De Gids Opvoeden

Opvoeden: moeilijke eters tóch aan de wortels en broccoli krijgen: hoe doe je dat?

Opvoeden kan een mijnenveld zijn. Zoveel meningen, zoveel twijfels. Anna van den Breemer schrijft elke woensdag over opvoeden. Deze week: hoe zorg je ervoor dat je kind genoeg groente binnenkrijgt?

Beeld Claudie de Cleen

‘Geen idee waar iedereen zo moeilijk over doet’, zei ik tegen mijn vriend, terwijl we trots naar onze dochter keken, die gulzig een stronk bloemkool opat. Ouders van groente-weigerende kinderen waren prutsers, wij hadden dit onder de knie. Maar toen werd ze 1 en leerde ze het woord ‘nee’. Geregeld moest ik de broccoliprut van het behang schrapen. Waarom is gezonde kost bij kinderen zo’n gedoe? En hoe zorg je dat je kind genoeg groente binnenkrijgt?

Wat zeggen de deskundigen?

Waarom willen kinderen opeens geen groente meer? ‘Na twaalf maanden krijgen baby’s last van neofobie. Dat betekent dat ze bang zijn voor alles wat vreemd is’, zegt Jaap Seidell, hoogleraar voeding en gezondheid aan de Vrije Universiteit Amsterdam. ‘Vanuit de evolutie is dat logisch, want kinderen beginnen met lopen en kunnen dus giftige dingen in hun mond stoppen.’ Daarom is het volgens deskundigen belangrijk om vóór de leeftijd van 1 jaar veel smaken te introduceren.

De Spaanse kinderarts Carlos Gonzalez gaf in zijn boek My Child Won’t Eat een andere verklaring voor de groente-aversie van kinderen: hun lage caloriewaarde. Volgens hem kiezen kinderen, met hun kleine magen, automatisch voor geconcentreerde voeding waar ze veel energie uit halen. Voor ouders kan dit een geruststelling zijn: hun kind vertoont normaal gedrag. Toch benadrukt Seidell: ‘Kinderen hebben naast calorieën ook vitamines en mineralen nodig.’

Die voedingstoffen krijgen Nederlandse kinderen niet voldoende binnen. Slechts 19 procent van de kinderen van 1 tot 3 jaar haalt de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid van 50-100 gram groente, blijkt uit een peiling van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Van de kinderen van 4 tot 8 jaar eet slechts 1 procent genoeg groente (100-150 gram).

Opvoednieuwsbrief

Vanaf nu kun je elke woensdagmiddag interessante opvoedkwesties en trends op het gebied van modern ouderschap in je mailbox ontvangen. Schrijf je hier in voor de opvoednieuwsbrief.

Ook de andere opvoedvragen bekijken? Dat kan hier.

Hoe moet het dan wel?

Dat Franse papa’s en mama’s in alles superieur zijn, weten we nu wel. Toch biedt French Kids Eat Everything van Karen Le Billon inzichten om thuis te kopiëren. Fransen zien le repas als een ceremonie, stelt Le Billon, inclusief mooi tafelkleed, kaarsen en servetten. Klinkt truttig, maar ik merk dat mijn dochter en zoontje enthousiast reageren als ik de maaltijd leuk aankleed met placemats en een kaars.

Hun bordjes decoreer ik met een olijfje en stukjes avocado. Want meer keuze op het bord betekent meer kans dat iets wordt opgegeten. Schep om de paar dagen een nieuw soort groente op, raden deskundigen aan. Blijven de bietjes onaangeroerd? Geen paniek. Herhaaldelijke en onverstoorbare blootstelling is het geheim. Kinderen moeten soms wel tien keer iets proeven voordat ze het in hun smaakgeheugen opslaan. Voorkom frustratie en zie het aanleren van groente eten als een proces van maanden, soms jaren.

‘Geef je je kinderen selderij, dan zullen ze die eerst negeren en de tweede keer oppakken en als trompet gebruiken. Spelen is het voorstadium van eten, dus ontmoedig dat nooit’, zegt Claire Potter, auteur van Getting the Little Blighters to Eat: Change Your Children from Fussy Eaters into Foodies. ‘Je kunt een picknick houden met de teddybeer, waarbij het kind de groente aan de knuffel serveert. Maar leg geen druk op het eten. Dan geef je ze namelijk niets om tegen te rebelleren.’

Uit diverse Amerikaanse onderzoeken blijkt dat de groenteconsumptie van kinderen toeneemt als in de schoolkantine banners en videoschermen hangen waarop broccoli en wortels zijn afgebeeld als figuurtjes met superkrachten. Thuis kun je die marketingskills ook inzetten: geef groenten coole namen, snijd ze in de vorm van frietjes of maak grappige gezichtjes.

‘De kans dat kinderen groente eten is groter als je ze bij het bereidingsproces betrekt’, zegt hoogleraar Jaap Seidell. Laat je kroost dus onder het mom van ‘meehelpen is mee-eten’ boontjes wassen of besteed het breken van broccoliroosjes uit.

Tot slot: wie wanhopig is, kan groente ook verstoppen. Maak bijvoorbeeld pannenkoeken met geraspte wortel of biet door het beslag of bereid een smoothie van banaan en spinazie. Klinkt bijna als iets wat Rens Kroes zou voorschrijven, dus drink gerust een glaasje mee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.