Opvoeden: Klaas, Anne eh… Bas! Waarom we de namen van onze kinderen door elkaar halen

Beeld Claudie de Cleen

Mijn vader had vroeger de gewoonte om, als hij iets tegen mij wilde zeggen, eerst de naam van mijn moeder te roepen, dan die van mijn zus, om ten slotte bij mij uit te komen. Het schijnt een hardnekkig ouderschapskwaaltje te zijn, want collega’s en vrienden herkennen die jeugdervaring. ‘Het voelde alsof ik de minst belangrijke was en mijn broer de lieveling’, aldus een vriend. Waarom halen ouders de namen van hun kinderen door elkaar? En hoe kun je als ouder voorkomen dat er thuis het idee van ‘lievelingetjes’ ontstaat?

Wat zeggen de deskundigen?

Uit Amerikaans onderzoek waarvoor meer dan 1.700 mensen werden ondervraagd, blijkt dat naamverwarring veel voorkomt bij ouders. ‘De informatie over de leden van het gezin wordt samen georganiseerd in het brein, waardoor het waarschijnlijker is dat deze gegevens door elkaar worden gehaald’, zegt universitair docent  psychologie Samantha Deffler van York College of Pennsylvania, die betrokken was bij het onderzoek. Daarom verwarren we de naam van de buurman niet zo snel met die van een kind.

‘Interessant is dat we ook zagen dat kinderen werden aangesproken met de naam van de hond’, zegt Deffler, ‘wat erop lijkt te wijzen dat de hond wordt gezien als onderdeel van de familie.’

Goed, het verwisselen van een naam heeft dus niets te maken met de voorkeur voor één bepaald kind. Maar ouders hebben wel degelijk vaak een favoriet. Voor een onderzoek van de Universiteit van Californië uit 2005 werden bijna 400 vaders en moeders drie jaar lang gevolgd. De conclusie: 65 procent van de moeders en 70 procent van de vaders heeft een voorkeur voor een van hun kinderen en vaak was dat de oudste. Die preferentie uit zich vaak in iets meer glimlachen naar een kind en meer geduld kunnen opbrengen.

Waar moet je op letten?

‘Ik hoor vaak van ouders dat ze beter kunnen opschieten met hun zoon dan met hun dochter, of andersom’, zegt psychotherapeut Jürgen Peeters, auteur van Kinderen zijn geen puppy’s. ‘Waarom gaat het zo makkelijk bij de één en moeizaam bij de ander, vragen ze zich af.’ Peeters laat er geen misverstand over bestaan: die voorkeur heeft niets te maken met de hoeveelheid liefde die je voelt voor het nageslacht. ‘Het gaat erom wat een kind bij jou raakt.’

Een voorbeeld: als je zelf erg ongeduldig bent en je ziet dat bij je kind, dan ga je daar tegen ageren. ‘Je ergert je niet aan je zoon, maar aan een stuk van jezelf’, aldus Peeters. Andersom geldt het ook: ouders zullen eerder een klik voelen met het kind dat hun gewaardeerde eigenschappen bevestigt.

Peeters heeft zelf drie kinderen, van wie er één ijshockey speelt. ‘Hij is de duurste van de drie. En ik moet hem veel rondrijden naar trainingen. Ik let er wel op dat ik genoeg tijd besteed aan de anderen. En ik controleer bij de andere twee: vinden jullie dat ik te veel weg ben met jullie broer? Daarbij onthoud ik wel dat kinderen vooral via hun gedrag communiceren, en ik dus niet enkel op hun woorden kan afgaan.’

Tijd vrijmaken voor het kind dat zich minder favoriet voelt , is een goed idee. Dat hoeft geen officieel uitstapje te zijn met allerlei toeters en bellen. ‘Het gaat juist om de dagelijkse dingen zoals samen pannekoeken bakken of in de tuin werken. Jonge kinderen nodigen ouders vaak zelf uit in hun spel. Grijp die momenten aan.’

Probeer niet te verkrampen door systematisch je tijd over de kinderen te verdelen of steeds dezelfde spullen voor ze te kopen, adviseert Peeters. ‘Het gaat hier om emoties. Er is geen kant-en-klaar stappenplan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden