens? ‘Zie het als een investering in jezelf’, zegt Hagens, die gemiddeld drie keer per maand een oppas regelt. ‘Ik word er een leukere moeder van. En voor mijn relatie is het ook goed. Eindelijk tijd voor een écht gesprek met mijn vriend.’

Daar is de Noorse gezinstherapeut Hedvig Montgomery het mee eens. ‘Het is belangrijk dat kinderen zien hoe hun ouders de dingen als stel doen’, schrijft ze in haar boek De zeven stappen naar succesvol ouderschap. ‘Ze moeten een idee krijgen van wat liefde is. Het stoomt hen klaar voor de toekomst, voor alle verliefdheden en relaties die hun nog te wachten staan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.