De Gids Opvoeden

Opvoeden: Wat doe je als jouw puber de hele dag op sociale media zit?

Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt. Deze week: hoe krijg je grip op het online leven van je puber?

Beeld Claudie de Cleen

Voor ouders die niet goed snappen wat hun puber online uitspookt, is de speelfilm Eighth Grade een aanrader. Hoofdpersoon is de verlegen tiener Kayla Day die stuntelige video’s maakt op haar YouTube-kanaal, waarin ze tips geeft over hoe je ‘jezelf meer kunt laten zien’. Tijdens het avondeten probeert de vader onhandig een gesprek aan te knopen, terwijl zijn dochter met oordopjes in langs haar Instagramfeed scrolt. Ten einde raad keilt hij, voor de grap, een boontje naar haar hoofd. Je leeft als kijker mee met die arme man, maar vraagt je tegelijkertijd ook af: is er geen slimmere manier om grip te krijgen op het online leven van tieners?

Wat zeggen deskundigen?

Ouders zijn geneigd het sociale verkeer op Whatsapp, Instagram, YouTube en Snapchat als ‘niet echt’ te beschouwen. Menig moeder of vader zal geërgerd verzuchten ‘kom eens van die bank af ’ en ‘spreek gewoon met vrienden af ’. Maar de ongerustheid dat het chatten ten koste gaat van contact in levenden lijve is niet nodig. ‘We weten uit onderzoek dat jongeren die veel vrienden op sociale media hebben, deze vrienden ook in het echte leven zien’, zegt Ina Koning, universitair docent Jeugdstudies aan de Universiteit Utrecht. ‘Het is een andere manier van vriendschappen onderhouden, die ouders niet kennen uit hun eigen jeugd. Dat vinden ze eng.’

Is die angst voor sociale media dan niet terecht? Eighth Grade toont immers aan hoe onzeker Kayla wordt van al die perfecte plaatjes op Instagram. ‘Mensen die veel op sociale media zitten, zijn over het algemeen minder tevreden over hun uiterlijk’, zegt Dian de Vries, die gepromoveerd is op jongeren en sociale media. ‘Maar we vonden in ons onderzoek dat dit niet het geval is als die persoon een goede band met zijn moeder heeft.’ Oftewel: je staat hierin als ouder niet compleet machteloos.

Práát met je kind, is het advies van experts. Maar knoop maar eens een gesprek aan met een puber die juist afstand wil. ‘Ouders zijn te veel gericht op het inperken van social media. Vanaf een afstandje roepen ze: ‘Ik wil dat je nu stopt’, zonder te begrijpen dat het voor een kind moeilijk is’, zegt Ina Koning. ‘Dan kom je in een vicieuze cirkel terecht van negatief reageren op elkaar.’

Vanaf nu kun je elke woensdagmiddag interessante opvoedkwesties en trends op het gebied van modern ouderschap in je mailbox ontvangen. Schrijf je hier in voor de opvoednieuwsbrief.

Ook de andere opvoedvragen bekijken? Dat kan hier.

Hoe moet het dan wel?

‘Vraag als ouder gewoon eens: ‘Hoe was het vandaag op social media?’, tipt Dian de Vries. ‘Of: ‘Heb je online nog iets leuks meegemaakt?’ Ouders vinden dat hele gekke vragen, maar de kans is groot dat je een uitgebreid antwoord krijgt. Kinderen zeggen op het schoolplein ook gewoon tegen elkaar: ‘Zie je op Fortnight!’ Dat is heel normaal. Sociale media zijn voor hen net een kroeg.’

Koning raadt aan om je eerst in te leven voor je met regels op de proppen komt. ‘Ik hoor vaak van ouders nadat ze zelf een keer een game hebben gespeeld: je kunt zo’n spel inderdaad niet zomaar uitzetten.’ Door te begrijpen wat je kind online doet, kun je slimmer ingrijpen op het juiste moment.

Uit onderzoek blijkt dat reactieve regels, dus reageren als het kind eenmaal achter het scherm zit, minder goed werken dan restrictieve regels, die je vooraf met elkaar bespreekt. Koning: ‘Maak op een rustig ogenblik duidelijke afspraken dat er bijvoorbeeld aan tafel geen telefoons zijn toegestaan en dat de mobiel ’s nachts niet mee naar de slaapkamer gaat.’

Voor wie opziet tegen de zomervakantie in het gezelschap van pubers die vergroeid zijn met hun mobiel: richt je energie op het stimuleren van offline bezigheden. Tip: kies een sportieve activiteit als zwemmen, raften of kanoën. Je puber wil vast niet dat zijn of haar telefoon waterschade oploopt…

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden