De Gids Opvoeden

Opvoeden: waarom het goed is om je kind te laten helpen in huis

Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt. Deze week: zet kinderen vooral aan het werk in en om het huis.

Beeld Claudie de Cleen

‘Zelluf doen!’ is een bekende peuteruitspraak, maar ouders kunnen er ook wat van. Het is namelijk zeer verleidelijk om zelf vlug het speelgoed in de kist te mieteren en de vaatwasser uit te ruimen, zonder die ‘helpende’ kinderhandjes, die binnen tien seconden weer bezig zijn met een nieuw spel, wat alleen maar leidt tot meer troep. Ik vroeg me daarom af: hoe belangrijk is het om je kind mee te laten helpen?

Wat zeggen de deskundigen?

Ouders geven hun kinderen tegenwoordig minder huishoudelijke taken. Dat blijkt althans uit een enquête van Braun Research uit 2014 onder duizend Amerikanen. Zo’n 82 procent van de ondervraagden moest vroeger huishoudelijke klusjes uitvoeren, terwijl slechts 28 procent aan hun eigen kinderen vraagt om mee te helpen. Waarom? Kinderen zijn tegenwoordig al druk genoeg met school en sportclubjes, vinden veel vaders en moeders.

Een drukke agenda speelt dus mee, en niet alleen die van de kinderen. Want geef je een kleuter een taakje dan moet je toezicht houden. Opvoedcoaches raden bovendien aan om een vast schema te hanteren. ‘Wie heeft daar tijd voor?’, vroeg presentator Gayle King in het programma CBS This Morning, toen het over klusjes ging. ‘Dan wordt de taak zelf ook nog eens een taak voor ouders.’

Opvoeddeskundige Jennifer Wallace, die in het programma was aangeschoven, vindt dat je dat geregel als een investering moet zien: ‘Shortterm pain for longterm gain’. Volgens haar leren kinderen op die manier dat hun gedrag consequenties heeft: ‘Als ik de tafel niet afruim dan moet mijn moeder het doen.’

Het is niet de enige winst. ‘Wanneer een kind iets zelfstandig uitvoert, voelt het zich autonoom en dat is belangrijk voor de ontwikkeling van het zelfvertrouwen’, zegt kindertherapeut Simone van Overbeek. ‘Zelfstandigheid aanleren gaat in kleine stapjes. Bij een 3-jarige kun je vaak prima beginnen met het aanleren van speelgoed opruimen, de jas op de goede plek hangen en kleren in de wasmand stoppen.’

Als kinderen nooit hoeven mee te helpen in huis dan ontneem je ze de kans om zelfredzaamheid te ontwikkelen, zegt Julie Lythcott-Haims, auteur van het boek How to Raise an Adult, in haar Ted Talk. ‘Dan worden het later op de werkvloer jonge volwassenen die wachten op een checklist, die er niet is, en nog belangrijker: ze hebben de impuls niet om de mouwen op te rollen en zich af te vragen: hoe kan ik anticiperen op wat mijn baas nodig heeft?’

Waar moet je op letten?

Tijdens zo’n taakje hoef je je kind niet te overladen met complimenten. ‘Ouders zijn vaak voorzichtig met het geven van feedback’, zegt Van Overbeek. ‘Je kunt best zeggen: weet je hoe mama de was altijd opvouwt? En het dan voordoen. Je hoeft niet alles te prijzen.’

Psycholoog Eddie Brummelman schrijft in zijn boek Bewonder mij! dat te veel complimentjes een negatief effect kunnen hebben. Het schept de verwachting dat kinderen altijd aan die hoge standaard moeten voldoen, dat ze liefde moeten verdienen. ‘Complimenteer de inzet, niet het resultaat. Dus: ‘Wat doe jij enorm je best, zeg!’’

Hoe maak je zo’n taakje leuk? Daarvoor hoef je maar naar de Friends-aflevering te kijken waarin controlfreak Monica tijdens het organiseren van een feestje Phoebe de leiding geeft over ‘ijs en plastic bekers’ (een nogal lullig klusje), om van haar af te zijn. Phoebe  pakt groots uit (‘Dat zal Monica betreuren’) met versieringen van bekers en gigantische bakken ijs met gekleurde limonade.

De les: geef je kind écht de verantwoordelijkheid met bijpassende titel – directeur ontbijtspullen of CEO grasmaaien, bijvoorbeeld – en kijk wat er gebeurt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden