Opvoeden: wat als jouw kind niet wil spelen met het kind van vrienden?

Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt. Deze week: wat te doen als je kind niet wil spelen met het kind van een vriend?

Beeld Claudie de Cleen

Iedere ouder hoopt natuurlijk dat vriendschappen op de volgende generatie overslaan: terwijl jij en je beste vriend bijkletsen, vermaken jullie kinderen zich samen in een hoekje met duplo. Maar wat als blijkt dat het nageslacht altijd ruzie krijgt? Of dat je kind aangeeft zo’n speeldate niet te willen omdat Boris ‘te wild’, ‘te saai’ of ‘gewoon stom’ is?

Dit zeggen de deskundigen

‘Vanaf 3-jarige leeftijd kan een kind een sterke voorkeur hebben voor een ander kind’, zegt ontwikkelingspsycholoog Berna Güroğlu van de Universiteit Leiden. ‘Bij jonge kinderen zie je dat terug in samen spelen, al gebeurt dat vooral nog naast elkaar.’

In de vroege kinderjaren liggen oppervlakkige overeenkomsten, zoals opgroeien in dezelfde buurt, aan de basis van het kameraadschap. Of het feit dat de ouders het goed kunnen vinden. Pas later kiezen kinderen hun vrienden uit omdat ze persoonlijke dingen gemeen hebben, zoals meningen en hobby’s.

‘Vanaf 6 jaar zie je de echte vriendschappen ontstaan, maar ook dan worden vriendjes nog makkelijk ingeruild’, zegt pedagoog Daniëlle Schollaart van Apetrotse kinderen. ‘Vanaf 10 jaar krijgt de band een emotionele betekenis waarbij vertrouwen een grote rol speelt, vooral bij meisjes.’

Hieruit maak ik op dat je als ouder tot en met de kleuterleeftijd redelijk zelfzuchtig mag zijn bij het maken van speelafspraakjes. Stel jezelf dus vooral de vraag: ‘Met welke vader of moeder breng ík graag tijd door?’

Maar goed, als de kinderen elkaar vervolgens de tent uitvechten, is er ook niet veel aan. Kun je als ouder voorspellen met welk type kind jouw kind goed door één deur kan? ‘Uit mijn onderzoek blijkt dat er verschillende typen vriendschappen zijn: in de meeste gevallen lijken de kinderen op elkaar, bijvoorbeeld of ze teruggetrokken zijn of juist niet’, vertelt Güroğlu. ‘Maar er is er een kleine groep waarvoor juist geldt: opposites attract. Die vullen elkaar mooi aan.’

Zo pak je het aan

‘Wil je kleine kinderen fijn samen laten spelen, dan vergt dat een actieve rol van de ouders’, meent Güroğlu. ‘Let goed op en grijp in wanneer het fout dreigt te gaan.’ Ga je er met die insteek in, dan scheelt dat ergernissen. ‘Met z’n allen eropuit gaan of wat lekkers bakken is een goed idee.’ Zo’n positieve gemeenschappelijke ervaring doet vaak wonderen.

De vraag is of de kinderen elkaar actief niet leuk vinden of dat ze er neutraal instaan, zegt Schollaart. ‘Probeer erachter te komen waarom het niet klikt.’ Doet Boris inderdaad te wild? ‘Dan kun je je eigen kind helpen om dat duidelijk te maken en samen een ander spel te kiezen.’

Als ouder baal je als het samen spelen niet soepel verloopt, maar het zijn óók leermomenten. ‘Leer ze concessies doen. Vraag bijvoorbeeld: kunnen jullie het ook anders aanpakken? Of: is het nu aardig wat jij doet?’ Misschien worden het geen boezemvrienden, maar steken ze er wel wat van op.

Wil je kind écht niet spelen met het andere kind, dan werkt pushen averechts, vindt Schollaart. ‘Het is mooi dat je kind zelf al zo goed weet wat het wil. Dat is een eigenschap die later goed van pas komt.’ Dan rest alleen nog de ingewikkelde klus om dit beleefd over te brengen aan de andere partij.

‘Deze gesprekken gaan vaak mis, want ouders reageren defensief’, vertelt Andrea Nair in een artikel in The New York Times. ‘Wil je eerlijk zijn, houd het bij kennissen dan algemeen: onze kinderen kunnen niet meer zo goed met elkaar overweg.’ Bij goede vrienden kun je er wellicht eerlijk zeggen dat je ook niet goed weet wat je ermee aan moet. Wie weet wordt er dan tenminste één vriendschap verdiept.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden